Fjalori

Rezultate në përkufizime për “lagaterë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

LAGATERË
LAGATERË

LAGATÉR/Ë,~AII f. vet. nj. Lojë fëmijësh, që luhet me një copë tjegulle a me një petë gurilagur nga njëra anë, të cilën e hedhin lart duke e rrotulluar dhe kërkojnë anën e lagur ose anën e terur; fiton ai, të cilit i bie ana e zgjedhur. Luajnë lagaterë.

LAGATERË

LAGÁTER/Ë,~AIII f. sh. ~A, ~AT Vijë ujore, kanal për bartjen e ujit. U sajua një lagaterë.

SHI

SHI,~U m. sh. ~RA, ~RAT 1. Reshje atmosferikeformën e pikaveujitformuara nga kondensimi i avujve në atmosferë. Shi i dendur (i rrëmbyer, i rëndë, i hollë, i shtruar, i lehtë, i imët). Shi pikëmadh. Shi tropikal. Shirat e dimrit (e pranverës, e vjeshtës). Stina e shirave. Shi vere (behari). Shi me kufi (vende-vende). Shi i përzier me borë. Stuhi shiu. Shi me shtamba (me gjyma, me rrëshekë). Shi i shtruar. Ujë shiu. Pika shiu. Rrebesh shiu. Vesë shiu. Stina e shirave. Mot me shi. Bie shi. Zuri (pushoi) shiu. Ditë shiu. Zhurma e shiut. I lagur nga shiu. Shiu i butë lagmarrë e të urtë. (fj. u.). Gjithkush e do shiunarë të vet (fj. u.) secili kërkontërheqë nga vetja.
2. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për llojendryshme reshjesh. Shi artificial (gjeogr.) ujë që bie nga lartformë spërklash, që realizohet artificialisht. Shi i kuq (gjeogr.) shipërmban pjesëza pluhurikuq. Shira ciklonike (gjeogr.) reshjekrijohen kur masat e ajritngrohtë dhelagësht takohen me masat e ajritftohtë dhethatë. Shi meteorësh (astr.) fenomen qiellor në të cilën vihen re një numër meteorësh që duket sikur bien nga një pikë e qiellit. Shi me haz (etnogr.) shi i rrëmbyeshëm, me furtunë e me vetëtimë, që për ta marrë me të mirë që të mos bëjë dëme, nxirretoborr sofra dhe sita e miellit.
3. fig. Diçkavjen ose që bielartisasimadhe. Shi puthjesh. Shi lotësh. Shi fyerjesh.
4. si ndajf. Copë e grimë. Ra gota e u shi. Qelqurinat u bënë shi.
Sin.: rusgjer, rojsi, mori.
Bën *baltë pa shi (dikush) tall. Bën diellin dhe *shiun (dikush) iron. E bëri shi (diçka) e copëtoi, e thërrmoi; e dërrmoi; e bëri copë (copë e çikë, copë e thërrime). Bën shiun dhe diellin (dikush) iron. bën ç’t’i dojë qejfi, i ka vetëdorëgjitha punët, vendos vetë për gjithçka pa pyetur njeri; bën edhemirën, edhekeqen; bën diellin dhe shiun. I bie shiuarë (dikujt) ështëgjendje shumëmirë ekonomike; i shkon puna shumë mirë, i vjen mbarësia vetë, i vjen e mira te dera; i bie shiulakra; i bie shiupragderës; i vjen ujimulli. Bjer shiarën time! thuhet për njerëzshohin vetëm interesin e tyrengushtë, që mendojnë për vete, duan që e mirashkojë vetëm tek ata. Derisabjerë shi i kuq derifund, pa iu ndarë asnjë çast; këmba-këmbës, kudo; çap pas çapi; gjurmë për gjurmë (gjurmë pas gjurme); në gur e në galinë. I bie shiulakra (dikujt) i shkon puna shumë mirë, i vjen mbarësia vetë; ka fat të mirë, i vjen e mira te dera. I bie shiupragderës (dikujt) i vjen e mira vetë; çdo gjë i shkon mbarë; i vjen vera te dera; i vjen ujimulli; i lulon bahçja (edhe) në dimër. *Bobla pas shiut mospërf. *Erë me shi. Iku nga shiu e ra në breshër (ra nga shiubreshër) (dikush) shpëtoi nga një e keqe, por e gjeti një e keqe tjetër më e madhe; shpëtoi nga lumi e ra në det; prej ujkut ra në gjarpër; iku nga tymi e ra në zjarr. *Kërmij pas shiut mospërf. *Kërpudha pas shiut mospërf. S’e lag shiu (dikë) është i mbrojtur, nuk e gjen gjë, nuk pëson ndonjëkeqe. pështyn në *fytyrë e thotëbie shi” (dikush) përb. *Re pa shi. Shi behari (dikush) shaka. dikushinatoset a nxehet shpejt, që shpërthen menjëherë nga inati; është barut i thatë shaka.; është gacë me barut; i derdhen arrat menjëherë (dikujt). Shi me breshër diçka e keqekalon shpejt e rrëmbyeshëm, por që lë prapa dëme. Shi e diell. 1. Njeri që aty qan e aty qesh; lagaterë. 2. Njeri që e kthen shpejt fjalën, që s’mbahet në një fjalë; lagaterë. Shiu i marrëzisë keq. libr. shthurje e plotë dhe e përgjithshme e dikujt a e një turme, shfrenim i paarsyeshëm e i papërmbajtur, që përfundon me shkatërrimemëdha. Si shiu pas së vjeli shih si kofini (si koshi) pas së vjeli (pas të vjelave). Nuk e zë as *era e as shiu (dikë).

SHIJAVINË

SHIJAVÍN/Ë,~A f. vet. nj. Mot i lagët, me shi; shinajë. Ishte shijavinë. Mbajti shijavinë.
Sin.: shinajë, reshje, lagaterë.

SHINAJË

SHINÁJ/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Tërësi shirash; shira që s’pushojnë; lagaterë. Vjeshta mbajti vetëm me shinajë. - Ku po shkonkëtë shinajë?
Sin.: reshje, lagaterë.

TERË

TÉR/Ë,~A f. 1. Tokë e thatë dhe e palëvizshme e bregut (në kundërvënie me ujin); toka (fushat, pyjet, malet) në përqasje me ujin e detit; stere, terik; kund. lagë. Një e treta është terë, dy të tretat det. Luftoi në det dheterë. Në det, në terë e në ajër kudo.
2. Anë e thatë e një cope tjegulle a e një rrase prej gurilojën lagaterë; kund. lagë. Tera e petësgurit.
Sin.: tokë, stere, terik, kontinent.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.