Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
DHI,~A f. sh. ~, ~TË 1. Kafshë me trup sa delja me brirë e me lesh të gjatë, të drejtë e të ashpër, e cila mbahet për qumështin, leshin, mishin dhe lëkurën. Dhi e bardhë (e zezë, e larme). Dhi shytë. Rritja e dhive nëpër male. Mish (lesh, qumësht, gjalpë, lëkurë) dhie. Bari dhish. Brirë dhie. Djathi i dhisë është më i shtrenjti. Dhia në malësi, delja në vërri (fj. u.). secili duhet të qëndrojë në vendin e vet, gjithçka duhet vënë në vendin që i përket.
2. zool. Pjesë e parë e disa emërtimeve të pathjeshta për lloje të ndryshme dhish. Dhi malteze dhi e një race të mirë që jep shumë qumësht. Dhi mali dhi me trup të fortë e përshtatur për t’u mbajtur në zona malore. Dhi cjapore dhi me brirë si të cjapit. Dhi e egër kafshë e ngjashme me dhinë, me brirë shumë të gjatë e shumë e zhdërvjellët, e cila jeton në male të larta e të thepisura.
♦ *Bari dhish keq. E bëri *çorap me lesh dhie (diçka) iron. Ble dhi pa gjetur barí (dikush) tall. e bën diçka para kohe, nxiton e bën një punë të papjekur; nuk i mendon mirë gjërat, është i nxituar; djali pa lerë e djepi blerë iron. *Cjapi mish e dhia tavë mospërf. Ku di dhia ç’është tagjia (ç’është kulumbria)! mospërf. nuk është i zoti dikush të vlerësojë atë që është me të vërtetë e mirë dhe me vlerë (zakonisht për dikë që është i prapambetur e i pagdhendur); ku di derri këmborë! *Dhentë e dhitë e Zeres nami i Kapllan Qeres! Dhi arrakate shar. vajzë që nuk mblidhet në shtëpi, që bredh poshtë e përpjetë; vajzë e egër, e pashtruar në punë a në shkollë; dhi e egër. Dhi e egër vajzë a grua e gjallë a e shkathët, por jo e afrueshme; dhi arrakate shar. (Njihet) si dhia në mes të dhenve bie në sy menjëherë në mes të tjerëve, dallohet qartë për keq; nuk i përshtatet mjedisit ku ndodhet, është i huaj për rrethin ku jeton; (njihet) si kau balash. Dhia mish e cjapi tavë mospërf. është e njëjta gjë, nuk ka ndonjë dallim, është njësoj; po ajo gjë a po ai njeri; cjapi mish e dhia tavë; mish me presh e presh me mish; Ali hoxha e hoxhë Aliu. Si dhia thikën me shumë frikë nga diçka që pritet të ndodhë e që do t’i kushtojë shumë, me tmerr; me zemër të ngrirë; me gjak të ngrirë. Dhi (dele) në mes të ujqve ai që është në rrezik të madh, në rrethana ku mund të zhduket, pa mbrojtje e shumë i rrezikuar. Dhi e zgjebosur e bishtin përpjetë (cakërr) mospërf. njeri i pavlerë, por mendjemadh; njeri që s’ka asgjë ose që s’është i zoti për asgjë, por hundëpërpjetë; edhe qeros, edhe qibar (fodull); breshri e rreh e hunda me majë. I flas për *dhentë e më kthehet për dhitë (dikush) bised. tall. Ia fsheh *brirët dhisë (dikush) keq. E futën në *vathë të dhive (dikë). I kanë ikur dhitë (dikujt) tall. nuk është në rregull nga mendja, ka shkarë, nuk është në vete, s’është në terezi; ka lajthitur, ka shkalluar ca; e kanë çukitur pulat (dikë) tall.; s’është në terezi (dikush); s’është në liq (dikush); kund. i erdhën dhitë (dikujt)tall. Ka *syrin e dhisë (dikush) iron. Si *këmbët e dhisë mospërf. I kërkon *brirë dhisë shytë (dikush) iron. Kërkon *kec nga dhia shterpë (dikush). Mjel një *dele e një gjysmë dhi (dikush). Mori *udhën e dhive (dikush) iron. Ndaj *dhentë (delet) nga dhitë. Një nga dhia e dy nga vija (dy nga vija e një nga dhia) ka më shumë ujë se qumësht a se një pije tjetër. Rri me *dhen e flet për dhi (dikush) keq. Pesë dhi gjashtë zile më shumë zhurmë se punë; shumë vetë që s’bëjnë ndonjë gjë të madhe, por e fryjnë më shumë sesa është. *Shakull dhie me lesh përbrenda përb. I erdhën dhitë (dikujt) tall. shih i erdhën mendtë2; kund. i kanë ikur dhitë (dikujt) mospërf.
MALTÉZ,~E mb. 1. Që ka të bëjë me Maltën, me popullin, me gjuhën ose me kulturën e saj; që është karakteristik për Maltën ose për maltezët, i Maltës ose i maltezëve; që është krijuar nga maltezët. Populli maltez.
2. Që i takon një race dhish me gjinj të mëdhenj që japin shumë qumësht dhe e kanë origjinën nga Malta. Mbante dy dhi malteze.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë