Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
►EMANCIP/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Çlirohem nga varësia e dikujt a e diçkaje, fitoj të drejtat që më përkasin. Sindikatat të emancipohen pak lidhur me rolin e tyre në këtë shoqëri. Duhet depolitizuar shoqëria që të emancipohet politika. Duhet kohë që shoqëria të emancipohet.
2. vetv. Heq dorë nga kufizimet morale, çlirohem nga pengesat që më vendos morali konvencional. Femrat po emancipohen më shpejt se meshkujt. Me kalimin e kohës kjo shoqëri do të emancipohet.
3. pës. e EMANCIPÓJ. Elita nuk mund të emancipohej nga pushteti i vjetër. Mania për t’u emancipuar nga kontrolli fetar.
✱Sin.: çlirohem, ndriçohem, qytetërohem, zhvillohem.
EMANCIP/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. E çliroj dikë nga kufizimet ligjore, politike, shoqërore e morale, i jap të drejtat që i përkasin. Shumica jonë do ta emanciponte politikën. Kjo poezi emancipoi mendimin dhe klimën letrare në Shqipëri. Intelektualët vepronin për të emancipuar popullin. Me lirinë e tij emancipoi artin e vet.
2. E bëj të heqë dorë nga kufizimet morale, e çliroj dikë nga pengesat e moralit konvencional. Emision që synon të emancipojë një grup njerëzish. Shembulli i Motrave Qiriazi emancipon edhe sot e kësaj dite shumë gra e vajza.
✱Sin.: çliroj, ndriçoj, qytetëroj, zhvilloj.
EMANCIPÚAR (i, e) mb. 1. Që është çliruar nga varësia e dikujt a e diçkaje, që është emancipuar. Shoqëri e emancipuar. Gra të emancipuara. Kam votuar si njeri i emancipuar. Nuk e dimë sa e emancipuar politikisht është shoqëria.
2. Që ka hequr dorë nga kufizimet morale, që është çliruar nga pengesat e një morali konvencional. Mendja e saj e hapur dhe e emancipuar. Luftonin për një jetë më të emancipuar. Duhet të jemi të emancipuar në të gjitha pikëpamjet.
✱Sin.: i çliruar, i ndriçuar, i qytetëruar, i zhvilluar.
GJÚH/Ë,~AII f. sh. ~Ë, ~ËT 1. Mjeti themelor e më i rëndësishëm i komunikimit ndërmjet njerëzve përmes sistemit të tingujve të nyjëtuar, trajtave të fjalëve e rregullave për formimin e fjalëve dhe për lidhjen e tyre në fraza; sistem i krijuar e i zhvilluar historikisht, si një nga tiparet themelore të një etnie a të një kombi. Lindja (prejardhja) e gjuhës. Gjuha shqipe (amtare). Gjuha standarde forma zyrtare e gjuhës së një shteti, me norma të ngulitura e të përgjithshme në të shkruar e në të folur. Gjuhë inflektive (gjuh.) tip gjuhësh sintetike, në dallim nga gjuhët aglutinative, që përdorin morfema për të shënuar ndryshimet morfologjike, sintaktike ose semantike. Fjalori i gjuhës shqipe. Thyej gjuhën fitoj aftësi për të folur një gjuhë të huaj. Gjuhë e folur gjuhë që përdoret në bisedë të zakonshme; gjuhë e stilit bisedor. Gjuhë e huaj gjuhë që nuk është imja; gjuhë e një populli a kombi tjetër. Gjuhë e gjallë gjuhë në përdorim; gjuhë që flitet e përdoret ende. Gjuhë e shkruar paraqitje e gjuhës me anë të sistemeve të shkrimit. Gjuhë e vdekur gjuhë që nuk përdoret më në të folur. Gjuhë indoevropiane familje gjuhësh, që përfshin gjuhët, si: shqipja, indishtja, iranishtja, armenishtja, greqishtja, latinishtja e gjuhët romane, gjuhët gjermanike, gjuhët sllave, gjuhët baltike, kelte etj. Gjuhë zyrtare gjuhë a dialekt me status ligjor të veçantë në një vend, shtet a krahinë, që përdoret në organet shtetërore e administrative.
2. Fjalët, mjetet gramatikore etj., që përdoren në të folur e në të shkruar sipas kërkesave e veçorive të një norme, të një fushe a të një gjinie; ligjërim, stil. Gjuhë bisedore. Gjuhë poetike. Gjuhë gazete. Gjuhë akademike. Gjuhë universale. Gjuhë tonike gjuhë si kinezishtja e disa gjuhë afrikane, në të cilat toni dallon kuptimet e fjalëve.
3. Mënyrë karakteristike e shprehjes së dikujt në të folur; tërësia e veçorive të përdorimit të mjeteve gjuhësore nga dikush a në një vepër, stil. Gjuhë e zhdërvjellët. Gjuha e shkrimtarit. Gjuha e romanit. Gjuha e dramës. Gjuhë shkencore.
4. edhe fig., Mjetet për të kumtuar, duke përdorur shenja të caktuara, tinguj, lëvizje etj.; mjete shprehëse që marrin një kuptim konvencional. Gjuha e gjesteve. Gjuha e pikturës. Gjuha e muzikës. Me gjuhën e shifrave. Gjuhë e makinës (tek., inf.) kod udhëzimesh që zbatohen drejtpërdrejt nga procesori qendror i makinës (kompjuterit). Gjuhë e algoritmit (inf.) gjuhë artificiale e krijuar për të shprehur algoritme. Gjuhë artificiale. Gjuhë shkencore gjuhë programimi e ndërtuar për formula dhe matrica matematikore. Gjuhë programimi (tek., inf.) gjuhë e ndërtuar nga një varg udhëzimesh, të quajtura kode të makinës, të shënuar me shifrat 1 dhe 0. Gjuhë e makinës (tek., inf.) kod udhëzimesh që zbatohen drejtpërdrejt nga procesori qendror i makinës (i kompjuterit). Gjuhë e ndërfaqes (tek., inf.) gjuhë që vendos komunikimin midis makinës dhe programeve të kompjuterit. Gjuhë e programuar (tek., inf.) gjuhë e koduar që përdor programuesi për të shkruar udhëzime të kuptueshme për kompjuterin. Gjuhë e reklamave gjuhë ose zhargon i posaçëm që përdoret për të bërë reklama të mallrave etj. Gjuhë e shenjave gjuhë që përdor shenja e lëvizje të trupit për të përcjellë një mendim, ndjenjë a gjendje.
5. Tingujt a lëvizjet e disa kafshëve dhe të shpendëve për komunikimin e thjeshtë instinktiv ndërmjet tyre. Gjuha e kafshëve. Gjuha e shpendëve. Gjuha e zogjve. Gjuha e bletëve.
6. bised. E folme, dialekt; të folur. E ka thyer gjuhën nuk flet më në të folmen e krahinës së vet.
7. Lënda e gjuhës; Gjuha shqipe si lëndë mësimore në shkollën e arsimit parauniversitar; teksti i kësaj lënde. Mësuesi i gjuhës. Libri i gjuhës. Ushtrimet e gjuhës. Mori dhjetë në gjuhë.
♦ Ia di gjuhën (dikujt) e njoh mirë, e di mirë ç’mendon a ç’qëllime ka. Flasin gjuhë të ndryshme nuk e kuptojnë njëri-tjetrin, nuk merren vesh. Gjejnë gjuhë të përbashkët arrijnë të merren vesh njëri me tjetrin, pajtohen në mendime e në veprime. E ktheu gjuhën e ndryshoi fjalën, ndërroi qëndrim.
KÓD,~I m. sh. ~E, ~ET 1. drejt. Përmbledhje e sistemuar normash juridike a ligjesh në një fushë të caktuar të së drejtës. Kodi penal. Kodi civil. Kodi i punës.
2. Përmbledhje e sistemuar rregullash a udhëzimesh që duhen zbatuar në një fushë të veprimtarisë shoqërore. Kodi agroteknik (bujqësor, i sjelljes, rrugor).
3. spec. Sistem konvencional shenjash a simbolesh, që shërbejnë si mjet i fshehtë komunikimi vetjak e shoqëror. Kodi mors. Kod gjuhësor gjuha e shkruar dhe e folur. Kod me shifra.
KODÍM,~I m. 1. Njoftim konvencional që transmetohet nga një njëri tek tjetri; shifrim.
2. spec. Përmbledhje normash, udhëzimesh etj. në një kod.
3. gjuh. Kodi a kodifikimi i normës së gjuhës letrare, i rregullave të drejtshkrimit etj. Kodimi i normës gramatikore të foljeve.
4. Komunikimi i njerëzve me anë të një kodi a të një gjuhe të caktuar.
KONVENCIONÁL,~E mb., libr. Që lidhet me një konvencion, që bëhet a vendoset me konvencion; që ka njëfarë karakteri të ndërgjegjshëm. Të qenët (karakter) konvencional. Në mënyrë konvencionale.
KONVENCIONALÍZ/ËM,~MI m., libr. 1. Të qenët konvencional; konvencion.
2. filoz. Drejtim filozofik sipas të cilit koncepti dhe teoria shkencore nuk janë pasqyrim i realitetit objektiv, por produkt i një konvencioni a një marrëveshjeje ndërmjet njerëzve.
3. zyrt. Marrëveshje ndërmjet njerëzve a palëve të ndryshme.
✱Sin.: konvencion, marrëveshje, konventë.
STEREOTÍP,~III m. sh. ~A, ~AT 1. Lidhje e qëndrueshme nervore, që formohet në koren e trurit nga veprimi i ngacmuesve të përsëritur dhe që sjell një mënyrë të caktuar veprimi a sjelljeje të organizmit sa herë që përsëriten po ato rrethana. Stereotip dinamik.
2. Modeli konvencional i qëndrimit, ligjërimit apo gjykimit. Arsyetimi përmes stereotipave.
3. psikol. Një mendim i paramenduar, i përgjithësuar dhe i thjeshtuar, i cili nuk bazohet në vlerësimin personal të rasteve individuale, por përsëritet mekanikisht, mbi njerëz, ngjarje dhe situata. E ndërtoi gjykimin duke u nisur nga stereotipat. Bëri përcaktime sipas stereotipave. Stereotipat individualë. Stereotipat socialë.
4. gjuh. Një frazë ose një shprehje e ngulitur në një formë specifike dhe për rrjedhojë e përsëritur mekanikisht; klishe. Të folurit me stereotipa. Ligjërim i mbushur me stereotipa.
5. Shprehje, thënie proverbiale ose fjalë e vetme në të cilën pasqyrohen paragjykimet dhe opinionet negative duke iu referuar grupeve sociale, etnike ose profesionale. Stereotipat mbi kulturat e ndryshme kufizojnë marrëdhëniet mes njerëzve. Stereotipat gjinorë. Stereotipat socialë. Stereotipat etnikë. Stereotipat intelektualë.
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë