Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
DOLLMÁ,~JA f. sh. ~, ~TË gjell. 1. Gjellë e përgatitur me mish të grirë, me qepë, me oriz, me erëza etj., që mbështillen me fletë lakre, me fletë hardhie etj. dhe zihen me pak ujë; japrak. Dollma me fletë laboti.
2. krahin. Gjellë që bëhet me të brendshmet e bagëtive dhe me copa kulaçi a buke, kapama.
✱Sin.: dollmë, japrak, kuvare.
JALLANXHIDÓLL/ËM,~A f. sh. ~A, ~AT Dollëm, japrak.
LÁK/ËR,~RA f. sh. ~RA, ~RAT 1. bot. Një nga perimet kryesore të vjeshtës e të dimrit që mbillet në kopshte e rritet si kokërr e madhe me gjethe të gjera, të mbledhura e të ngjeshura njëra mbi tjetrën. Lakër turshi. Një kokë lakër. Koçani (kërcelli) i lakrës. Fletët (gjethet) e lakrës. Supë (sallatë) me lakër. Japrak me lakër. Mish me lakër.
2. bot. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje lakrash. Lakër e bardhë (lat. Brassica oleracea) gaçkë. Lakër bjeshke bimë e egër njëvjeçare e ngjashme me spinaqin, që rritet në bjeshkë në toka me pleh dhe hahet e zier, në lakror etj.; shtirë. Lakër deti (lat. Crambe maritima) lloj alge e ujërave të kripura që bëhet e rrumbullakët si kokë lakre. Lakër dimri lloj lakre që piqet në vjeshtën e vonë ose në dimër. Lakër e verdhë bimë barishtore e egër, me lule të verdha e të rrumbullakëta, me gjethe të vogla e me push në anën e poshtme, që rritet në vende pa ujë ose pa lagështirë të tepërt. Lakër foragjere (lat. Brassica oleracea acephala) lloj lakre që nuk ka kokë, e cila kultivohet për ushqyerjen e kafshëve, lakër gjethe. Lakër pate bimë barishtore e egër, me gjethe si të dejëzës, por më të vogla, me lule të verdha e me fara të grumbulluara në vile, që rritet në toka me lagështi dhe e hanë shumë patat e rosat. Lakër qeni (lat. Thelygonum cynocrambe, Cynocrambe prostrata) bimë barishtore e egër, që rritet në kullota e në vende me shkurre dhe që ka lëng të hidhur e mund të helmojë kafshët që e hanë. Lakër rrënjëkuqe bimë barishtore e afërt me spinaqin; labot. Lakër shurrëpele bimë barishtore e hidhët, që nuk hahet; këmbëpatë. Lakër vere lakër që bëhet më shpejt, në verë. Lakër zogu bimë barishtore njëvjeçare, me gjethe të holla, me lule të grumbulluara dhe me fara të mbledhura si xhufkë, të cilat i hanë shumë zogjtë dhe që rritet në lëndina e fusha.
3. zool. Pjesë e dytë e disa emërtimeve të pathjeshta që shënojnë dëmtues ose sëmundje të kësaj bime. Çimka (tartabiqja) e lakrës. Flutura e lakrës. Miza e lakrës. Morri i lakrës. Pleshti i lakrës. Tenja e lakrës. Turigjati i lakrës. Vemja e lakrës. Vrugu i lakrës.
4. bot., kryes. sh. Barishte të ndryshme të egra e të buta (si lëpjeta, laboti, nena, hithra, spinaqi etj.) që përdoren si ushqim për njerëzit e për kafshët. Lakra të egra (të buta). Lakra dimri (behari). Lakra mali. Byrek (lakror) me lakra. Gjellë me lakra. Mbledh lakra. Grij lakrat.
5. fig., bised., kryes. sh. Mendime të gabuara të turbullta ose mendime të kundërta me botëkuptimin shoqëror, që ka dikush në kokë e që duhet t'i heqë. Njeri me lakra.
♦ U bë lakër. 1. (diçka). U bë copë-copë, u copëtua krejt, u dërrmua, u thërrmua, u gri; u bë byk. 2. (dikush). U këput e u zdërlaq nga lodhja, nga vapa e madhe ose nga një sëmundje; u copëtua në një punë; u bë byk. E bëri lakër. 1. (diçka). E bëri copë-copë, e copëtoi krejt, e dërrmoi, e thërrmoi, e griu; e bëri byk. 2. (dikë). E rrahu fort, e dërrmoi, e lakanisi; e bëri lakror; e bëri fërtele. I bie *shiu në lakra (dikujt). Ra *vaji në lakra. I dolën (iu zbuluan) lakrat lakrorit iu zbuluan të fshehtat që kërkonte të mbante dikush, i shohin a i dinë tash të gjithë (për diçka të keqe); i dolën lakrat në shesh (dikujt); i dolën të palarat në shesh (dikujt); i doli içi (dikujt). I dolën lakrat në shesh (dikujt) iu zbuluan të fshehtat që mbante (për diçka të keqe); e kuptuan gënjeshtrën ose hilen e dikujt; i dolën (iu zbuluan) lakrat lakrorit; i dolën të palarat në shesh; i doli içi. Grin lakra (dikush) bised. flet shumë, por nuk e dëgjon njeri; llap kot, grin; grin sallatë bised.; flet në erë; bluan egjër; rreh ujë në havan; çan dërrasa bised.; i bie legenit bised.; i bie daulles. I hëngri lakrat (dikush) iron. shih e hëngri djathin e hoxhës (dikush) iron. I hapëm lakrat (me njëri-tjetrin) folëm hapur, i sqaruam gjërat e paqarta; i hapëm barkun (njëri-tjetrit). (Hapet) si *vaji në lakra (dikush). (Është) në lakrat e Cangonjit (dikush) iron. shih mbeti në bisht (në bisht të urës, te bishti i urës) (dikush) përçm. Ka lakra në kokë (dikush) ka paragjykime ose mendime të prapambetura; ka mbeturina në kokë, është me të vjetrën. E kam lakra në kopsht (dikë) iron. s’e kam gjë fare, nuk kam ndonjë marrëdhënie farefisnie me dikë; jemi shumë të largët njëri me tjetrin; e kam presh në kopsht iron. Lakër e bujtur shpërf. dikush që bëhet i mërzitshëm duke na ardhur shpesh a duke qëndruar gjatë, që nuk është më i këndshëm; njeri i rëndomtë, pa kurrfarë rëndësie e që s’ia var më askush. *Lëng në lakra mospërf. I ndaj lakrat (me dikë) e përcaktoj qartë qëndrimin tim ndaj dikujt; ndahem prerë me të; shkëputem përfundimisht nga ai; i ndaj llogaritë; i ndaj hesapet. Ia nxori lakrat në shesh (dikujt) ia zbuloi punët e këqija që ka bërë, ia nxori në shesh gënjeshtrat, fajet a gabimet që t’ia shohin e t’ia dinë të gjithë; ia hoqi petën lakrorit (byrekut) (dikush); ia nxori için lakrorit (dikush); ia hoqi velenxën; ia hoqi vellon nuses. E zuri (e kapi) ndër lakra (dikë) e zuri duke bërë një punë të ligë, e kapi në një veprim të keq a në faj; (e zuri) me presh në dorë (në duar).
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë