Fjalori

Rezultate në përkufizime për “katërkëndësh”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ANTIPARALELOGRAM

ANTIPARALELOGRÁM,~I m. sh. ~E, ~ET gjeom. Paralelogram vetëkryqëzues; katërkëndësh me dy çiftekundërta brinjësh me gjatësibarabarta, por që nuk janë paralele; kund. paralelogram. Lidhje e antiparalelogrameve për të stabilizuar kthesat.

BALLKON

BALLKÓN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. ark. Shesh i vogël zakonisht katërkëndësh e i ngushtë, i rrethuar me parmakë, që del jashtë murit të një ndërtese dhelidhet me pjesën e brendshme të saj nëpërmjet një dere. Ballkon i jashtëm (i brendshëm). Ballkon i mbyllur. Shtëpi me ballkon. Parmakët e ballkonit. Dera e ballkonit. Dalballkon. Përkulem nga ballkoni. Nën ballkonin e shtëpisë. O mike, o jetëgjatë, / Dil në ballkonin e lartë, / Të të shoh a më je zgjatur. (folk.). Kjo hardhia e rrushit, ballkonballkon, / Ngrihu bijë e nënës, ç’bën sikur s’dëgjon? (folk.).
2. teatër. Pjesë e ndarë kryesishtkatin e mesëm (mbi plate e nën galeri), me vende për shikuesit (në një sallë teatri a kinemaje). Ballkoni i operës. Vendet e ballkonit. Biletë për në ballkon.

CILINDËR

CILÍND/ËR,~RI m. sh. ~RA, ~RAT 1. Trup gjeometrik, që formohet duke rrotulluar një katërkëndësh kënddrejtë rreth njërës brinjë të tij. Baza e cilindrit. Lartësia e cilindrit. Vëllimi i cilindrit.
2. tek. Pjesë ose vegël e një makinerietrajtë të një trungu a gypirrumbullakët, të prerë rrafsh në të dy anët. Cilindër i dhëmbëzuar. Cilindër i drunjtë (i metaltë). Mulli me cilindër.
3. tek. Pjesë metalike e rrumbullakët e një motori me avull ose me djegiebrendshme, në të cilën lëviz pistoni. Cilindër me avull. Cilindër me trysniulët. Motor me dy cilindra.
4. bised. Rul.
5. bot. Pjesa e trungut, e degëve ose e rrënjëve të një druri, që mbetet po të heqim lëvoren. Cilindër qendror.
6. Kapelë burrash e rrumbullakët dhe e lartë, prej rrobefortë dhe me strehëngushtë. Mban cilindër. Hoqi cilindrin.

DREJTKËNDËSH

DREJTKËNDËSH,~I m. sh. ~ A, ~AT gjeom. Katërkëndësh që i ka të gjitha këndetdrejta. Gjerësia (gjatësia, sipërfaqja) e drejtkëndëshit. Në trajtë drejtkëndëshi.

JASTËK

JASTË́K,~U m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Këllëf i pambuktë a i linjtë, zakonisht katërkëndësh, i mbushur me lesh, me pambuk, me pupla etj., që përdoret për të mbështetur kokën a për të ndenjur mbi të; nënkresë, nënkrejcë. Jastëk i vogël (i madh, i bardhë, i rrumbullakët, i qëndisur). Faqe jastëkësh. Këllëf jastëku. Krena jastëkësh të qëndisur me ar. Jastëk elektrik jastëk për ngrohje me anërrymës elektrike. Jastëk oksigjeni një si jastëk i mbushur me oksigjen, që përdoret për të ndihmuar një të sëmurërast nevoje. Jastëk mëndafshi. Jastëk zbukurimi (me lule). Jastëk me lesh (me pambuk, me pupla, me kashtë). Faqe jastëku. Vë kokën (mbështetem) në jastëk. Ulem mbi (në) jastëk. Vë (librin) nën jastëk. Dyshek tokën e jastëk gurin.
2. spec. Vegëlshërben si mbajtëse në një mekanizëm, në një aparaturë etj., mjet i posaçëm ku mbështetet një pjesë e një pajisjeje. Jastëk ajror. Jastëk çeliku (dërrase).
Sin.: kresë, nënkresë, nënkrejcë, përkresë.
I bëhem jastëk (dikujt) i nënshtrohem, bëj ç’më thotë dikush, jam nën urdhrat e dikujt; i bëhem urë (e vig) (dikujt); kund. nuk e vë qafënlitar. Kërkon jastëk me pupla (dikush) iron. llastohet shumë, do që të rrijë sa më rehat, ka kërkesatepruara. E mbaj nën jastëk (diçka) e kam gjithmonë parasysh, nuk e ndaj asnjëherë; e ngulitmendje e nuk e harroj; s’e heq nga mendja; e var (e vë, e mbaj, e kam) vathvesh. I vë jastëk (fjalës) flas me mend, them fjalësigurta, e mbështes në të dhënashëndosha atë që them; flas me bindje.

KATROR

KATRÓR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. gjeom. Katërkëndësh kënddrejtë me brinjë dhe këndebarabarta; figurë e ngjashme me këtë katërkëndësh; kuadrat. Këndet (brinjët) e katrorit. Sipërfaqja e katrorit. Bëj (vizatoj) një katror. Fletore me katrorë.
2. mat. Prodhimidel nga shumëzimi i një numri me veten. Katrori i hipotenuzës. Ngrekatror.
E futi (e vuri) në katror (dikë) libr. e futi në një gjendjetillë, zakonishtkeqe, nga e cila nuk shpëton dot; e mbërtheu mirë.

KATËRKËNDËSH
KATËRKËNDËSH
PARALELEPIPED

PARALELEPIPÉD,~I m. sh. ~Ë, ~ËT gjeom. Trup gjeometrik me gjashtë faqe dy nga dy paralele, baza e të cilit është katërkëndësh kënddrejtë ose një paralelogram. Vëllimi i paralelepipedit. Faqet e paralelepipedit.

PARALELOGRAM

PARALELOGRÁM,~I m. sh. ~E, ~ET gjeom. Katërkëndësh që i ka brinjët e përkundërta dy nga dy paralele e të barabarta. Sipërfaqja e paralelogramit. Brinjët e paralelogramit..

RING

RIN/G,~GU m. sh. ~GJE, ~GJET sport. 1. Shesh katërkëndësh, i ngritur dhe i rrethuar me tri radhë litarë, në të cilin bëhen ndeshje boksi. Ring boksi. Litarët e ringut. U ngjit (doli, u ndeshën) në ring. Në mes të ringut.
2. Boksi. Ringu profesionist. U largua nga ringu.

SOFAT

SOFÁT,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Vend për të ndenjur përpara portësshtëpisë, i bërë zakonisht prej gurëshmëdhenj katërkëndëshvendosur rrëzë muritrrugët e ngushtaqytetit ose në fshatra. Sofat i gurtë. Guri i sofatit. Rrininsofate. U ul në sofatin e portës.
2. Vend i ngritur si prag për të vënë diçka ose për ndonjë qëllim tjetër. Sofati i qilarit të bulmetit. Sofat rreth trungut të një rrapi.
3. Sofa. Dhomë me sofat.
Sin.: soft, pezul, minder, prag.

TRAPEZ

TRAPÉZ,~I m. sh. ~E, ~ET gjeom. Katërkëndësh që ka dy brinjë paralele (bazat) dhe jo të barabarta. Brinjët e trapezit. Këndet e trapezit. Sipërfaqja e trapezit. Lartësia e trapezit. Baza e madhe (e vogël) e trapezit. Në formë trapezi.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.