Fjalori

Rezultate në përkufizime për “mesdhetar”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ASPERULË

ASPERÚL/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT bot. (lat. Asperula) Bimë barishtore zbukuruese me gjethe të rralla dhe me lule shumëngjyrëshe, e përhapur në rajonin mesdhetar; njëgjire. Asperula e blertë (e kaltër). Asperula me erë. Asperula e halëzuar. Asperula ngjyruese. Asperula shqytake.

BUZAK

BUZÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Enë druri si gjym që përdoret për ujë.
2. zool. (lat. Barbus meridionalis) Barbuni mesdhetar, barbuni i jugut.

MAKRORAJON

MAKRORAJÓN,~I m. sh. ~E, ~ET Nënndarje gjeopolitike që përfshin disa rajone ose vende të përcaktuara tradicionalisht a politikisht. Krijimi i një makrorajoni mesdhetar. Tiparet e makrorajonit rus.

MESDHETAR

MESDHETÁR,~E mb. 1. Që ka të bëjë me Mesdheun, që i përket Mesdheut, i Mesdheut; që banon në Mesdhe ose që e ka origjinën nga Mesdheu. Vendet (zonat) mesdhetare. Pishë (shkurre) e viseve mesdhetare. Kullota malore mesdhetare. Bimësi mesdhetare. Historia e qytetërimit mesdhetar. Popujt mesdhetarë. Ka prejardhje mesdhetare. Shkrimtarët mesdhetarë. Dietë mesdhetare.
2. gjeogr. Që është nga të gjitha anët i rrethuar plotësisht ose thuajse plotësisht me tokë (për liqenet ose për detet). Dete mesdhetare.
3. meteor. Që ka të bëjë ose që lidhet me një lloj klime të butë, e cila karakterizohet nga verë e nxehtë dhe e thatë dhe dimër i butë e i lagësht; që ka veçoritë e klimës së rajoneve të Detit Mesdhe. Klimë mesdhetare.

ORATË

ORÁT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT zool. (lat. Sparus auratus) Lloj peshku që jeton në ujëra të kripura, me ngjyrë të verdhë anash dhe me vija të errëta; koce. Orata është një nga peshqit më të kërkuar në tregun mesdhetar.

PYLL

PY/LL,~LLI m. sh. ~JE, ~JET 1. Sipërfaqe e madhe toke e veshur me drurë të dendur e të lartë ose me shkurre; tërësia e drurëve dhe e shkurreve që zënë një vend të madh. Pyll i ri. Pyje tropikale. Pyll gështenjash (pishash). Muaji (java) e pyjeve. Shtimi (përtëritja, mbrojtja) e pyjeve. Kafshët (zogjtë) e pyllit. Ruani pyjet nga zjarri! Pyll i lagësht (i thatë). Pyll mesdhetar. Pyll halor pyll i përbërë zakonisht nga pisha, bredhi dhe arni. Pyll i përzier pyll i përbërë nga lloje të ndryshme drurësh. Shtatin pyll e mendjen fyell. (fj. u.). Fusha ka sy, pylli ka veshë. (fj. u.). Një sëpatë pret një pyll. (fj. u.).
2. Sasi e madhe sendesh të larta, të ngritura më këmbë ose të vëna në radhë të shtrënguara. Pyll shtëpish. Pyll flamujsh.
✱Sin.: pyllishtë, pyllnajë, mal, tangallë.
♦ Ishte bërë *yll e pyll (dikush). I hyri pyllit (dikush) i hyri një pune të ngatërruar a të vështirë që nuk dihet se si do t’i vejë filli; nuk e ka të qartë se ç’po bën e ku do të dalë. Pyll i pagjuajtur. 1. Dikush në gjendje të mirë ekonomike; njeri që nuk është dëmtuar kurrë. 2. Vend i virgjër, i begatë e pjellor; hurdhë e pagjuajtur. Pyll i paprerë njeri a familje që nuk ka pësuar ndonjë fatkeqësi të madhe (si vdekje, shkatërrim ekonomik etj.); i plotë me gjithçka duhet, i paprekur e i padëmtuar. Pyll në prag të derës pengesë a rrëmujë e madhe, që e ngatërron një punë para se të fillojë. Qan pylli për sëpatë është rritur shumë diçka, ka marrë përpjesëtime të gjera dhe i ka ardhur koha të ngushtohet, të rregullohet a të pastrohet; mezi pret dikush që të bëjë diçka. Nuk sheh pyllin prapa drurëve (dikush) nuk sheh të përgjithshmen e më kryesoren, por merret me të veçantat e jo me kryesoret; nuk është i aftë të përgjithësojë, mbetet te hollësitë a te rastet e veçuara. Sheh *yllin e merr pyllin (dikush). *Trupi (shtati) pyll e mendja fyell.

STAVRIDH

STAVRÍDH,~I m. sh. ~Ë, ~ËT zool. (lat. Trachurus trachurus) Peshk i ujërave tropikale e nëntropikale, që jeton në tufa të mëdha afër brigjeve dhe ushqehet me butakë, kallamarë dhe peshq të tjerë. Në këtë gji peshkatarët zunë shumë stavridhë. Një prej stavridhëve të mëdhenj, iu çau rrjetën peshkatarëve. Sezoni i gjuetisë së stavridhëve sapo kishte nisur.
2. zool. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje peshqish. Stavridh i zeshkët (lat. Caranx lugubris) peshk grabitqar, me trup të shtypur, me ngjyrë ulliri në të hirtë, me turi të shkurtër dhe dhëmbë të fortë, që jeton në tufa të vogla ose vetëm. Stavridh kanali (lat. Trachurus picturatus) peshk i ngjashëm me stavridhin, me gjatësi mesatare 30 cm, që jeton në thellësi të ujërave. Stavridh mesdhetar (lat. Trachurus mediterraneus) peshk me kokë të madhe, i deteve nëntropikale që jeton afër fundit të deteve dhe ushqehet me sardele, açuga dhe butakë të vegjël.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë