Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
ABORDÁZH,~I m. sh. ~E, ~ET det. Mënyrë a manovër e vjetër luftimi në det mes anijesh në afërsi, ku luftuesit përleshen trup me trup në kuvertë me mjete të ftohta (çengela) ose të zjarrta; ndeshje e papritur e dy anijeve me qëllim pushtimi. Anije abordazhi. Luftim abordazhi. Urë abordazhi. Piratët përgatitën një abordazh.
BATANÍJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Mbulesë e hollë prej leshi a prej pambuku, e ngjeshur dhe me push, zakonisht me ngjyra e me zbukurime, që përdoret për t'u mbuluar; kuvertë, jamulli. Batanije leshi (pambuku). Shtroj (hedh) batanijen. Mbulohem (fle) me batanije. Mbështjell me batanije. I hodhi përsipër batanijen.
✱Sin.: kuvertë, jamulli, plaf, balcë.
BORD,~II m. sh. ~E, ~ET 1. det. Buza e faqeve anësore të anijes ose të barkës; secila nga faqet anësore të anijes ose të barkës. Bordi i anijes (i barkës). Bordi i djathtë (i majtë). Bord i lartë. U përplas në bord.
2. det. Pjesa e sipërme e anijes që është e sheshtë dhe e pambuluar, kuvertë; anija në tërësinë e saj kundrejt mjedisit të jashtëm. Bordi i anijes. Libri i bordit regjistri a ditari i anijes. Ngjitem (rri) në bord. Jashtë bordit.
3. tek. Pjesa e brendshme e aeroplanit a e mjeteve të tjera të lundrimit ajror, ose e ndonjë mjeti tjetër të madh për udhëtime etj. Bordi i aeroplanit. Bordi i satelitit (i raketës). Bordi i tankut.
HAMBÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Arkë e madhe prej druri, që shërben për të mbajtur drithë ose miell; kasolle e thurur me thupra a me dërrasa, që shërben për të mbajtur drithë, drithnik. Hambar i madh. Hambari i grurit (i misrit). Hambar i miellit. Fut drithin në hambar. Mbush (zbraz) hambarët. E fut në hambar pa e shoshur. Hambar i peshkut vend në anije ku mbahen peshqit e zënë.
2. Arkë a depozitë e madhe prej dërrasash që shërben për të mbajtur diçka. Hambar qymyri.
3. det. Kthinë a pjesë e anijes nën kuvertë, ku vendosen mallrat, valixhet etj. Hambari i mallrave.
4. fig. Tokë që prodhon shumë drithëra. Hambari i vendit.
5. Njësi matëse e peshës, e barabartë me njëqind kilogramë, peshë prej njëqind kilogramësh, kuintal.
6. si mb. Zemërgjerë, bujar; i durueshëm (edhe në disa njësi frazeologjike). Zemër hambar. Bark hambar.
7. zool. Pjesë e dytë e emërtimeve të pathjeshta në disa togje fjalësh. Flutur e hambarëve (lat. Pyralis farinalis) flutur e vogël, vemjet e së cilës ushqehen me të lashta në hambarë dhe me mbeturina kashte në grazhde etj. Tenjë e hambarëve (lat. Sitotroga cerealella) vemje e hollë që ushqehet me drithë në hambarë.
✱Sin.: drithnik, drithanik, grunar, arkë, gaviç, bujar, zemërgjerë, zemërbardhë, xhymert, shpritgjerë, i durueshëm, durimtar, i duruar, durimplotë.
♦ M’u bë barku hambar shih m’u bë barku daulle. E bëri barkun hambar (dikush). 1. shih e bëri barkun daulle (dikush). 2. Duroi shumë, u bë zemërgjerë, nuk i vuri re të këqijat që i bënë të tjerët dhe i fali. I ka rënë *miu në hambar (dikujt) shak. E fut në hambar pa e *shoshitur (dikë). Kemi ngrënë një hambar miell (bashkë) shih kemi ngrënë një furrë bukë (bashkë). E ka barkun hambar (dikush). 1. Ha shumë e nuk ngopet kurrë; është hamës i madh; e ka gojën shpellë. 2. Është shumë i durueshëm; është zemërgjerë, nuk vë re të këqiat që i bëjnë të tjerët dhe fal shpejt; është shumë bujar; e ka barkun të gjerë1; e ka zemrën (shpirtin) të gjerë; e ka zemrën hambar. E ka hambarin *dërrasë (dikush). E ka hambarin *plot (dikush). E ka zemrën hambar (dikush) është shumë i durueshëm; është zemërgjerë, nuk vë re të këqiat që i bëjnë të tjerët dhe fal shpejt; është shumë bujar; e ka zemrën (shpirtin) të gjerë; e ka barkun të gjerë1; e ka barkun hambar2. I ushtojnë hambarët (dikujt) s’ka asgjë në shtëpi, s’i ka mbetur gjë për të jetuar; është shumë i varfër; i ushtojnë kadet.
MBIKUVÉRT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT det. Pjesa e strukturës së anijes mbi kuvertë. Në mbikuvertat e katër nëndetëseve u ngrit flamuri kombëtar.
MBULÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Copë pëlhurë, mushamaje etj., me të cilën mbulojmë diçka që duam ta mbrojmë nga ndonjë dëmtim, nga lagështia, nga pluhuri etj.; copë, pëlhurë, zakonisht e qëndisur, që shtrohet mbi tryezë a mbi një orendi tjetër. Mbulesë e hollë (e trashë). Mbulesë e bardhë. Mbulesë e pastër. Mbulesë mushamaje (pëlhure, plastmase). Mbulesa e tryezës. Mbulesa e djepit. Mbulesa e topit (e mitralozit). Mbulesa e shtretërve të ngrohtë. I hodhi (i vuri) një mbulesë.
2. Rrobë e trashë (jorgan, batanije etj.), me të cilën mbulohemi kur flemë, mbulojë. Mbulesë e lehtë. Mbulesa të leshta (të pambukta). Shtresat e mbulesat. U fut nën mbulesë.
3. Pjesa e sipërme që mbulon një ndërtesë; çati; faqja e sipërme e çatisë. Mbulesë betoni. Mbulesë xhami. Mbulesa e shtëpisë (e fabrikës, e uzinës). Mbulesë me tjegulla. Pikon mbulesa.
4. Pjesa e sipërme e disa sendeve, që ka sipërfaqe të gjerë; guall a lëkurë e trashë që mbulon e mbron diçka. Mbulesa e kërpudhës. Mbulesa e kërmillit. Mbulesa e trungut. Mbulesa e lules kupa e lules së bashku me kurorën.
5. Letra që mbështjell kapakun e një libri; çdo gjë që mbështjell a mbulon një send dhe shërben për ta ruajtur nga dëmtimet. Mbulesa e librit. I vuri një mbulesë. U gris mbulesa.
6. Shtresë bore, pluhuri etj., që mbulon sipërfaqen e diçkaje; bimësia që mbulon një vend. Mbulesë pyjore (bimore). Mbulesë hiri. Mbulesë resh. Mbulesë bari (bimësh, drurësh).
7. Kapak që mbulon a mbyll diçka. Mbulesë pusi.
8. fin. Sasia e arit ose e valutës që ruhet në një bankë për të mbuluar sasinë e kartëmonedhave të vëna në qarkullim; depozitë, rezervë. Mbulesë ari.
9. tekst. Shulësi me dorakun; gomareza me gurin për të rënduar, bashkë me furkat (në vegjë).
10. fig., keq. Diçka që shërben për të fshehur fytyrën e vërtetë, për të mbuluar qëllimet e vërteta; maskë. Mbulesë e rreme (politike). Ia hoqi (ia çori) mbulesën ia hoqi maskën.
11. bot. Tërësi bimësh që formojnë një shtresë mbrojtëse mbi sipërfaqen e tokës; kurora e gjithë bimëve të madhësive e specieve të ndryshme që gjenden në një sipërfaqe të caktuar të tokës.
✱Sin.: mbulojë, shtrojë, shtresë, napë, kuvertë, strugë, çati, kapak, plaf, cipë, luste, maskë.
VELÉNX/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Mbulesë e gjerë prej leshi, e endur jo shumë dendur e zakonisht pa thekë; çull. Velenxë e leshtë (e dhirtë). Velenxë e trashë (e hollë). Shtroj velenxën.
✱Sin.: përkavë, fillak, fillore, flokje, flokëse, flokatë, pafillë, plaf, shkorsë, batanije, kuvertë, mbulesë, cergë, belcë, jamulli, poste, dërstilë.
♦ Iu bë velenxë (dikujt) keq. shih iu bë jorgan (dikujt). I hoqi velenxën (dikujt). 1. E la dikë pa mbrojtje e pa përkrahje; e zbuloi para një kërcënimi a para një rreziku; e la zbuluar (dikë). 2. Ia zbuloi të metat e gabimet; ia hoqi petën lakrorit (byrekut) (dikush); ia nxori lakrat në shesh; ia hoqi vellon nuses (dikush).
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë