Fjalori

Rezultate në përkufizime për “kollit”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

NATË

NÁT/Ë,~A f. sh. NET, NÉTËT 1. Koha që kur erret deri në agim, në pjesën e Tokës që, gjatë rrotullimit të saj, nuk ndriçohet nga Dielli; errësira gjatë kësaj kohe; kund. ditë. Natë e gjatë (e shkurtër). Natë e errët. Netët e bardha (polare). Natë dimri (vjeshte). Natë pa hënë. Nata e Vitit të Ri. Natën e asaj dite. Errësira e natës. Mesi i natës. Një ditë e një natë. Gjatë natës. Për natë. Çdo natë. Gjithë (tërë) natën e natës. Nata me natë. Natë për natë. Net me radhë. Që me natë pa u gdhirë; herët në mëngjes. Në mes (në pikë) të natës. Në orën një të natës. Me dy orë natë. U bë natë. Ra (erdhi) nata. U thye nata. Kaloi një natë. E gdhiu gjithë natën. E zuri nata diku. Para se të zërë nata. Natën e mirë! përshëndetje kur ndahen dy njerëz në mbrëmje ose urim për të fjetur mirë. U bë natë në fytyrë u bë sterrë, u nxi në fytyrë. Nata është me barrë. (fj. u.) nata ka të papritura, nuk dihet se ç'ndodh. Dita ka sy e nata ka veshë. (fj. u.).
2. Përdoret si pjesë e dytë në disa togje, të cilat shënojnë diçka që lidhet me kohën nga të ngrysurit deri në mëngjes ose kryhet në këtë kohë a nevojitet për këtë kohë. Rojë nate. Shërbim nate. Turni i natës. Këmishë nate.
3. Përdoret si pjesë e dytë përcaktuese në emërtimet e disa kafshëve ose disa bimëve. Lakuriq nate. Flutur nate. Zog nate. Lule nate.
4. bised. Përdoret kur i drejtohemi me dhembshuri një gruaje me kuptimin «e mjera, e zeza, korba».
5. etnogr. Pjesë e parë e emërtimeve të ndryshme për festa a për ditë të shënuara. Nata bojës (etnogr.) dita kur fillon dasma në shtëpinë e vajzës. Nata e Buzmit (etnogr.) nata e Krishtlindjeve kur bëhet edhe riti i vënies në zjarr të buzmit, si dhe kryhen një numër praktikash që synojnë sigurimin e mbarësisë dhe të pjellorisë si bekim nga festa e buzmit. Nata e çojës (etnogr.) nata e fundit e qëndrimit të barinjve në bjeshkë para se të çohen të nesërmen herët për të udhëtuar nga bjeshka në vërri ose anasjelltas; festohet me të ngrëna të mira, sidomos me prodhime të qumështit dhe raki, duke uruar që t’u shkojë udhëtimi mbarë. Nata e kanës (nata e konaxheçit, nata e kollit) (etnogr.) nata kur e vë kanën vajza, rit që lajmëron ditën kur fillon dasma në shtëpinë e vajzës. Nata e Kshtellave (etnogr.) nata e Krishtlindjeve. Nata kulaçit (etnogr.) dita (zakonisht dita e mërkurë) kur gatuhet kulaçi në shtëpinë e dhëndrit me rastin e fillimit të dasmës. Nata e peshtelkave (etnogr.) një natë para se të marrin nusen ose para dasmës së synetisë, kur vajzat dhe nuset vishen me kostumin tradicional kombëtar; të gjitha pjesëmarrëset në këtë natë vështrojnë me xhelozi se cila nga dasmoret i ka më të bukura veshjet. Nata e qeshkekut (etnogr.) nata në shtëpinë e djalit kur të rinjtë e shtypin grurin që nusja të sjellë bereqet; zakonisht të rinjtë e rrotullojnë gurin që të tregojnë se a janë të pjekur për martesë. Nata pulës (etnogr.) nata para fillimit të dasmës kur bëhet sofër e mirë me pula të pjekura dhe luhet e vallëzohet deri në mëngjes. Oj nana lules, nana lules, sonte te ne nata e pulës (folk.). Nata e Kadrit [Nata e Katrave] (etnogr.) nata kur të afërmit shkojnë e bëjnë shërbime tek varret dhe falen.
✱Sin.: errësirë, terr, sterrë, i errët, i ngrysur, i nxirë.
♦ E bëj natën *ditë. *Ditë e natë. Si *dita me natën. Natë e ditë shih ditë e natë. Si nata me ditën me shumë dallime njëri nga tjetri; e kundërta e njëri-tjetrit, as që mund të krahasohen; si dita me natën. E ndez *kandilin pa rënë nata (dikush)

ÇAPAÇUL

ÇAPAÇÚL,~E mb., keq. Që është i çrregullt dhe i pazoti; që nuk ka asnjë vlerë dhe që nuk e përfillin. Njeri çapaçul. Grua çapaçule. Nga këto fjalë mysafiri çapaçul u kollit cazë.
✱Sin.: i çrregullt, i pazoti, i pavlerë.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë