Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
AUTÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Krijuese e një vepre letrare ose e një vepre tjetër artistike. Autore romani. Autore filmi. Autore prodhimtare.
2. Hartuese e një vepre ose punimi shkencor, e një shkrimi, e një hulumtimi, e një projekti etj. Idetë iluministe të autores. Autorja e shkrimit.
3. Ajo që ka bërë një veprim të caktuar; ajo që ka kryer një faj, një vepër penale, një krim etj. Autore e një vepre bamirësie. Autore e krimit.
ILUMINÍST,~E mb. 1. hist. Që ka të bëjë me iluminizmin ose me iluministët e shekujve XVII-XVIII në Evropë, i iluminizmit ose i iluministëve. Rrymë iluministe. Ide (pikëpamje) iluministe. Filozof (mendimtar, ideolog, shkrimtar) iluminist.
2. Që ka të bëjë me përhapjen dhe me vënien në jetë të ideve të iluminizmit në Shqipëri në shek. XIX. Iluministët e Rilindjes Kombëtare.
3. libr. Që i shërben përhapjes së dijes, të kulturës, të arsimit etj. dhe përparimit të një shoqërie; që punon dhe lufton për përhapjen e diturisë e të kulturës kundër errësirës e prapambetjes. Lëvizje (veprimtari) iluministe. Vepër iluministe. Për qëllime Iluministe. Mendimtar (shkrimtar) iluminist.
ILUMINÍST,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. hist. Përfaqësues i rrymës dhe i lëvizjes iluministe në Evropë në shekujt XVII-XVIII. Idetë e iluministëve. Veprat e iluministëve. Iluministët francezë.
2. Pasues e përçues i ideve iluministe në Shqipëri në shekullin XIX në kohën e Rilindjes Kombëtare; pasues i iluminizmit, ndriçimtar. Iluministët shqiptarë të shek. XIX.
3. libr. Përhapës i diturisë, i kulturës, i arsimit etj., njeri që punon e lufton për përparimin dhe zhvillimin e një shoqërie në luftë kundër errësirës e prapambetjes; mendimtar, shkrimtar, shkencëtar, ideolog etj. që shquhet për veprimtari iluministe. Iluminist i shquar.
✱Sin.: ndriçimtar, ndriçues.
ILUMINÍST/E,~JA f. sh. ~E, ~ET hist. Përfaqësuese e rrymës dhe e lëvizjes iluministe në Evropë në shekujt XVII-XVIII; pasuese e përçuese e ideve iluministe në Shqipëri në shekullin XIX në kohën e Rilindjes Kombëtare; pasuese e iluminizmit, ndriçimtar. Iluministe franceze.
NDRIÇIMTÁR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Ajo që përhap dijet e kulturën në masat e popullit me qëllim që ato të dalin nga prapambetja, të zhvillohen e të përparojnë, iluministe, ndriçuese.
✱Sin.: ndriçuese, iluministe.
NEOHUMANÍZ/ËM,~MI m. Lëvizje iluministe në Gjermani në shek. XVIII, ideal i së cilës ishte krijimi i personalitetit të gjithanshëm sipas shembullit të grekëve të vjetër.
PËRQAF/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. I hedh krahët në qafë dikujt për t’i shprehur dashurinë, miqësinë e përzemërt, kur përshëndetem me të etj.; e rrok me krahë dhe e afroj pranë gjoksit, e marr ngrykë. Përqafoj nënën (babanë, gruan, fëmijët). Të përqafoj me mall (nga larg).
2. fig. Pranoj një ide, një teori, një pikëpamje, një çështje etj. dhe bëhem ithtar besnik i saj, e bëj timen. Përqafuan idetë iluministe (idetë e Rilindjes).
3. Zgjedh një rrugë veprimtarie sipas shembullit të dikujt, filloj të ndjek një drejtim të caktuar në një fushë të veprimtarisë politike, ekonomike etj. Përqafuan teknikën e re (metodat e reja).
✱Sin.: përqaf, qafoj, qafos, qaf, ngryk, ngrykoj, ngush, përgush, gush, rrok, pushtoj, mbështjell, kacarroj, pranoj, miratoj.
►PËRSHK/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv., vet. v. III Karakterizohet i tëri nga diçka, dallohet tejendanë nga një tipar i tillë, e ka diçka si pjesë përbërëse kryesore ose si tipar të përgjithshëm. Përshkohet fryma iluministe. Përshkohet nga fryma e mirëkuptimit dhe e bashkëpunimit reciprok.
2. pës. e PËRSHKÓJ. Nuk përshkohet nga rrezet (nga uji).
✱Sin.: karakterizohet, dallohet.
►RINGJÁLL/EM jovep., ~A (u), ~UR 1. vetv. Kthehem përsëri në jetë; ngjallem. Ringjallet i sëmuri.
2. fig., vetv., vet. v. ІІI Vjen përsëri në jetë, rilind diçka e zhdukur a e shkatërruar; shfaqet përsëri me gjallëri, përtërihet. Iu ringjallën shpresat. Po ringjallen idetë iluministe. Ringjallet e kaluara. Ringjallet turizmi.
3. pës. e RINGJÁLL.
✱Sin.: rilind, ngjallet, përtërihem.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë