Fjalori

Rezultate në përkufizime për “pendesë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

METANI

METANÍ,~A f. sh. ~, ~TË fet. Gjunjëzimi para një shenjtori duke bërë lutje të fuqishme për t’i kërkuar falje për një mëkat; pendesë e plotë. Lutje e metani. Bënte metani binte në gjunjë e falej. I bën metani dikujt i gjunjëzohet, i nënshtrohet duke iu lutur e duke iu falur.

MËKAT

MËKÁT,~I m. sh. ~E, ~ET 1. fet. Shkelje e rregullave fetare, mosbindje ndaj Perëndisë. Quhej mëkat i madh. Ishte mëkat. Bëri mëkat. Ra në mëkat. I falte mëkatet. Lante mëkatin. Rrëfenin mëkatet. Pija është rrëza e mëkatit. (fj. u.). Mëkat i vjetër, pendesë e re. (fj. u.). Mëkat i hershëm, pendesa e vonë. (fj. u.).
2. bised. Shkelja e një rregulli a e diçkaje të ndaluar nga shoqëria ose shteti, faj; veprim i turpshëm a i dënueshëm. Kishte mëkatet e veta. Ka ca mëkate të vjetra për të larë.
3. bised. Gjë e keqe, gabim; gjynah. Sa mëkat! Është mëkat të mos e shfrytëzosh këtë rast. Mëkat që humbi kot ai djalë!
♦ Bie në mëkat (me dikë) i bën keq ose e fajëson kot dikë, ia punon padrejtësisht; i bie në (më) qafë (dikujt); hyj në gjynah (me dikë).

MËKATËSI

MËKATËSÍ,~A f., fet. Të qenët me mëkat, të qenët mëkatar; kund. pamëkatësi. Mëkatësia e njerëzimit. Mëkatësi e pasur me pendesë. Inkurajon të tjerët të largohen nga mëkatësia.

PENDESË

PENDÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Pendim. Pendesë e thellë. Me pendesë jo me gjithë zemër, me dy mendje, pendueshëm.
2. fet. Rrëfimi që bën një besimtar katolik përpara priftit për mëkatet kundër Zotit ose kundër fesë. Koha e pendesës. Mëkat i vjetër, pendesë e re. (fj. u.).
3. fet. Ndëshkimi që i jepet atij për të shlyer këto mëkate. Guri i pendesës (etnogr.) guri që duhej ta ngrinte peshë ose ta mbante ai që quhej mëkatar, duke i rënë rrotull kishës.
✱Sin.: pendim, metani, rrëfim.

PENDIM

PENDÍM,~I m. 1. Veprimi kur pendohem.
2. Ndjenjë keqardhjeje që i lind dikujt për një punë a veprim të gabuar që ka bërë, pranimi i gabimit duke e ndier thellë atë; ndërrimi i mendjes për diçka që na duket e padrejtë, e papërshtatshme ose e gabuar. Pendim i thellë. Çast pendimi. Shfaq pendimin. E bren pendimi. Pendimi i ujkut është ngordhja e tij. (fj. u.).
3. fet. Pendesë.
✱Sin.: pendesë, keqardhje, rrëfim, pohim, pranim, prapakthim, tërheqje.

VIGJILJE

VIGJÍLJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET (zakonisht me parafjalën në) 1. fet. Darka a nata e një feste fetare. Në vigjiljen e Pashkëve. Në vigjilje të festës së Bajramit. Vigjiljet e Krishtlindjeve janë momenti për t'u ndalur dhe reflektuar mbi gjithçka që vërtet ka rëndësi.

2. fet.  Përgatitja e besimtarit natën para një feste të rëndësishme fetare, që konsiston në pendesë, në qëndrimin në lutje gjatë gjithë natës dhe në agjërim ose në ngrënien e një diete të kufizuar (zakonisht në kishat e krishtera. Më pas mbajtën një vigjilje lutjeje gjatë gjithë natës në kishë. Thërrisnin Zotit në fillim të çdo vigjiljeje.

3. Dita a nata që i paraprin menjëherë një feste. Në vigjilje të motmotit të ri. Në vigjilje të Vitit të Ri. Në vigjilje të natës së Ditës së Verës. Në vigjilje të festave të mëdha të 28 dhe 29 nëntorit.

4. Periudha kohore që i paraprin afrimit të një ngjarjeje a fillimit të një kohe të caktuar, prag. Në vigjiljen e bërjes së marrëveshjeve të tjera. Në vigjilje të lëvizjes së protestave për të drejta e liri. Në vigjilje të fundmijëvjeçarit që lamë pas. Në vigjilje të shek. XVII. Në vigjilje të epokës së Rilindjes. Në vigjilje të kryqëzatave. Në vigjilje të sezonit veror. Ata patën shëtitur gjatë bashkë në vigjilje të dasmës. U takuan në vigjilje të vizitës së tij në Tiranë. Luheshin shpesh takime miqësore mes skuadrash të ndryshme në vigjilje të ndeshjeve zyrtare në kampionat. Në vigjilje të këtyre ndryshimeve, por edhe gjatë tyre, ai shfaqej si strumbullar i të gjitha veprimeve.

5. Një natë e kaluar pa gjumë. Shumë persona kanë shprehur pikëllimin e tyre, janë mbajtur edhe vigjilje nëpër qytete të ndryshme. Qindra qytetarë u mblodhën në një vigjilje me qirinj për të nderuar viktimat.

6. let. Nata e ruajtjes së një personi që është duke ndërruar jetë ose e të vdekurit para varrimit të tij. Kjo vigjilje vdekjeje zgjati gjatë gjithë natës, deri në mëngjes.

7. hist. Në Mesjetë, nata që kalorësi aspirues kalonte në lutje para ditës së pranimit zyrtar të tij.

8. hist. Në sistemin ushtarak romak, roja e natës; kohëzgjatja e turnit të rojës së natës.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë