Fjalori

Rezultate në përkufizime për “kasavet”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BRENGË

BRÉNG/Ë,~AII f. sh. ~A, ~AT 1. Gjendje shpirtërore e rëndë; dhembje e shkaktuar nga një fatkeqësi a vuajtje, nga malli etj.; hidhërim, kund. lumturi. Brengë e thellë. Brengat e jetës. Brengë dashurie. Me brengëshpirt. Jetë me brenga. Mall e brengë. Pa halle e pa brenga. Ka (e mundon) një brengë. I shkakton brenga. Brenga e shkuar, brenga e harruar. (fj. u.). Brengat janë armiqtë e jetës. (fj. u.).
2. Shqetësim i madh për dikë a për diçka; vuajtje shpirtërore për diçkakemi bërë, për dikë për të cilin përkujdesemi, për diçka që nuk e dimë si do të zgjidhet etj.; merak i madh, peng. Kënga për darkë, brenga për drekë. (fj. u.).
Sin.: hidhërim, helm, trishtim, plagë, maraz, leqendi, mërzi, gulm, lëngatë, sëndisje, mëllë, taksirat, shqetësim, merak, hall, gajle, dert, sëkëlldi, siklet, kasavet, xanxë.
E kam brengëzemër (në shpirt) (diçka) më mundon vazhdimisht përbrenda, e kam si plagë; e kam pengzemër (në shpirt); më mbeti plagëzemër (në shpirt); e kam gozhdë zemër (në shpirt); më rëndonzemër (në shpirt). mbeti brengëzemër (në shpirt) (diçka) më mbeti merak, e kam si plagë, s’e harroj e më mundon; mbeti peng zemër (në shpirt).

DIKAT
KASAVET

KASAVÉT,~I m. sh. ~E, ~ET bised. Shqetësim ose dert për dikë a për diçka; brengë. Mos paç kasavet!
Sin.: shqetësim, brengë, hall, gajle, dert.

MERAK

MERÁ/K,~KU m. sh. ~KE, ~KET dhe ~QE, ~QET bised. 1. Dëshirë e madhe për të marrë vesh a për të mësuar diçka për një njeri, për një ngjarje ose për një gjë tjetër; kureshtje. Ka merak ta dijë. Sa për të hequr (sa për të nxjerrë) merakun.
2. Dëshirë e madhe a lakmi që ka dikush për të provuar diçka, për të pasur një gjë që nuk e ka etj. Kishte merak (i ka hipur merak) për një biçikletë të re. Plasi nga meraku për çokollatën që kishte sjellë ajo. Hëngri dhe e nxori merakun.
3. Shqetësim i madhndiejmë për një njeriafërm a të dashur kur është larg, kur është i sëmurë ose kur ndodhet në një gjendjekeqe; shqetësimi dhe përgjegjësiandiejmë për diçka. Ka merak për djalin (për vajzën). U sëmur nga meraku për të birin. Meraket e prindërve s’kanësosur. Ka merak për punën. Më ha meraku për diçka shqetësohem shumë, merakosem. S’e zë meraku për asgjë. E futimerak e shqetësoi shumë. Jammerak për dikë a për diçka shqetësohem, merakosem. Fle me merak. Mos ki merak! mos u shqetëso! E hoqi merakun nuk shqetësohet më, u qetësua.
4. Dashuri e një mashkulli për një femër dhe anasjelltas, sevda. Pati (zuri, hodhi) merak në të ra në dashuri. E zuri meraku. U martuan me merak. Iu merak ajo e dashuroi.
5. Kujdesi i madhtregojmë për një punë a për diçka tjetër dhe përpjekja për ta kryer atë sa më mirë. Ndërtesë (punë) e bërë me merak. E punoi me merak.
6. dhënët me mish e me shpirt pas diçkaje, prirje për t’u marrë me diçka, gjakim. Ka merak për muzikë (për sport). Merakun e ka për gjueti i pëlqen gjuetia. Ka merakmadh pas librave.
7. Dyshim, frikë a pasigurikemi përpara diçkajepanjohur, të dëmshme a të rrezikshme, të papastër etj. Kishte merak se mos i ngjiste sëmundjen. Ka merak t’i japë dorën. Pije pa merak!
8. Dyshimkemi për dikë. Më ha meraku se ai e ka bërë. Merakun e ka tek ai. M’u hoq meraku për të.
9. fig. Peng; gozhdë. mbeti merak që s’ia dhashë. I mbeti merak që s’e pa. Merakzemër e kam që s’erdha.
Sin.: dëshirë, kureshtje, lakmi, shqetësim, kujdes, brengë, kasavet, përgjegjësi, gajle, qeder, dert, dashuri, sevda, sëkëlldi, gjakim, dyshim, frikë, pasiguri, peng.
Bëhem merak (për dikë a për diçka) shqetësohem shumë, merakosem; nuk jam i qetë, se nuk e di si është. Më ha meraku se... dyshoj se..., kam dyshim se... Nuk më ha meraku (për dikë a për diçka) nuk shqetësohem fare për dikë a për diçka, nuk dua t’ia di për të. E kam merak vetë (diçka) iron. di unë si ta vërtis punën, shqetësohem e merrem unë me diçka, që ta bëj si dua vetë. E kam merak (në zemër) (diçka) shihe kam peng (në zemër) (diçka). mbeti merak (në zemër) (diçka) shih mbeti peng (në zemër) (diçka). Nxora merakun (për dikë a për diçka) e pashë a e provova dhe e di si është, jam i qetëështë mirë, nuk kammerak, nuk jam më i shqetësuar. Vuri (zuri) merak (në diçka) i pëlqeu shumë dhe do patjetër ta ketë, e do; nis t’i pëlqejë dikush e ta dashurojë. S’e zë meraku (dikë) nuk pyet fare për dikë a për diçka, nuk shqetësohet, as që do t’ia dijë; nuk bëhet merak (dikush); nuk i bëhet vonë (dikujt); nuk çan kokën (dikush).

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.