Fjalori

Rezultate në përkufizime për “jele”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

JELAN

JELÁN,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Kalë me jelemadhe.

JELELULËS

JELELÚLËS mb. 1. Që ka jeleverdha, që ka jelengjyrë ari.
2. si em. Jeleverdhë, jeleartë. Mëz jelelulës.

JELESHKURTËR

JELESHKÚRTËR mb. Me jeleshkurtër; kund. jelegjatë. Kalë jelëshkurtër.
Sin.: krifëshkurtër, kikëshkurtër.

JELEZI

JELE/ZÍ,~ZÉZË mb. Që e ka jelenzezë (për kuajt). Kalë jelezi. Pelë jelezezë.
Sin.: krifëzi, krifëzezë, kikëzi, kikëzezë.

JELË

JÉL/Ë, ~A f. Leshi (flokët) e gjatë që ka kalipjesën e qafës.
Sin.: jele, kikë, krinë.

KIKË

KÍK/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Majë shkëmbore dhe e mprehtë e një mali.
2. Maja e diçkaje. Kika e takijes. Në kikëkokës.
3. Jele; krifë kali, tigri etj.
Sin.: majë, jele, kreshtë, krifë.

KRESHTAK

KRESHTÁK,~E mb. 1. Që ka kreshta, me kreshtë; i kreshtë. Vend (mal) kreshtak.
2. Që ka një jele a kreshtë mbi qafë ose mbi kurriz; kreshtan. Kafshë kreshtake.
3. edhe fig.është shumë i ashpër kur e prek (për leshin a qimet); i kreshtë. Qime kreshtake.
4. Që ka një kaçulkokë; kreshtan. Shpend (zog, pëllumb) kreshtak.
5. bot. Që i ka rrënjëtgrumbulluaratrajtë xhufke (për një bimë). Misër kreshtak.
Sin.: kreshtan, i kreshtë.

KRESHTË

KRÉSHT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Tufë qimeshashprakanë disa kafshë mbi qafë; jele; krifë. Kreshta e kalit (e luanit).
2. Tufë puplash si xhufkëkanë disa shpendë mbi kokë; kaçul; kaçulitë. Zog me kreshtë.
3. Lafshë e kuqekanë disa shpendë. Kreshta e gjelit. Këndes me kreshtë.
4. Kurrizi shkëmbor i një mali ose i një kodre; majë mali me disa thepamprehtë; shkëmb me thepa; krep. Kreshtë shkëmbore (e zhveshur). Në kreshtëmalit.
5. edhe fig. Diçka që i ngjet jeles a krifës së kalit ose kaçulit të shpendëve. Kreshta e rrënjëveqepës (të preshit). Kreshta e hullive. Kreshta e dallgëve. Mbjellja e patateve me kreshta.
Sin.: jele, krifë, kaçul, shkrep, krep.

KRIFË

KRÍF/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Kreshta a jelja e kalit, e luanit etj. Kapem për krife.
2. Mbeturina bari, jonxhe etj. pas korrjes me drapër. Mbledh krifat e korrura.
Sin.: jele, kreshtë.

LIRI

LIRÍ,~AII f. sh. ~, ~TË Jelja e kalit. Liri e gjatë. Mbahej nga liritë.
Sin.: jele, krifë.

PERÇE

PÉRÇ/E,~JAI f. sh. ~E, ~ET bised. 1. Balluke. Preu perçen.
2. vjet. Tufë flokëshgjatëlinin burratmajëkokës. Djalë (burrë) me perçezezë (me perçeartë).
3. Flokë tepërgjatë e të lëshuar mbi supe (për burrat). Krihte perçen. E ka lëshuar perçen.
4. Tufë qimeshgjatakanë disa kafshëqafë; jelja e kalit, krifë. Perçe e zezë (e bardhë, e gjatë). Perçja e kalit (e luanit). Tundi (shkundi) perçen.
5. Xhufka e misrit.
Sin.: balluke, kreshtë, cullufe, jele, krifë, xhufkë.

RRJELË

RRJÉL/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Jele. Rrjelat e kalit. E kapi për rrjelash.

SHAPKË

SHÁPK/Ë,~AIII f. sh. ~A, ~AT 1. zool. (lat. Scolopax rusticola) Shpend i egër, me ngjyrë kafeverdhëndryshk dhe me sqepgjatë e të drejtë, që është i përhapurpyje, në shkurre e në vende me lagështirë a moçalishte; shaptore, pulëdushke. Objekt i gjuetisëpaligjshme ishte bërë edhe shapka. Aty kishin bërë çerdhet kaq e kaq shpesë: rosa e pataegra,shapka etj.
2. zool. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshtatregojnë llojendryshme shapkash. Shapka me jele (lat. Philomachus pagnax) shapkë e njohur për jelen e ngritur me ngjyrandryshmemashkullit, gjatë periudhës së çiftëzimit. Shapka këmbëkuqe (lat. Tringa totanus, T. erythropus) zog me këmbëgjata, të kuqe; qyrylyku. Shapka e livadheve (lat. Glareola pratincola) shpend me këmbëshkurtra dhe krahëgjatë, që u ngjan dallëndysheve; dallëndyshja e detit. Shapka e rërës (lat. Tringa hypoleucos) zog i vogël me ngjyrë kafe në të bardhë, me këmbë dhe sqepgjatë; qyrylyku i vogël, tringa. Shapka sqepgjatë (lat. Capella gallinago, Gallinago gallinago) shpend me trup mesatarjeton pranë kënetave; shapka e ujit, shapka ujëse, gjelëza, bekaçina, shepka e ujit. Shapka e stolisur (lat. Rostratula benghalensis) shpend shtatshkurtër dhe me sqep më të shkurtër se shapka e zakonshme. Shapka e stolisur amerikane (lat. Rostratula semicollaris) shpendgjendet zakonisht në Amerikën e Jugut. Shapka e vogël e ujit zool. (lat. Scolopax minima, Lymnocryptes minimus, Thinocorus rumicivorus) shapkë e vogël me shirita e kurorëerrët, me sqepvogël, që gjendet në Evropë dhe Azi. Shapka e madhe e ujit (lat. Gallinago media) shepka e madhe e ujit. Shapka ujëse (lat. Arenaria) shpend shtegtarkërkon ushqim duke përmbysur gurët; gjelëza, gjelja.
Sin.: bekacë, pulëdushke, skjepça, sqepça, sqepgjata, sqeptore, shapkore, shaptore, shepka, sheptore.

SHETKË

SHÉTK/Ë,~A f. vet. nj. Qimet e gjata që ka kaliqafë, jelja, krifa e kalit. U mbajt për shetkën e kalit. Kali e kishte shetkën të gjatë. Nga larg dukej shetka e kalitgaronte.
Sin.: jele, krifë, kreshtë, kikë, kikël, kom, perçe.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.