Fjalori

Rezultate në përkufizime për “ndarat”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BALALAJKË

BALALÁJK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT muz. Vegël muzikore popullore ruse me tri tela e me trupformë trekëndëshi, që ka një bishtgjatë me të ndarat e tasteve për gishtat. shtëpi kishte një balalajkëvjetër, trashëguar nga gjyshi. Orkestër balalajkash. Tingujt e ëmbël të balalajkës.

DHOMË

DHÓM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Kthinë në një banesë a në një ndërtesë (përveç kuzhinës e banjës), e ndarëvete me mure dhe e pajisur me derë e me dritarevete; kthinë. Dhomë e vogël (e madhe). Dhomë e ftohtë (e ngrohtë). Dhomë përdhese. Dhoma (oda) e mirë. vjet. dhoma e pritjes. Dhoma e pritjes (e miqve). Dhoma e gjumit (e ngrënies, e bukës). Dhoma e zjarrit (e dimrit) dhomë me oxhak a me sobë ku rrihetdimër. Dhomë tharjeje dhomë e posaçme për të nderë e për të tharë rrobat e lara. Dhoma njëzet. Dhomë me diell (me lagështi). Dritaret (dera, dyshemeja, muret) e dhomës. Shtëpi me dy dhoma. I rregulloj (fshij, pastroj, ajroj) dhomën.
2. Kthinë a e ndarë në një institucion, në një vend etj., e pajisur me orenditë e me mjetet e nevojshme për një qëllimcaktuar etj. Dhoma e lindjes. Dhoma e mjekut. Dhoma e pranimit. Dhomë komandimi.
3. bised. Tërësia e orendive për të pajisur një dhomë për nevojat përkatëse. Bleu një dhomë gjumi.
4. spec. Pjesë e një aparati, e një makine etj. si një kthinë shumë e vogël a si një zgavër etj., e cila shërben për një veprimcaktuar; dhomëz. Dhoma e djegies. Dhoma e distilimit (e avullit). Dhomë thithjeje (tharjeje). Dhoma e aparatit fotografik.
5. spec. E ndarë e vogël e kufizuar ngagjitha anëtorganet e qenievegjalla; dhomëz. Dhoma e bashkimit. Dhoma e farës.
6. polit. Institucion përfaqësues me pushtet ligjvënësdisa vende, organ ligjvënës; tërësia e përfaqësuesvepërbëjnë këtë institucion. Dhoma e lartë (e ulët). Dhoma e deputetëve. Dhoma e komuneve (e lordëve). Sistemi i dy dhomave.
7. Institucion shtetërormerret me bashkërendimin e veprimtarivendryshme ekonomike. Dhoma e tregtisë.
8. Secila nga të ndarat e një hoteli, moteli a konvikti ku flenë bujtësit. Mora një dhomë për ca ditë. Sa kushtonte dhoma? Kishte disa dhomalira. Dhomë dyshe (treshe). Hotel me dyzet dhoma. Fle në një dhomë me dikë.
9. Element i dytë në një emërtimpathjeshtëtregon një lloj muzike klasike. Muzikë dhome muzikëekzekutohetsallavogla nga grupe me pak instrumentistë.
10. bot. Pjesë e dytë në një emërtimpathjeshtë për një klasë luleshrritenmjedisebrendshme. Lule (bimë) dhome lulembahetdhomë.
Sin.: kthinë, odë, konak, e ndarë, dhomëz.

JAVË

JÁV/Ë,~A f. sh. ~Ë, ~ËT 1. Njësi kohe prej shtatë ditësh, që nga e hëna deri tek e diela; kohë prej shtatë ditësh rresht; kohë prej shtatë ditësh me radhë, e cila i kushtohet dikujt a diçkaje ose gjatëcilës zhvillohet posaçërisht një veprimtari e caktuar (shoqërore, politike, artistike, sportive etj.). Java e parë (e dytë, e tretë, e katërt) e muajit. Javët e funditvitit. Javën e ardhshme (tjetër). Javë për javë. Javënshkoi. Këtë javë. Çdo javë. Java e filmit shqiptar. Java e pastërtisë. Një javë ditë shtatë ditë. Një javë si sot pas një jave duke filluar që sot. Ditët e javës. fillim (në krye, në mes, në bark, në fund) të javës. Pushimi i javës dita e pushimit gjatë javës. - Duku nga java! (bised.). S’e zuri java s’u mbush java. Po bën javën po mbush shtatë ditë. Javë për javë për çdo javë, për secilën javë.
2. Lojë fëmijësh, që luhet në një rrethmadh, të ndarështatë pjesë ose nëpër shtatë kuti a gjysmërrathë në të dy anët e një vije (çdonjëra me emrin e një ditejavës), nëpërcilat kalohet me radhë një pllakë e vogël duke e shtyrë me këmbë; figura e rrethit e ndarështatë pjesë ose kutitë a të ndarat, në të cilat luhet kjo lojë. Luajnë javën. Bëri javën.
Java shtatë e ai tetë vjen shumë dendur dikush, vjen orë e çast (për një njërishkon shpesh në një vend). Mos e zëntë *fundi i javës! mallk. Java e Bardhë fet. Shtatë ditët para kreshmës së madhe, (16-22 shkurt) gjatëcilave besimtarët ortodoksë nuk hanë mish për nder të të vdekurve. Java e Madhe fet. Java e kreshmëve.

NDARAT

NDÁRA,~T (të) f. sh., etnogr. Drekashtrohet për të vdekurin pas 3, 7, 40 ditëve. Sot i kanëndarat e babait.

RRUGINË

RRUGÍN/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Hapësirë e ngushtë në çdo kat të ndërtesave, nëpërcilën kalohet në të ndarat e ndryshme; korridor; mesore. Rruginashtruara me asfalt. Kaloi nëpër rruginat e ndërtesëskompanisë.
2. Vend i lirë ndërmjet radhëve të karrigeve në një sallë. Rrugina midis karrigeve. Po ecte përmes rruginave të teatrit.
3. Rrugicë1, 2. Rruginat e lulishtes. Rruginë e shtruar.
Sin.: rrugëz, udhë.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.