Fjalori

Rezultate në përkufizime për “përanash”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

KALOJ

KAL/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR 1. jokal. Lëvizkëmbë nga një vend në një vend tjetër (për njerëz dhe kafshë); eci diku; shkoj. Kalojnë vijat e bardha. Kalojnë rrugë (në urë). Kaloj me makinë.
2. jokal., vet. v. III Lëviz në një drejtimcaktuar (për një makinë, një mjet transporti etj.); vete. Kalon makina (treni, anija, avioni).
3. jokal., vet. v. III Rrjedh uji mbi një sipërfaqe; shkon uji (për lumin, përroin etj.). Kalon lumi (vija e ujit).
4. jokal., vet. v. III Ikën, shkon (për kohën). Kanë kaluar disa ditë (disa vjet) qysh atëherë. Kaloi koha.
5. edhe fig., jokal., kryes. v. III Mbaron a pushonqeni; përfundon (jeta ose një dukuri, një ngjarje etj.). Kaluan pushimet. Kaloi ajo kohë iku ajo kohë, mbaroi, nuk ështëajo kohë. Kaloi lufta. Dasma (shfaqja) kaloi mirë (me sukses). Kaloi pandemia (sëmundja). Kaluan vuajtjet e shumta. I kaloi mosha u plak. I kaloi koha diçkaje (një ngjarjeje, një fenomeni) u vjetrua; nuk ka më vlerë për kohën e sotme. I kaloi zemërimi dikujt. Kaloi rinia jonë.
6. edhe fig., jokal., kryes. v. III Shkon a përcillet nga një dorë tek tjetra ose nga një brez tek tjetri etj. Topi i kaloi për duarsh topi preku duart, por i shpëtoi. Kultura (edukata, zakoni) kalon nga prindërit tek fëmijët.
7. jokal. Ndodhem a jam në një gjendje ose në një mënyrëcaktuar. Si kaloni? Ia kalojmë mirë.
8. edhe fig., jokal. Zhvendosem diku (në një shtëpi të re, në një punë tjetër etj.); shkoj në një nivel të ri, në një shkallë më të lartë ose më të ulët. Kam kaluar në një apartament të ri. Kaloj nga sulmimbrojtje. Kaloiklasën e pestë. Kam kaluar në një punë të re. Kaloikategorinë e parë.
9. kal. Çoj, shpie diku (dikë a diçka). I kaloi degët (tullat) matanë murit.
10. edhe fig., kal. Arrijbëj një punë a diçka tjetër duke mbledhurgjitha forcat; kryej me sukses një veprim a një veprimtarivështirë; kapërcej diçka (një pengesë, një mur); përballoj një sëmundje etj.; mposht; mund. Kaluam vështirësi (pengesa). E kalova peringjilpërë. Kaluan kufirin fshehurazi. E kaluam edhe këtë pandemi. Kam kaluar shumë peripeci.
11. fig., jokal. Nisflas,bëj një punë tjetër etj. (në rrethana a në kushtecaktuara). Kalojmëpikën e dytërenditditës. E kaloiheshtje problemin kryesor.
12. kal., vet. v. III (zakonisht me trajtëshkurtër përemërore). Më shpëton diçka pa dashje.kaluan disa gabime.
Sin.: shkoj, vete, lëviz, rrjedh, mbaron, përfundon, kapërcej, hedh, përballoj, mposht, mund, shpëton.
S’e kalon (s’e kapërcen) *avllinë (dikush). E kaloi (kapërceu) *cakun (dikush a diçka). S’e lë *diellin t’ia kalojë (dikush). I kaloi (i shkoi) *koha (dikujt a diçkaje). E kaloi (e kapërceu) *kufirin (dikush). E kaloi (e kapërceu) *masën (dikush). E kaloj *përanash (diçka). E kapërceu (e kaloi) *pragun (dikush a diçka). E kaloj nëpër *shoshë (dikë a diçka). Ia kalon *trashë (dikush).

