Fjalori

Rezultate në përkufizime për “pëqi”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

PREHËR

PRÉH/ËR,~RI m. 1. Vendiformohet nga pjesa e përparme e kofshëve dhe e trupit, nga barku deri te gjunjët, kur rrimë ulur, ku zakonisht mbajmë fëmijët; pëqi. Mban fëmijënprehër. Iu ul në prehër. Mbështeti kokënprehërnënës.
2. Pjesa e përparme e petkut nga barku deri te gjunjët. Tirq me prehër.
3. Përparje; bohçe. Një prehër arra (kumbulla, mollë).
4. Pjesa e përparme e vatrës a e oxhakut; shtroja para oxhakut.
5. fig. Vendi ku rritet, zhvillohet ose ndodhet diçka; vendi ku dikush gjen prehje e ngrohtësi; strehë; vatër; gji. Prehri i ngrohtë i nënës. Në prehërfamiljes. Në prehrin e natyrës.
6. fig. Mjedisi, në të cilin bie dikush a diçka; gjendja, në të cilën ndodhet dikush a diçka; gji. prehrin e rehatisë. Ra (u hodh, shkau) në prehrin e armikut (e tradhtisë).
Sin.: pëqi, gji, përparëse, përparje, vatër, strehë, mjedis, gjendje, bohçe, shtrojë.
Ra në prehrin (e dikujt) keq. i besoi dikujt dhe u bind e u mashtrua prej tij, iu dorëzua; bën si do a si thotë ai, u me të. Ma la *kopilin (dobiçin, doçin) në prehër (në derë) (dikush) bised. Ia la prehrin (vatrën) *thatë (dikujt). I puth prehrin (dikujt) keq. i lutet e i përulet për të arritur diçka, i ngjitet e i nënshtrohet plotësisht; i lëpin (i puth) këmbët; i puth gjunjët. Ia thau prehrin (dikujt) i vdiq dikush shumë i afërt e shumë i dashur dhe e la shkretë; i iku përgjithnjë, e la vetëm.

PËQI

PËQÍ,~RI m. sh. ~NJ, ~NJTË 1. Pjesa e përparmefund të një veshjejesipërme, sqepi i palltos a i një rrobe tjetërsipërme. Pëqinjtë e palltos (e xhaketës). Përveshi (ngriti) pëqinjtë.
2. Prehër. E mbantepëqi. Iu hodh s’ëmëspëqi. Ia mori (ia vuri) kokënpëqi. Në bark mbajttë e në pëqi mos pastë! (mallk.) mos i rrofshin fëmijët!
3. fig. Vend i futur diku, ku mundruhet e të mbrohet diçka, gji. pëqimalit (të kodrës).
Sin.: skundill, prehër, gji, sqep, cep, kind.
Gris *gjirin e arnon pëqirin (dikush). I puth pëqirin (dikujt) keq. tregohet i përulur përpara dikujt, i bën lajka një eprori etj.; i lëpihet; i puth dorën; i biegjunjë.

SHPËLQI

SHPËLQÍ,~RI m. sh. ~J, ~JTË Kind, pëqi, skundill

SQEP

SQÉP,~II m. sh. ~A, ~AT 1. Zgjatim i gojësshpendëvetrajtën e dy pjesëve të brirta, që vijnë zakonisht duke u ngushtuarmajë; qep. Ishte një specie e veçantë zogjsh me sqepkthyer. Skifteri i kapi zogjtë me sqepin e tij të mprehtë. Fëmija duke luajtur i kapte nga sqepi zogjtë e vegjëlpulës. Shqiponja e çukiti me sqepin e fortë prenë dhe më pas e kapi me kthetra.
2. Cep, skaj. sqeparës. Mos rrisqep se do të biesh! Kontrolloi çdo sqepshtëpisë.
3. Pjesë e skajit me majë a si trekëndësh e një rrobe, e një mbulese etj.; kind, skundill. Sqepat e shamisë ishinqëndisur me fije argjendi. Sqepat e jorganit binin mbi dysheme.
4. Pjesë e dalë, e zgjatur e me majë e një vegle, e një pajisjeje. E goditi dërrasën me sqepin e çekanit. E goditën murin me sqepin e vinçit.
5. fig. tall. Goja e njeriut. Mbylle sqepin! S'e hap sqepin.
E hapi sqepin (dikush) mospërf. mori guximinkundërshtojë a të kërkojë diçka; nisiankohet; e hapi gojën; kund e mbylli sqepin. E ka sqepin *të gjatë (dikush) iron. E mbylli sqepin (dikush) mospërf. nuk flet më, s’ka guximflasë; s’ka ç’të thotë; e mbylli gojën; ra squkë tall.; kund. e hapi sqepin. E ngriti sqepin (dikush) kërkonshumë nga sa i takon, ka pretendime; iu hap syri (dikujt).
Sin.: çok, cimb, çep, pëqi, lëfyt, majë, kamare.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.