Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
DÉL/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. zool. (lat. Ovis aries) Kafshë shtëpiake përtypëse e imët, me lesh të butë, që ushqehet zakonisht me bar dhe që mbahet për qumështin, leshin, mishin e lëkurën; femra e dashit. Dele bejkë. Dele rudë. Dele sorrë (miskë) dele e bardhë me pulla të zeza në turi. Dele galë (korbë, zekë, llajë). Dele e bardhë (e zezë). Dele balë (bardhoke). Dele skuqe (mazhë) dele me ngjyrë kafe në të kuqe. Dele larë (laramane, share, sharkë). Dele sykuqe dele e bardhë me njolla kafe rreth syve. Dele leke dele këmbëshkurtër dhe me nga një njollë kafe në të dy faqet. Dele syskë (kaleshe). Dele thinjë dele e përhime. Dele shytë. Dele brinoke. Dele kërrutë dele me brirë të shkurtër e të përdredhur. Dele koçe dele me një bri të thyer. Dele pjellake. Dele shterpë (beronjë). Dele rrunxë. Dele race. Dele vendi. Mish (qumësht, lesh) deleje. Gjalpë (kos) deleje. Lëkurë deleje. Lule deleje (bot.). Postiqe deleje. Dele pa kërrabë dele që kullot ku të mundë (edhe fig. njeri që rron më vete dhe nuk është nën kujdesin e askujt). Kullot (mjel, përvjel, qeth) delet. Ka dhjetë krerë (kokë) dele. Këputet (ndahet) delja nga kopeja. Mori dash delja u ndërzye, u mbars. Delja ku kullot, atje lë leshin. (fj. u.). Delja e zezë e zezë do të ngordhë. (fj. u.). Delja e zezë s'bëhet kurrë e bardhë. (fj. u.). Dhia në malësi, delja në vërri. (fj. u.). Nuk fle (nuk kullot) delja me ujkun bashkë. (fj. u.). S’dalin dy lëkurë nga një dele (nga një berr). (fj. u.). Me një dele, me një dhi, s’bëhet stan për në vërri. Shokë, do qaj djalërinë, / Si bilbili që qan prillë, / Si delja që qan vërrinë. (folk.).
2. fig., bised. Njeri tepër i urtë dhe i padjallëzuar; grua a vajzë kokulur dhe e bindur; kund. ujk. Është dele. Ai që bëhet i urtë si dele e hanë ujqit. (fj. u.). Më e urtë se delja nuk ka, po edhe asaj i ngjiten ferrat pas. (fj. u.).
3. bised. Bashkë leshi. Një dele lesh.
♦ Ia beson delen *ujkut (dikush) iron. U bë dele (dikush). 1. Iu zbardhën fare flokët, u thinj krejt. 2. U shtrua, u zbut; u nënshtrua fare. E bën delen e bardhë *të zezë (dikush). I bën delja *binjakë (dikujt). Dele në hell dikush në një gjendje shumë të vështirë, pa asnjë shpresë shpëtimi. Dele (shtjerrë) e Perëndisë njeri i urtë, që s’turbullon ujë, njeri i drejtë. Dele qorre pas këmborëve dikush që shkon andej nga t’i thonë, që vepron verbërisht ose pa menduar. Dele pa qumësht (pa bulmet) 1. mospërf. Dikush që nuk të mbaron punë, nga i cili nuk ke dobi; njeri që punon, por nuk ka përfundime të mira në punë; diçka që nuk të jep gjë, nga e cila nuk përfiton; pus pa ujë; arrë pa bukë; sapun pa shkumë; lëmë pa drithë (pa bereqet); kund. çelës kopil iron. 2. Njeri shumë i varfër, pa shtëpi e katandi; s’ka gjë prej gjëje; mish në mashë; pykë në diell; lugë e larë2. Dele (*dhi) në mes të ujqve. Dele e zezë keq. njeri i keq a që ka bërë një turp të madh e njihet si i tillë nga të gjithë; njeri në një rreth shoqëror, që e veçojnë nga të tjerët si të keq e që duhet dënuar a duhet përbuzur. Fle *ujku me delen. Kërkon dy *lëkurë nga një dele (dikush) keq. Kërkon *qumësht nga delja shterpë (dikush). Mjel një dele e një gjysmë dhi (dikush) është shumë i varfër; është fare i këputur, nuk ka gjë prej gjëje; (është) kripë në diell; është (ka mbetur) trokë; kund. i bën dushku arra. Ndaj delet (*dhentë) nga dhitë. Nxjerr dy *lëkurë nga një dele (nga një berr) (dikush). Vë *ujkun të ruajë delet (dikush).
GJERAQÍN/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. (lat. Astur palumbaris) zool. Shpend i madh grabitqar, me pendë të larme, me krahë të gjatë dhe me kthetra; petrit. Fluturoj si si gjeraqinë.
2. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje gjeraqinash. Gjeraqinë qafëbardhë. Gjeraqinë qafëkuqe. Gjeraqinë qafëzezë. Gjeraqinë bishtbardhë. Gjeraqinë bishtgjatë. Gjeraqinë bishtkuqe. Gjeraqinë bishtshkurtër. Gjeraqinë dyngjyrëshe. Gjeraqinë e gështenjtë. Gjeraqinë gjoksbardhë. Gjeraqinë e fushave. Gjeraqinë e lejlekut. Gjeraqinë këmbëhollë. Gjeraqinë këmbëshkurtër. Gjeraqinë krahështrirë. Gjeraqinë e përhime. Gjeraqinë pikaloshe. Gjeraqinë e plumbtë. Gjeraqinë e shkëmbit. Gjeraqinë e verëqitësit. Gjeraqinë e vogël. Gjeraqinë e zezë.
3. fig. Grua e shpejtë dhe e shkathët. E ka nusen gjeraqinë.
✱Sin.: petrit, skifter, sokol, fajkua, i shkathët.
♦ Sikur e ka lëshuar gjeraqina (dikë) iron. është shumë i lodhur e i drobitur, mezi qëndron në këmbë.
KËMBË- fjalëform. Pjesë e parë e fjalëve të përbëra me kuptimin «këmbë» (p.sh. këmbëgjatë, këmbëshkurtër, këmbështrembër, këmbëters etj.).
KËMBËGJÁTË mb. 1. Që i ka këmbët të gjata; kund. këmbëshkurtër.
2. si em. m. e f. Sipas kuptimit të mbiemrit.
PEKINÉZ,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Banor vendës i Pekinit ose ai që e ka prejardhjen nga Pekini. Shoqërohet me pekinezë.
2. Qen i vogël, këmbëshkurtër e qimegjatë që u soll në Europë nga Pekini. Kam një pekinez 2-vjeçar.
QYRYLÝK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT zool. 1. Lloj zogu, shpendi. Qyrylyk i madh. Pendët e qyrylykut.
2. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje zogjsh. Qyrylyk i madh këmbëverdhë. Qyrylyk i murrmë. Qyrylyk i vogël shapka e rërës. Qyrylyk i zallit. Qyrylyk këmbëpërhimë. Qyrylyk këmbëqirizë. Qyrylyk këmbëshkurtër. Qyrylyk këmbëverdhë. Qyrylyk pikalosh. Qyrylyk sqephollë. Qyrylyk sqepkuq.
SHALËSHKÚRTËR mb. 1. Që i ka shalët të shkurtra, këmbëshkurtër, këmbëpatë; kund. shalëgjatë. Tifozi shalëshkurtër kapërceu rrethimin. Megjithëse shalëshkurtër, ishte sportist i zoti. Rapsodi shalëshkurtër filloi t’i binte çiftelisë.
✱Sin.: këmbëshkurtër, këmbëpatë, shkurtak, shkurtalak, shkurtan, shkurtabiq, cicërmicër.
SHALËSHKÚRT/ËR,~RI m. sh. ~, ~RIT Ai që i ka shalët të shkurtra. Dalloi nga larg shalëshkurtrin.
✱Sin.: këmbëshkurtër, këmbëpatë, shkurtak, shkurtalak, shkurtan, shkurtabiq, cicërmicër.
SHALËSHKÚRT/ËR,~RA f. sh. ~RA, ~RAT Ajo që i ka shalët të shkurtra. Shalëshkurtra vishej me shije.
✱Sin.: këmbëshkurtër, këmbëpatë, shkurtake, shkurtalake, shkurtane, shkurtabiqe, cicërmicër.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë