FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

AEROKLÚB,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Klub a shoqatë që mbledh rreth vetes dashamirës të aviacionit. Kaloj kohën në aeroklub. Anëtarësim në aeroklub.
2. Klub ku mësohet mjeshtëria dhe arti i fluturimit. Ajo është stërvitur në aeroklub.

AMATÓR,~E mb., libr. 1. Që merret me art, me sport a me një punë tjetër pa e pasur profesion; kund. profesional. Aktor amator. Piktor amator. Solist amator i muzikës Teatri amator. Sportist amator.
2. Që ka të bëjë me amatorët, që bëhet prej amatorëve, i amatoreve, joprofesional, joprofesionist. Lëvizja artistike amatore. Grupet amatore. Klub amator i gjuetarëve. Aktivitete amatore.
✱Sin.: fillestar, diletant, joprofesionist.

ANËTARËS/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. Pranoj dikë në një parti, në një organizatë apo në shoqatë etj.; e bëj dikë anëtar në një parti, në një shoqatë etj. Anëtarësova vajzën në një klub hendbolli. Anëtarësoi në Shoqatën e Letrarëve një grup të rinjsh.

ARGËTÚES,~E mb. Që të argëton, që të bën të dëfresh, që të kënaq e të zbavit. Shfaqje (lojë) argëtuese. Program argëtues. Libër (film) argëtues. Ngjarje argëtuese. Aktivitet argëtues. Klub argëtues. Qendër argëtuese sportive. Shëtitje argëtuese. Revistë argëtuese.
✱Sin.: argëtues, dëfryes, zbavitës.

ASOCIACIÓN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. libr. Grup individësh, organizatash ose entitetesh të tjera që bashkohen për një qëllim të përbashkët. Asociacioni i komunave. Formimi i asociacionit. Asociacioni i shoqatave kulturore. Asociacion humanitar. Asociacion biznesor. Asociacion historik (politik, social, shoqëror, etik, antropologjik etj.). Asociacion me bazë etnike.
2. Organizëm juridik me status ligjor, shoqatë, klub etj. Asociacioni i ekologjistëve. Asociacioni i shkrimtarëve. Asociacioni i mjekëve.
3. psikol. Lidhja ndërmjet përmbajtjeve të ndryshme psikologjike apo aktiviteteve psikomotorike; lidhje mendore midis koncepteve, ngjarjeve, gjendjeve mendore e shpirtërore që dalin nga përvoja individuale. Asociacion përfytyrimesh (mendimesh). Asociacion idesh (fjalësh). Ngjall asociacione. Lojë asociacionesh. Zinxhir asociacionesh.
4. Marrëdhënia ndërmjet ndryshoreve (variablave) që nuk janë të pavarura, lidhje e ndryshoreve e mbështetur në kategori cilësore. Asociacioni i ndryshoreve.
5. bot. Njësi bazë sistematike (sintaksonomike) në shkencën e bashkësive bimore (familje, gjini etj.); grupime bimore me përbërje të ngjashme flore, me kushte të ngjashme ekologjike mjedisore dhe me ngjashmëri në pamje. Asociacion bimor karakteristik për zonën. Asociacioni Evropian për Fara.
5. zool. Grupim e sistemim i kafshëve në bashkësi më të mëdha duke pasur parasysh kushtet e rrethanat ekologjike, përfshirë ato klimatike. Asociacioni i parë (i dytë etj.). Asociacion i rritjes së temperaturave. Asociacion i specieve ujore.
6. kim. Grumbullimi i molekulave ose i joneve në grupime më të mëdha, ku forcat që mbajnë të bashkuara njësitë përbërëse janë më të dobëta se ato që çojnë në krijimin e një lidhjeje kimike. Krijimi i asociacioneve hidrogjenore. Asociacionet e çifteve jonike. Asociacioni i atomeve.
✱Sin.: bashkim, shoqëri, lidhje, shoqërim, shoqatë, grup, grupim, aleancë.

BOJSKÁUT,~I m. sh. ~Ë, ~ËT libr. Fëmijë a i ri i organizuar në grup me të tjerë, që merret me sport, me udhëtime zbulimi etj. Dikur kam qenë bojskaut. Shoqata e bojskautëve. Motoja e bojskautëve. Klub bojskautësh. Ekspeditat me bojskaut. - Të jap fjalën e bojskautit!

DINAMOVÍT,~E mb. Që lidhet me klubin a skuadrën e Dinamos, që është karakteristik me këtë klub a skuadër; që mbështet këtë klub a skuadër, i Dinamos ose i dinamovitëve; që është krijuar nga dinamovitët. Skuadra dinamovite. Lojtarët dinamovitë. Vajzat dinamovite.

DINAMOVÍT,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Lojtar i klubit a skuadrës së Dinamos ose ai që përfaqëson këtë klub a skuadër në sporte të ndryshme. Luajti derbin e parë si dinamovit. U paraqit me fanellën e dinamovitëve.

DINAMOVÍT/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Lojtare e klubit a skuadrës së Dinamos ose ajo që përfaqëson këtë klub a skuadër në sporte të ndryshme. Fitorja e dinamoviteve.

FEDER/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. Bashkoj në federatë. Federoj shtetin në federatë.
2. sport. Regjistroj një sportist, një klub apo shoqatë sportive në një federatë. Federoi disa sportistë.

FLETANËTARËSÍ,~A f. sh. ~, ~TË Dokument që tregon anëtarësinë e dikujt në një bibliotekë, në një klub etj. U pajis me fletanëtarësi.

►FREKUENT/ÓHET jovep. ~ÚA (u), ~ÚAR pës.,vet. v.III e FREKUENTÓJ. Ky klub frekuentohet nga shumë persona.

KLÚB,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Institucion kulturor, shoqatë a organizatë shoqërore, që përfshin njerëz kryesisht të një profesioni, të cilët zhvillojnë veprimtari të ndryshme me karakter argëtues e kulturor, sipas disa normave dhe rregullave të caktuara. Klub sportiv. Klubi i gjuetarëve.
2. Ndërtesa dhe salla e këtij institucioni. Mbledhja bëhet në klubin e studentëve. Klubi i gjuetarëve.

MILITÍM,~I m. 1. Pjesëmarrje si militant në një parti a organizatë. Periudha e militimit në atë parti. Militimi nga ana e tij në lëvizjen kombëtare.
2. sport. Pjesëmarrje në një klub, federatë a kategori të futbollit. Pas katër vitesh militimi në Ligë të Parë iu kthye Superligës.

MILIT/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR libr., jokal. 1. Marr pjesë dhe zhvilloj një veprimtari të gjallë në radhët e një partie a të një organizate, luftoj me vendosmëri si militant i një partie a një organizate. Kishte kolegë që militonin në një parti opozitare. Militon në favor të kauzës sonë. Sot në organizatën e veteranëve militojnë të rinj e të moshuar.
2. fig., vet. v. III Lufton fort për arritjen e një qëllimi të lartë. Ajo militon në favor të arsimimit të gruas. Ata milituan për një laicitet modern.
3. fig., vet. v. III Vepron me fuqi të madhe (diçka), është i gjallërishëm dhe aktiv, gëlon. Njoh psikologjinë që militon në mesin e shqiptarëve.
4. sport., vet. v. III Ushtron veprimtarinë në një klub sportiv, në një federatë a në një kategori sportive të futbollit. Në atë skuadër militojnë yje të futbollit. Klubi i futbollit të qytetit militon në kategorinë e tretë. Ai u ngjit të superligë dhe vazhdon të militojë në këtë kategori edhe sot.

MIRINVESTÚAR (i, e) mb. Që është investuar shumë te dikush a te diçka, që janë bërë investime të mëdha për dikë a për diçka. Ekip i mirinvestuar me lojtarë shumë cilësorë. Grup i mirinvestuar. Klub i mirinvestuar. Vilë e mirinvestuar.

MOSPRANÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Moskryerje e një veprimi që na kërkohet ta bëjmë ose që pritet ta bëjmë, mospëlqim, kundërshtim, refuzim; kund. pranim. Mospranimi i gjirit nga fëmija. Mospranimi për ta ftuar të panjohurin në shtëpi. Mospranimi i përdorimit të armëve. Mospranimi i saj për të dhënë intervista. Frika nga ndryshimet sjell mospranim të përvojave të reja.
2. Kthim mbrapsht, kundërshtim për ta marrë në dorëzim diçka; kund. pranim. Mospranim i marrjes në dorëzim të sobës së prishur. Mospranim i mallit me defekt në magazinë.
3. E drejta për të mos pranuar një kërkesë, një ofertë a një propozim që na bëhet, mosmarrje parasysh, hedhje poshtë e diçkaje, kundërshtim, refuzim; kund. pranim. Mospranimi i punës së ofruar (i detyrës, i përgjegjësisë). Mospranimi i rolit të drejtuesit në kompani. Mospranimi i kërkesave të kompanisë për zgjatjen e orarit të punës.
4. Hedhje poshtë a kundërshtim i një pikëpamjeje a ndjenje, mosmarrje në konsideratë, kur nuk pranojmë ta besojmë diçka, mohim, refuzim; kund. pranim. Mospranimi i gabimeve nuk të bën profesionist. Mospranimi i pikëpamjeve të tjetrit. Mospranimi i pikëpamjeve politike (kundërshtuese, të ndryshme, të çuditshme). Mospranimi i një ideologjie. Mospranim i një mendimi (i një faji, i një kritike, i një akuze). Mospranimi i dështimit në dashuri. Mospranimi i zhgënjimit (i humbjes).
5. Kundërshtimi për ta pranuar dikë në një marrëdhënie a si anëtar në një organizatë, si pjesëmarrës në një veprimtari etj., refuzim; kund. pranim. Mospranimi i nxënësit në mësim për shkak të ardhjes me vonesë. Mospranimi në punë i personave të paaftë. Mospranimi i dikujt në shoqëri (në grup, në ekip, në klub).
6. mjek. Vjellje, kur e nxjerr jashtë trupit (një ushqim, ilaç a lëng); reagim i trupit me dhimbje pas ngrënies ose pirjes së diçkaje. Mospranimi i disa ushqimeve nga stomaku.
7. mjek. Refuzim i pranimit të një organi ose indi të transplantuar nga trupi duke e luftuar me antitrupa, shkatërrim i organit a indit të transplantuar me antitrupa; kund. pranim. Mjekët po përpiqen të shmangin mospranimin e organit të transplantuar nga trupi.
✱Sin.: kundërshtim, mospëlqim, refuzim, mohim, mospajtim, mosmiratim.

PIJETÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Lokal ku pihen pije alkoolike. Hyri në një pijetore.
✱Sin.: kafene, lokal, birrari, klub, mejhane.

PLATONIÁN,~E mb. Platonik. Klub i filozofik platonian.

►SHTR/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u) ~ÚAR 1. vetv. Ulem e rri; ulem për të ngrënë e për të pirë; ulem e rri gjatë diku për të bërë muhabet me nge. Shtrohem në shesh (mbi bar, mbi shilte). U shtrua në krye të vatrës. U shtruan në tryezë (rreth sofrës). U shtruan në bisedë. Shtrohem të ha drekë. Ishin shtruar në kafene (në klub). Është shtruar mirë (si në shtëpinë e tij). U shtrua këmbëkryq. U shtruan vendçe u ulën e ndenjën sipas zakonit të vendit.
2. vetv. Shkoj në një institucion shëndetësor e rri aty ca kohë për t'u mjekuar për ndihmë tjetër mjekësore. U shtrua në spital (në shtëpinë e lindjes). U shtrua për operim.
3. vetv., vet. v. III Bie duke formuar një shtresë pak a shumë të trashë e duke mbuluar gjithë vendin (për borën). U shtrua bora e re mbi të vjetrën.
4. vetv., vet. v. III Ulet, rrafshohet, sheshohet; qetësohet, bie, ulet (për detin, lumin etj.); fig. bëhet më i qetë. Është shtruar bari. Nuk i shtroheshin flokët. U shtrua deti (lumi, liqeni). U shtrua biseda (muhabeti, diskutimi).
5. vetv. vet. v. III Bie klloçkë. U shtrua pula.
6. fig., vetv. I hyj diçkaje me zell e me dëshirë, punoj me ngulm. I është shtruar punës (mësimit, shkollës).
7. vetv., vet. v. III Paraqitet, del përpara për ta shqyrtuar, për ta zgjidhur etj. (një çështje, një detyrë etj.). Shtrohet pyetja... Çështja shtrohet kështu... Shtrohen detyra të reja.
8. vetv. Vihem nën pushtetin a nën sundimin e dikujt, nënshtrohem; i bindem dikujt, bëj si të më thotë ai. Shqiptarët nuk iu shtruan kurrë të huajit. Nuk shtrohet ky popull. Iu shtrua vullnetit të prindërve.
9. vetv. Mblidhem, bëhem i bindur e i urtë, filloj të sillem mirë, heq dorë nga çapkënllëqet, urtësohem. Është shtruar çuni. Do të shtrohet edhe ai. Kur u martua, u shtrua.
10. vetv. Veproj sipas një udhëzimi, vendimi a porosie; vihem përpara dikujt që të vlerësojë veprimet a sjelljet e mia. I shtrohem stërvitjes. I shtrohem mjekimit. I shtrohej tatimit. Iu shtrua gjykimit të masave.
11. vetv., vet. v. III Mësohet për herë të parë si kafshë ngarkese a shale. U shtrua mëzi.
12. vetv., vet. v. III Punon njëfarë kohe (një motor a automjet) për provë (kur është fare i ri a kur ka dalë nga riparimi i përgjithshëm), që të zënë vend e të përshtaten sa më mirë njëra me tjetrën pjesët e ndryshme dhe të përballojnë pa dëmtime punën e mëtejshme me ngarkesë të plotë. Është shtruar mirë motori (makina).
13. pës. e SHTROJ.
♦Shtrohem (ulem) *këmbëkryq (me dikë). Shtrohem në *kuvend (me dikë). Shtrohem *rrafsh (me dikë). Shtrohem *vendçe (te dikush).