Fjalori

Rezultate në përkufizime për “orientuar”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ADRESUAR

ADRESÚAR (i, e) mb. Që është shënuar a është shkruar në një letër a një zarf vendbanimi i atij që duhet t’i dërgohet dërgesa postare. Letër e adresuar. Mesazh i adresuar. Pako e adresuar. Lajm i adresuar.
✱Sin.: dërguar, i drejtuar, i orientuar.

DIDASKALI

DIDASKALÍ,~A f. sh. ~, ~TË. 1. Udhëzime që jepen për të mësuar a për të orientuar të tjerët (kryesisht si mësime morale). Didaskalitë që gjendet në librin e historisë.
2. let. Gjini poetike që përcjell një mësim a një udhëzim; titulli a treguesit skenikë brenda një drame, zakonisht të shënuar midis kllapave katrore. Në çdo skenë shfaqet një didaskali përshkruese.

DIGRAF

DIGRÁF,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. gjuh. Dyshkronjësh; digram. Ky alfabet përmban digrafë.
2. inf., mat. Strukturë e përbërë nga një numër pikash (ose nyjesh) të lidhura me viza të orientuara, që tregojnë drejtimin e lidhjeve midis tyre; graf i orientuar.

DREJTQENDËR

DREJTQÉND/ËR,~RA f. sh. ~RA, ~RAT gjeom. Vijë gjeometrike që është e vendosur, kalon ose është e orientuar drejt qendrës së një figure.

EMPIRIKE

EMPIRÍK/E,~JA f. sh. ~E, ~ET filoz. Aspekti empirik i një çështjeje, ana empirike e këndvështrimit të një objekti. I orientuar më shumë kah empirikja. Aftësia e tij për të përzier empiriken me surrealen. Njohja lëviz nga empirikja në racionalen.

ESTETIKISHT

ESTETIKÍSHT ndajf. Në mënyrë estetike, nga pikëpamja estetike; duke e gjykuar diçka me koncepte e teori të estetikës. Me një figuracion estetikisht të pashoq. E përjeton estetikisht. Për t’u orientuar estetikisht. Të shprehur në formë estetikisht të ngjeshur.

GJIROSKOP

GJIROSKÓP,~I m. sh. ~Ë, ~ËT astron. Aparat në fushën e astronomisë që mban aksin rrotullues të orientuar në një drejtim fiks. Gjiroskop për teleskop.

GUAÇARO

GUAÇARÓ,~JA m. sh. ~, ~T zool. (lat. Steatornis caripensis) Zog nate i ngjashëm me bufin, që gjendet në zonat veriore të Amerikës së Jugut, ushqehet me fara palme dhe dafine dhe përdor tingujt për t’u orientuar.

HEKSAGRAM

HEKSAGRÁM,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Figurë në formë ylli me gjashtë cepa, që krijohet nga mbivendosja e dy trekëndëshave barabrinjës, njëri i orientuar lart dhe tjetri poshtë, që përdoret si term gjeometrik dhe si simbol në tradita të ndryshme kulturore e fetare.

HELIOTROPIZËM

HELIOTROPÍ/ZËM,~ZMI m. sh. ~A, ~AT libr. Prirje e bimëve ose organizmave të tjerë, për t’u orientuar ose për t’u kthyer drejt burimit të dritës, zakonisht diellit; karakteristikë e qenieve të gjalla që kërkojnë a ndjekin rrezet e diellit.

HOMOSEKSUAL

HOMOSEKSUÁL,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që është i orientuar dhe ka prirje për marrëdhënie seksuale me dikë të së njëjtës gjini.

HOMOSEKSUALE

HOMOSEKSUAL/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Ajo që është e orientuar dhe ka prirje për marrëdhënie seksuale me dikë të së njëjtës gjini.

KAPISTALL

KAPISTÁLL, ~I m. sh. ~E, ~ET Pajisje e veçantë prej lëkure që u vihet kafshëve të ngarkesës në kokë për t’i tërhequr dhe për t’i orientuar gjatë punës që bëjnë; kapistër. I vë kalit (gomarit) kapistallin. E tërheq për kapistalli. Mbështjell kapistallin.
♦ Ia ka hequr kapistallin (*kapistrën) (dikujt) keq. Ia lëshoi (ia liroi) kapistallin (*kapistrën) (dikujt) keq. Iu mblodh (iu mbështoll) kapistalli (dikujt) tall. shih iu mblodh (iu mbështoll) lëmshi (dikujt). Ia shtrëngoi (ia mblodhi) kapistallin (*kapistrën) (dikujt) keq. E tërheq për kapistalli (për *kapistre) (dikë) keq. S’ia var kapistallin (dikujt) keq. nuk e përfill, nuk i jap rëndësi, s’pyes fare për të; s’e vë (s’e zë, s’e shtie, s’e fut) në numër (dikë); s’e bëj për osh (dikë); nuk e vë në shpatull të pulës (dikë).

ORIENTIM

ORIENTÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Përcaktimi i vendit ku ndodhem ose drejtimi që duhet të ndjek sipas anëve të horizontit a sipas shenjave të tjera në natyrë; aftësi për t’u orientuar në një vend; kund. çorientim. Orientimi në tokë (në det, në pyll). Orientimi sipas myshkut të bimëve. Orientim me ndihmën e busullës. Orientimi sipas anëve të horizontit.
2. Pikë, vend, drejtim a qëllim drejt të cilit synojmë, objektiv. Pikat e orientimit. Përcaktoj (ndërroj) orientimin. Humbi orientimin. Ecën pa orientim. Ka orientim të mirë orientohet shpejt.
3. Drejtim që merr një dukuri, një lëvizje shoqërore etj. Orientim i politikës për investimet. Orientimi për anëtarësimin në BE. Orientimi i pakundërshtueshëm evropian i politikës së Shqipërisë.
4. Aftësi për të hyrë në një çështje, për të kuptuar drejt rrethanat dhe për të vepruar në pajtim me to etj. Orientimi në punë. Orientimi në një mjedis të panjohur.
5. Udhëzim a këshillë që i jepet dikujt për ta pasur si drejtim të përgjithshëm në një punë a në një veprimtari. Mori një orientim. Orientime të përgjithshme (të qarta). Sipas orientimeve të dikujt. Dha orientime. Vë në jetë orientimet.

ORIENTUAR

ORIENTÚAR (i, e) mb. Që është orientuar; kund. i paorientuar. Është plotësisht i orientuar. Programi është i orientuar drejt zhvillimit profesional. Ai është një plan i orientuar drejt përmbushjes së nevojave të biznesit. Politikat janë të orientuara nga tregu i lirë.

PAORIENTUAR

PAORIENTÚAR (i, e) mb. Që nuk është i orientuar; që nuk gjen dot rrugën që duhet të ndjekë; i çorientuar; kund. i orientuar. Plotësisht i paorientuar. Të rinj të paorientuar.

SELEKTIV

SELEKTÍV,~E mb. Që lidhet me selektimin, që i përket selektimit, i selektimit. Reforma selektive. Politika selektive e kredidhënies. Kemi mundësinë selektive për të orientuar specialistët. Përzgjedhja selektive shkakton probleme.

✱Sin.: zgjedhës, përzgjedhës.

TRAFIKNDARËS

TRAFIKNDÁRËS,~E f. sh. ~E, ~ET Objekt ose element fizik (zakonisht një strukturë betoni, hekuri ose plastike) që vendoset në mes të rrugës për të ndarë kahet e qarkullimit të mjeteve dhe për të orientuar trafikun. Rrugë me dy trafikndarëse. Trafikndarëse betoni. Dy kahe lëvizjeje me një trafikndarëse dhe korsi emergjence.

ÇORIENTUAR

ÇORIENTÚAR (i, e) mb. 1. Që ka ngatërruar drejtimin që duhej të ndiqte; që është çorientuar; kund. i orientuar. Kolonë e çorientuar. Filloi të lëvizë në mënyrë të çorientuar në dhomë.
2. Që ka marrë një orientim të gabuar; kund. i orientuar. Busull e çorientuar. Gjilpërë e çorientuar. Sistem elektrik i çorientuar.
3. fig. Që është pështjelluar dhe nuk di se si të veprojë; i hutuar. Njeri i çorientuar. Populli është disi i çorientuar. Njerëzit ishin të çorientuar nga situata e krijuar. Sfidat e një shoqërie të çorientuar.
✱ Sin.: i ngatërruar, i shpërqendruar, i çoroditur, i pështjelluar, i hutuar, i çorganizuar.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë