Fjalori

Rezultate në përkufizime për “mbijetojë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ABORTUAR

ABORTÚAR (i, e) mb., mjek. Që është dështuar vetvetiu ose qëllimshëm fetusit; që ka përfunduar shtatzëninë para se fetusi të jetë në gjendje të mbijetojë jashtë mitrës; që është dështuar, i dështuar. Embrion i abortuar. Fetus i abortuar. Fëmijë i abortuar.

HELIKOBAKTER

HELIKOBAKTÉR,~I m., mjek. (lat. Helicobacter pylori) bakter në formë spiraleje, që jeton në mukozën e stomakut, që është tepër i aftë t’i mbijetojë aciditetit të lartë, duke shkaktuar sëmundje të stomakut.

MBETURINË

MBETURÍN/Ë,~A f. kryes. sh. ~A, ~AT 1. Ato që kanë mbetur nga diçka e shkatërruar, e prishur, e thyer etj.; diçka që ka mbetur pasi është vjetruar, është përdorur gjatë etj.; gërmadhë. Mbeturinat e shisheve të thyera. Mbeturinat e një makine të prishur. Mbeturina teneqesh e hekurishtesh. Mbeturina anijesh të vjetra. Mbeturinat e një aeroplani. Mbeturinat e një muri të rrëzuar (e një kështjelle të rrënuar). Pastroj (grumbulloj) mbeturinat e gurta një shtëpi të rrënuar nga cikloni.
2. Ato që teprojnë ose që mbeten nga gjellët, nga të ngrënat e të pirat, të mbeturat, të lënat. Pastroj tavolinën nga mbeturinat e mëngjesit. Mbeturinat e drekës (e darkës). Mbeturinat e ushqimeve (e pijeve, të mishit). Mbeturinat e gjellëve. Mbeturinat nga tryeza e gostisë. Hëngri ca mbeturina. Mbledh (fshij, hedh) mbeturinat.
3. Pjesë e vogël a copë e diçkaje, që del gjatë përdorimit të saj, gjatë përpunimit etj. e mbetet mënjanë, hedhurinë. Mbeturinat e drurit (e zdrukthit). Mbeturinat e letrës. Mbeturina metali. Mbeturinat e leshit (e pambukut). Përpunimi (shfrytëzimi) i mbeturinave.
4. Ajo që kullon nga një lëng e mbetet në fund të një ene, llurbë, fundërrinë. Mbeturina e vajit në shishe. Mbeturina kafeje.
5. kim. Lëndë e padëshirueshme a e padobishme pas përdorimit kryesor, që duhet hedhur në mënyrë të përshtatshme. Mbeturina radioaktive (organike, kimike, spitalore). Mbeturina të rrezikshme.
6. Ajo pjesë që i ka shpëtuar shfarosjes së plotë ose zhdukjes (për njerëzit). Mbeturinat e ushtrisë mbretërore. Mbeturinat e fundit të njerëzisë.
7. Ajo që ruhet ende sot si diçka e vjetër, e trashëguar nga e kaluara. Mbeturinë e miteve të lashta. Mbeturina gjuhësore të së kaluarës. Mbeturinë e një kulture të hershme.
8. Koncept, mënyrë të menduari a paragjykim i mbetur prej së shkuarës dhe që mendohet si diçka negative dhe e dëmshme. Ajo ideologji ishte mbeturinë e së kaluarës.
✱Sin.: mbetje, gërmadhë, të mbetura, tepricë, hedhurinë, zgaq, fundçe, fundajë, rrëmbythje, rrozgë, rrezhdë, furde, mbijetojë.

MBIJETOJË

MBIJETÓJ/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Organizëm, send ose dukuri që ka arritur deri në ditët tona si mbeturinë e kohëve të lashta, mbeturinë; relikt. Është ruajtur si një mbijetojë e ilirishtes.
✱Sin.: mbetëz, mbeturinë, relikt.

MBIJETUES

MBIJETÚES,~E mb. 1. Që arrin të mbijetojë; që ka mbijetuar. Rrëfime për të burgosurit mbijetues.
2. Që përdoret a që shërben për të mbijetuar. Strategji mbijetuese.

NGRICËDURUESHËM

NGRICËDURÚESH/ËM,~ME mb. Që është në gjendje të mbijetojë gjatë ngricave të dimrit pa dëmtuar gjethet duke i ruajtur përherë të blerta ose pa dëmtuar kërcejtë, sythet ose rrënjët. Bimë ngricëdurueshme.

RRËGJATË

RRËGJÁT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Mbijetojë. Po vështronte rrëgjatat e një fshati.
✱Sin.: mbetëz, mbeturinë, relikt.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë