Fjalori

Rezultate në përkufizime për “ndërsej”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

GËRMOJ

GËRM/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR 1. kal. Mih në një vend dhe heq dheun për të hapur një gropë ose për të nxjerrë diçka të mbuluar. Gërmoj thellë. Do të gërmosh një gropë. Gërmon në themele. Gërmon me kazmë. Fillova të gërmoja tokën.
2. jokal. Kërkoj mirë diku për të gjetur diçka, kërkoj në të gjitha skutat, rrëmoj. Gërmoi nëpër xhepa. Gërmon nëpër shtëpi. Gërmon në plehra.
3. fig., jokal. Bëj kërkime të shumta e të hollësishme për të gjetur të dhëna për dikë a për diçka; i futem thellë një çështjeje për ta njohur sa më mirë a për të nxjerrë diçka që më intereson; hulumtoj, gjurmoj thellë. Gërmon nëpër arkiva (biblioteka). Gërmon nëpër libra. Gërmon një çështje. Gërmojmë në biografitë e tyre. - Mos e gërmo më këtë punë!
4. fig., kal. Pyes shumë e me hollësi dikë për të mësuar a për të zbuluar prej tij diçka që më duhet. Gërmoje, se di shumë gjëra!
5. fig., jokal. Përpiqem shumë të rikujtoj diçka të shkuar a të harruar, vras mendjen për të rikujtuar diçka. Gërmoj në kujtesë (në mendje).
6. fig., kal. Bëj që të kërruset e të dobësohet. E gërmoi pleqëria.
✱Sin.: mih, gërmih, rrëmoj, gropoj, rrëmih, hap, shkrifëroj, hulumtoj, kërrus, shtyj, ndërsej.

GËZHIT

GËZHÍT (GËZHÍS) vep., ~A, ~UR kal. Nxit dikë kundër një tjetri, ndërsej, cyt.
✱Sin.: ndërsej, cyt.

MPREH

MPREH vep., ~A, ~UR kal. 1. Holloj tehun e thikës, sëpatës a të një mjeti tjetër që të presë më mirë. Mpreh thikën (gërshërët, briskun, shpatën, sharrën). E mpreh me limë (me grihë, me rrip, në gur). E mpreh mirë. Sëpatën po nuk e mprehe, nuk pret. (fj. u.).
2. E holloj, e ngushtoj shumë diçka në skaj, e bëj si thumb; e bëj me majë skajin e një lapsi etj. Mpreh lapsin. Mpreh shtizën (bizën, fëndyellin). E mprehu nga të dy anët.
3. fig. E bëj diçka më të fortë, më të theksuar, më të qartë etj., e ngre në një shkallë më të lartë, e forcoj shumë; i kushtoj vëmendje gjithnjë e më të madhe, i jap rëndësi të veçantë. Mpreh dëgjimin (shikimin). Mpreh vëmendjen (guximin). Mpreh vigjilencën. Mpreh kritikën.
4. E bëj më të nderë një gjendje a diçka tjetër, e keqësoj, e acaroj. I mprehu marrëdhëniet me dikë.
5. E nxit dikë për t’u zënë me një tjetër, e mbush, e ndërsej kundër tij, e bëj që të mbajë qëndrim armiqësor kundrejt dikujt, që të sillet keq me të etj. E kishin mprehur mirë. Kush të ka mprehur kështu?
♦ Mpreh *armët. I ka mprehur *brirët (dikush). Mpreh *dhëmbët (dikush). E mpreh kalemin (*lapsin). Mpreh *kunja (kot) (dikush). E mpreh *lapsin (kalemin). Mpreh *sytë. E mprehu pallën (*shpatën) (dikush). Mprehu *veshët (dikush).

NDËRSEJ

NDËRS/ÉJ vep., ~ÉVA, ~ÝER kal. 1. Nxit për të ndjekur ose për të sulmuar dikë (për qenin). I ndërseu qenin lëshoi qenin kundër dikujt, i lëshoi qenin. Mos e ndërse qenin se do të më kafshojë.
2. fig., keq. Nxit dikë për të sulmuar e për të goditur një tjetër, e shtyj kundër dikujt. E ndërseu kundër tij. E ndërsejnë njërin kundër tjetrit. I ndërsejnë kundër vendeve të tjera. Ndërsej policinë. Ndërsej turmën.
✱Sin.: ngërmoj, nxis, shtyj, gëzhit.

NDËRSIM

NDËRSÍM,~I m. Veprimi kur ndërsej a kur ndërsehem. Ndërsimi i qenve. Ndërsimi i ushtarëve.
✱Sin.: nxitje, shtytje, gëzhitje, vërsulje.

NXIT

NXIT (NXIS) vep., ~A, ~UR kal. 1. Shtyj dikë me fjalë e me vepra që të bëjë diçka; i jap zemër dhe ia shtoj dëshirën dikujt për të bërë një punë a për t’u marrë me diçka; kund. frenoj. Nxit fëmijët të mësojnë. Nxit punëtorët të mbarojnë një punë. Nxit për punë (për protestë).
2. I shtoj vrullin a fuqinë diçkaje; bëj që të kryhet diçka më shpejt e më mirë. Nxit prodhimin. Nxit krijimtarinë. Nxit vetëveprimin krijues. Nxit bashkëpunimin.
3. Bëj që të ngjallet me forcë një ndjenjë, një dëshirë, një gjendje etj. I nxit fantazinë. I nxit lakminë (etjen, dëshirën). Nxit kureshtjen (interesin). Nxit dashurinë (armiqësinë). Të tilla veprime nxitin urrejtjen.
4. fiziol., vet. v. III E bën të kundërveprojë në një mënyrë të caktuar, e bën të veprojë më me gjallëri e me forcë, ngacmon; kund. frenon. Nxit nervin pamor. Nxit sistemin nervor. Kjo recetë nxit qarkullimin e gjakut.
5. Shpoj që të ecë më shpejt. Nxit kalin. Nxit qetë.
✱Sin.: shtyj, ngredh, zgjoj, pompoj, ngjall, ngallit, ngallmoj, ngërmoj, ngas, nguc, flas, frymëzoj, vë, thumboj, cëris, furroj, grah, ysht, cyt, gërgas, përkrah, ndez, tundoj, shpoj, ushqej, gjallëroj, shtoj, bekoj, fryj, gëzhis, stimuloj, ndërsej, provokoj, inkurajoj, trimëroj, nxitoj ngacmon.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë