Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
HAVÁN,~II m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Enë e thellë prej metali, prej druri etj., që shërben për të shtypur gjëra të ngurta (si arra, bajame, hudhra, kripë, piper etj.). Havan tunxhi (porcelani, qelqi). Havan druri (i drunjtë). Havani i arrave (i piperit, i hudhrave, i orizit, i kripës). Havan farmacie. Shtypësi (doreza, çoku, bishti) i havanit.
2. Vegël për të grirë duhanin, çark duhani. Havani i duhanit. Thika e havanit. Duhan havani.
3. ~A, ~AT vjet., usht. Armë artilerie me grykë të shkurtër e të gjerë, që përdorej për të hedhur gjyle, mortajë. Havan i rëndë (i vogël). E qëlluan (e rrahën) me havana.
✱Sin.: shtypës, shterë, shtypec, shtypar, kutulishte, dumb, kupac, tokmak; çark, mortajë, henik.
♦ Rreh (grin, shtyp) ujë në *havan (dikush). E shtroi në havan (dikë) e detyroi me forcë që të bindet; e nënshtroi me dhunë; i theu hundët (dikujt).
KÚP/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Enë e rrumbullakët e pak e thellë, prej balte, prej qelqi, prej porcelani etj., që përdoret për të pirë ujë, qumësht a lëngje; gotë. Kupë qelqi (e drunjtë). Dy kupa verë.
2. Sasia e ujit, e lëngut, e rakisë etj., aq sa nxë kjo gotë. Piu dy kupa plot.
3. mjek., kryes. sh. Gota qelqi që i hidhen në shpinë të sëmurit kur është ftohur; kupëz. I hodhi kupa të shoqit.
4. sport. Vazo e zbukuruar që i jepet fituesit në fund të një gare a të një kampionati. Fitoi kupën.
5. spec. Diçka e ngjashme, në trajtën e një ene të tillë. Kupa e gjurit (anat.) kocka e rrumbullakët e gjurit. Kupa e kokës maja e kokës, tepeleku. Kupa e qiellit (astr.) hapësira qiellore.
6. Kupac.
7. edhe si mb. Një ndër katër letrat e bixhozit me shenjën si zemër në ngjyrë të kuqe; lojë bixhozi, ku vlerën më të madhe e ka kjo letër. Letër kupë. Loja kupë. Luajmë kupën. Hodha kupën.
✱Sin.: gotë, kupëz, filxhan, ventuzë, kupac, vazo.
♦ Bën kupa gjithë ditën (dikush) tall. e kalon kohën duke bërë një punë të pafrytshme; ngul qepë e shkul hudhra; trazon baltën me shkop. E bëri *shuk e kupë (diku a diçka). E derdhi kupën (dikush) e kaloi masën (në sjellje e në veprime të këqija), e teproi, nuk durohet më; e mbushi kupën; e kaloi (e kapërceu) kufirin. U derdh kupa kaloi çdo masë e kufi, u teprua, nuk mund të durohet më; u mbush kupa. Ha *bukën e përmbys kupën (dikush). I jep kupës (dikush) është i dhënë pas pijes, i pëlqen të pijë raki; e nget kupën. M’u këput kupa e gjurit u lodha shumë, u rraskapita, m’u prenë fuqitë; më ranë (m’u këputën) kryqet; më ranë këllqet; më ranë (m’u këputën, shtira) brinjët. Në kupë të qiellit fort, me zë shumë të lartë, sa ka fuqi; sa i ha zëri; sa i ha fyti; sa i ha gurmazi; me sa ka në kokë. E mbushi kupën (dikush) ka bërë aq shumë të këqija sa nuk mund të durohet më, nuk mund të shkohet më tutje ashtu; u derdh kupa; nuk mban më ujë pilafi (orizi, vera). Ngre (çoj) kupën (*gotën). E ngre në kupë të *qiellit (në qiell) (dikë a diçka). Për ta pirë në kupë shumë i bukur (kryesisht për vajza e për djem të rinj); shumë i mirë nga pamja e nga sjelljet; t’i marrësh (t’i rrëmbesh) kokën (kryet) (dikujt); t’i presësh (t’i këputësh) kokën (kryet) (dikujt); të merr më qafë (dikush). I thaj kupën (dikujt). 1. E lë pa gjë; ia marr e ia prish të gjitha, e varfëroj krejt; e lë lakuriq dikë; e lë gisht (dikë); e lë kripë (dikë); e lë trokë (dikë). 2. Tregohem shumë i shkathët dhe ia hedh lehtë dikujt.
TAS,~II m. sh. ~E, ~ET 1. Enë e thellë dhe e rrumbullakët, në madhësi dhe në materiale të ndryshme që përdoret për gjellë, për bulmet ose për ushqime të tjera; sasia që nxë një enë e tillë; kupore, kupac, misur, çanak. Tas kosi. Tas trileçeje. Tase ushqimesh. Një tas fasule (pilaf, qumësht, kos). Një tas me miell (me gjizë, me gjalpë, me supë, me ashure, me pilaf, me qershi, me fiq). Mbushi tasin. S’matet deti me tas. (fj. u).
2. Filxhan i madh e pa bisht, i ngjashëm me gotën, zakonisht prej balte, prej metali etj. Tas porcelani (qelqi, balte, druri, kauçuku, metali). Pi me tas. Tas uji. Një tas çaj tas (i mbushur) me çaj. Një tas çaji tas (enkas) për çaj. Bleu katër tase çaji tase që shërbejnë për të hedhur çaj. Piu dy tase çaj tase të mbushur me çaj.
3. Gotë metalike. Pi ujë me tas floriri është shumë i pasur ekonomikisht. Tas Stambolli pjatë bakri e thellë. Tas hamami enë e vogël uji që shërben për të marrë ujë nga kazani e për t’u shpëlarë; kokme, sapllak, safë.
✱Sin.: kupore, kupac, misur, çanak, filxhan, gotë, kokme, sapllak, safë.
♦ E do *përshesh në tas (diçka). Hane tas, hane hamam! tjetër për tjetër; hane Sham, hane Bagdad. Ta prish *dasmën për një tas çorbë (dikush). Tas çorbe mospërf. njeri pa vlerë e pa rëndësi, të cilin nuk e do e nuk e përfill asnjeri; lëng groshe mospërf.; gozhdë e ndryshkur keq.; trëndelinë më there! tall.; hije shtogu.
TOKMÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Copë trungu me dy drurë paralelë në dy anët që përdoret si vegël pune për të thyer plisa në arë, për të ngjeshur dheun etj. Koka e tokmakut. Shtypin (rrahin, sheshojnë) dheun me tokmak.
2. Çekan i madh hekuri, që përdoret për të thyer gurë; vare. Thyejnë gurët me tokmak.
3. Dru i rëndë, i rrumbullakët dhe i gdhendur, me të cilin qeleshepunuesi i bie dredhës së harkut kur lënuret lesh. E rreh me tokmak.
4. Çekan i madh druri që përdor samarpunuesi, maj. Tokmak samarxhinjsh.
5. Dorëz a goditëse e metaltë, e vendosur në derë, që shërben për të trokitur, çok. Trokiti me tokmak. I ra tokmakut.
6. Kupac për të shtypur hudhra, arra etj.; havan. I shtypi në tokmak.
7. si mb. Gdhe, kokëgdhe, kokëtrashë.
✱Sin.: çekan, vare, maj, mësukë, çok, trakullore, kupac, shtypës, havan, gdhe, kokëgdhe, kokëtrashë.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë