Fjalori

Rezultate në përkufizime për “përftuar”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ACETILUAR

ACETILÚAR (i, e) mb. Që është i përftuar përmes acetilimit; i acetilimit, acetilik.

AGAR

AGÁR,~I m., bot. 1. Bimë barishtore pa klorofil; një lloj alge ushqyese që rritet në detet kineze e japoneze, në livadhe, në pyje, në vende me hije e me lagështirë, që ka formën e një ombrelle të vogël, që nuk bën lule e fara e që shumohet me spore.
2. spec. Lëndë xhelatinoze, e përftuar nga disa alga të kuqe, që përdoret si ngurtësues në përgatitjen e mjediseve ushqyese për kultivimet "in vitro"; lëndë zëvendësuese e xhelatinës vegjetariane në industri, në bujqësi, në kimi, në përgatitjen e ëmbëlsirave etj.

AGDË

ÁGD/Ë,~AI f., gat. 1. Sheqer i djegur; çaj kolle me sheqer të djegur dhe ujë të vluar.
2. Bonbone ose karamele të përftuara nga sheqeri i zier, i shkrirë ose i djegur duke i shtuar edhe përbërës të tjerë aromatikë dhe për shije të mirë; shurup i trashë sheqeri që përdoret në ëmbëlsira.
3. kozm. Masë e lëngshme ngjitëse e përftuar nga sheqeri i djegur e nardeni për shkuljen e qimeve a heqjen pushit në fytyrë e trup (zakonisht te gratë); krem popullor për heqjen e qimeve të fytyrës e të trupit; heqës i qimeve, kanë e keqe. Bëra gati agdën e nuses.
✱Sin.: depilues, ndukaq, ndukç, nukaç.

ALAMBIKOJ

ALAMBIK/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. Distiloj me alambik; përpunoj lëndë të lëngshme me distilim; distiloj verë me alambik për të përftuar konjak; distiloj, rafinoj. Alambikoj lëndë të lëngshme përmes procesit të distilimit. Alambikoi vajin esencial nga lulet e lavandës. E alambikova vetë rakinë.
2. Përpunoj diçka dhe nxjerr diçka të re.
3. fig. Sajoj ose përftoj diçka, përpunoj me kujdes mendime, ndjenja, fjalë. Poeti alambikon fjalë që gdhenden me ndjenjë të hollë. Idetë e tij i alambikoi me një filozofi të urtë.
✱Sin.: distiloj, përpunoj, përftoj, sajoj, rafinoj, stërholloj, tëholloj.

ALAMBIKUAR

ALAMBIKÚAR (i, e) mb. I distiluar me alambik. Konjak i alambikuar. Raki e alambikuar.
✱Sin.: i distiluar, i përpunuar, i përftuar, i sajuar, i rafinuar, i stërholluar, i tëholluar.

ALKIMIZUAR

ALKIMIZÚAR (i, e) mb., kim. I kthyer nga një formë ose nga një gjendje në diçka tjetër (në ar, gaz, lëng etj.).
✱Sin.: i shndërruar, i ndryshuar, i përftuar, i përzier, sajuar, i transformuar.

ALLMESË

ALLMÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Lëng i përftuar tretja e një lënde në ujë. Përdor allmesën.
2. Tretësirë ​​e lëngshme me ushqyes, me antibiotikë etj. për një organizëm të sëmurë, serum. Marr allmesë. Mjeku përshkroi marrjen e një allmese.

ALOE

ALOÉ,~JA f. sh. ~, ~T 1. bot. (lat. Aloeae) Bimë e ngjashme me kaktusin, me gjethe të tulta e të ngjeshura, me tufë lulesh ngjyrash të ndezura, shëmbrati. Aloeja drunore. Aloe vera aloe që përdoret për shërimin e plagëve, për kozmetikë etj.
2. Drogë e përftuar nga lëngu i gjetheve të kësaj bime.

AMERICIUM

AMERICIÚM,~I m., kim. Element kimik radioaktiv me ngjyrë të argjendtë, i përftuar në një reaktor bërthamor kur plutoni thith neutrone (simboli Am). Radioaktiviteti i americiumit. Përdorimi i americiumit në detektorët modernë për tym. Rrezikshmëria e helmimit nga americiumi.

ANTIVIRUS

ANTIVÍRUS,~II m. sh. ~E, ~ET farm. 1. Kultura bakterore të ngrohura që përdoren për të përftuar imunitet lokal organizmi i njeriut, kundërvirus; kund. virus. Diagnostikim me antivirus. Antiviruse specifike. Veprimi i antivirusit.
2. Bar kundër viruseve ose infeksioneve të ndryshme virusale. Udhëzim për antiviruset. Trajtim me antiviruse. Zbulim i ri i antivirusit.

BIOKARBURANT

BIOKARBURÁNT,~I m. sh. ~E, ~ET ind. Karburant i përftuar nga përpunimi i lëndëve organike. Biokarburant i lëngshëm. Biokarburantet vendase. Industria e biokarburanteve. Standarde për biokarburantet. Kërkesa në rritje për biokarburante. Prodhimi i biokarburantit nga bërthamat e ullinjve.

DEDUKTUAR

DEDUKTÚAR (i, e) mb., logj. I arritur a i përftuar me anë të deduksionit. Përfundim i deduktuar.

DERIVUAR

DERIVÚAR (i, e) mb. I përftuar, i prejardhur; që del a që rrjedh nga… Zgjidhje e derivuar nga të dhënat e mbledhura.

DISTILAT

DISTILÁT,~I m. sh. ~E, ~ET tek. Lëng i përftuar nga kondensimi i avullit gjatë procesit të distilimit. Distilat i përftuar. Distilati i naftës.

EKSTRAKTIM

EKSTRAKTÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Veprimi kur ekstraktoj nga një lëndë ose tekst i shkruar. Koncentrat i përftuar nga ekstraktimi. Faza e ekstraktimit të lëngut nga gjethja e bimës. Minierë për ekstraktimin e lëndëve të para. Ekstraktimi i thjeshtë dhe i shumëfishtë.

ELEKTROMAGNETIZËM

ELEKTROMAGNETÍZ/ËM,~MI m., fiz. 1. Degë e fizikës që studion lidhjet mes dukurive elektrike dhe dukurive magnetike. Studimet për elektromagnetizmin. Elektromagnetizmi mund të shkaktojë çrregullime biologjike.
2. Magnetizëm i përftuar me anë të rrymës elektrike. Elektromagnetizmi dhe optika. Problemi i elektromagnetizmit qëndron, sepse është një ndotje e padukshme. Grimca që e përçon elektromagnetizmin.

FAKFUN

FAKFÚN,~I m. Lëndë e përftuar nga lidhja e bakrit me nikelin, e ngjashme me argjendin, që përdoret për të bërë kuti, lugë, pirunë etj. etj. Kuti fakfuni.

FITOKIMIKAT

FITOKIMIKÁT,~I m. kryes. sh. ~E, ~ET farm. Lëndë kimike e përftuar nga bimët. Prodhimi i fitokimikateve.

FOTOELEKTRICITET

FOTOELEKTRICITÉT,~I m., fiz. Elektricitet i përftuar me anë të dritës ose i ndikuar prej saj. Përftimi i fotoelektricitetit.

GAZOIL

GAZÓIL,~I m. Lëndë djegëse e përftuar nga distilimi i naftës, që ngjyroset me të kuqe dhe përdoret përgjithësisht si karburant për motorë me djegie të brendshme; naftë. Tregtojnë gazoil të përzier me solar apo vajguri. U sekuestrua gazoil kontrabandë.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë