Fjalori

Rezultate në përkufizime për “përgjunjur”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ANGJELIKË

ANGJELÍK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT bot. 1. (lat. Angelica) Shkurre e vendevengrohta mesdhetare, me degëholla e të gjata, me gjethe treshevogla e vezake, me luleverdhatrajtën e një fluturelidhin bishtajagjata e të fryra; drokth, karthpulë, fshikartë, vjegjës.
2. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për disa lloje angjelikash: Angjelika e butë (lat. Angelica archangelica, Archangelica officinalis) bimë barishtore dyvjeçare e ngrënshme, me kërcellshkurtër mishtor dhembuluar dendur me rrënjëgjata, me gjethemëdharrethojnë kërcellin me një fluturmajë, me lulegjelbra e të verdha, me fryt vezak, të sheshtëngjyrëverdhë e të bardhë e që përdoretmjekësinë popullore; drokthi i bardhë, kukuda e butë, angjelika mjekësore. Angjelika e përgjunjur (lat. Angelica genuflexa) angjelikërritet mbi dy metër lartësi, me gjethemëdhadhëmbëzuara, me kërcellrrumbullakët, të drejtë, të zbrazët dhedegëzuarmajë, me luleverdha e të bardhalulëzojnëkorrik e gusht, që përdoret edhemjekësinë popullore; angjelika kënetore; angjelika ligatinore, angjelika mjekësore, gjemb gomari, bari i shpirtitshenjtë. Angjelika e purpurt (lat. Angelica atropurpurea, Archangelica atropurpurea) angjelikërritet deri në 1.80 cm në lartësi, me kërcelllëmuar, të zbrazët e të degëzuarngjyrë vjollce, me gjethe vezake me skajedhëmbëzuara, të çara me lobecekëta e të thella, me lulebardha në të gjelbërformë ombrelle. Angjelika e pyllit (lat. Angelica sylvestris, A. illyrica, A. montana) angjelikërritet deri në dy metër lartësi, me gjethegjelbra në të errët, me lulevoglabardha erëkëndshme, që rritethapësiralagështa pyjore, në brigjet e përrenjve dhekanaleve, esenca vajore e së cilës përdoretmjekësi, kurse frytet e bluara përdoren si insekticide; angjelika e egër; kukuda e bjeshkës, kukuda e kuqe.
Sin.: drokthi, karthpulë, fshikartë, vjegjës, shtogiq, rrëfeshk, ferreckë, gjembaç, kukudë.

GJUNJËZUAR

GJUNJËZÚAR (i, e) mb. 1. është i ulurgjunjë. Rri i gjunjëzuar.
2. fig. I nënshtruar; i përgjunjur. mirëvdesëshkëmbë, sesarrosh i gjunjëzuar (fj. u.).
Sin.: i përulur, i mposhtur, i robëruar, i kërrusur.

THYER

THÝER (i, e) mb. 1.është i ndarëdysh a në shumë copa, që është bërë pjesë-pjesë a copa-copa; që ka të krisura e të çaratrup; që është thyer, kund. i pathyeshëm. Dërrasë (pllakë, shpatë) e thyer. Qerre e thyer qerre e shkatërruar. Vezëthyera. Pjatë e thyer. Gotë e thyer. Xham i thyer.
2. I përkulur, i lakuar a i harkuar, që ka marrë trajtën e një vijepërkulur (për diçkadrejtë); që është bërëdysh, më tresh etj., i palosur. Me gjunjëthyer.
3.është shumë i tatëpjetë e mezi kalohet, shumë i pjerrët, thikë (për shpate malesh etj.); që ka malelarta e të thikta, jo fushor; që ka shumëpërpjeta e të tatëpjeta. Vend (terren) i thyer.
4. fig.është mundur a është mposhturluftë. Ushtri e thyer.
5. fig. Që s'ka më forcë, që i janë prerë fuqitë, i dobësuar shumë, që ka rënë nga shëndeti.
6. fig. Që ka humbur besiminforcat e veta, që nuk ka më vullnetluftojë, i rënë moralisht, që është vrarë shpirtërisht.
7. fig. Që e ka kaluar gjysmën e moshës. Burrë i thyer. Grua e thyer. Në moshëthyer.
Sin.: i copëtuar, copa-copa, i copëzuar, i çarë, i krisur, i pjerrët, i rrëpirët, thikë, i ashpër, i egër, i thepisur, i përkulur, i lakuar, i harkuar, i palosur, i përthyer, i prapë, i prapmë, i mundur, i mposhtur, i përgjunjur, i gjunjëzuar, i përulur, i nënshtruar, i shtruar, i shkatërruar, i shpartalluar.
*Bukë e thyer. Me *gjunjëthyer keq.* Kambanë e thyer (e prishur) përb. *Shpatë e thyer shpërf. Me *zemërthyer.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.