RROTULL

RRÓTULL ndajf. 1. Afër dikujt a diçkaje ngagjitha anët, përreth, përqark, rreth e qark. Vendet rreth e rrotull. I vinte rrotull. Vështroj rrotull. Në fshatrat rrotull. Diku (këtu) rrotull në një vend afër a rreth një vendi tjetër.
2. Duke u rrotulluar. Shkon rrotull.
3. Anës. Vjen rrotull për shi.
Sin.: përreth, përqark, rreth, qark, qarkas, rrumbullak, vrangull, anës.
I bie rrotull e rrotull (përqark) (diçkaje) i bie jo drejtpërdrejt, i shkoj tërthorazi, duke e prekur anash diçka; flas a sillem në një mënyrëdikush ta nënkuptojë vetë thelbin e çështjes; i bie anës e anës; i bie larg e larg; i bie rreth e rreth; i bie qark e qark. S’kam ku të vij rrotull (përqark) jam shumë ngushtë diku (zakonisht në një dhomë a në një banesë); nuk kam se si të lëviz e t’i bëj punët lirisht. *Rreth e rrotull. Ia sjell mendjen rrotull (përqark) (dikujt) e bën dikë që të mos dijë nga t’ia mbajë, e turbullon, e ngatërron dhe e huton; e shastis; ia sjell mendjen vërdallë. Ia sjell (ia bie, ia hedh) rrotull (dikujt) i flas për diçka tërthorazi, që ai ta marrë me mend vetë për çfarë e kam fjalën, nuk i flas hapur. E sjell rrotull (dikë) e sorollat, e mban me fjalë dhe nuk ia plotëson një nevojë a një kërkesë që ka; e tall duke e mbajtur me shpresakota; e sjell vërdallë; e heq (e tërheq) për hunde (për hundësh); luan cingël (cingëlthi) (me dikë); e luan në tel.vjen (më sillet) festja (takija) rrotull (përqark) shih vjen (më sillet) mendja (koka) rrotull (përqark).vjen (më sillet) mendja (koka) rrotull (përqark) ka shumë kokëçarje e nuk di si t’ia bëjë; është krejt i hutuar; vjen (i sillet) festja (takija) rrotull (përqark); më vjen (m sillet) mendja (koka) vërdallë; më vjen tjegulla përqark. Vjen rrotull (përqark). 1. (dikush). Lëviz kot, sillet lart e poshtë pa bërë asnjë punë; sorollatet; vjen rreth; mat rrugët. 2. (dikush). Matet për të thënë ose për të bërë diçka, do që të thotë a të bëjë diçka, por ngurron ose pret një çast më të përshtatshëm. 3. (diçka). Është duke ardhur, mundshfaqet a të shpërthejë, është gatifillojë (një reshje, një sëmundje etj.); vjen anës; vjen rreth; vjen vërdallë. 4. (diçka). Është gati të më bjerë mbi kokë a të më ndodhë diçka e keqe, po më afrohet, e kam pranë. I vjen (i bie) rrotull (rrotull e rrotull, qark, qark e qark) (diçkaje). 1. Nuk e thotë drejtpërdrejt diçka, flet tërthorazi; (i vjen, i bie) anës e anës; (i vjen) rreth e rreth; (ia thotë) larg e larg. 2. Nuk e zë një punë nga anët kryesore, nuk i futetthelb, i shkon përanash; matet. I vjen (i sillet) rrotull (përqark) (dikujt). 1. Kujdeset për dikë, i rri pranë dhe i bëngjitha shërbimet e nevojshme (një të sëmuri, një fëmije etj.). 2. Përpiqet t’i pëlqejë dikujt e ta bëjë për vete, përpiqet t’i fitojë zemrën; e merr me të mirë ose me lajka për t’i shkëputur diçka, përpiqetnxjerrë përfitime prej tij; i vjen (i sillet) rreth (përqark); i vjen (i sillet) vërdallë.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.