Fjalori

Rezultate në përkufizime për “hundore”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ANUNASIK

ANUNASÍK,~E mb. 1. Hundor. Tingujt anunasikë.
2. përd. em. Hundore. Anunasikët e gjuhës shqipe. Shqiptimi i anunasikëve.

ANUNASIKË

ANUNASÍK/Ë,~A f., gjuh. Hundorëzimi i zanoreve nën ndikimin e bashkëtingëlloreve hundore.

BASHKËTINGËLLORE

BASHKËTINGËLLÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET gjuh. 1. Tingull i të foluritpërftohet kur ajri kalon një pengesëorganet e të folurit, zakonisht i shoqëruar me zhurmë dhe pa lëvizur tejzat e zërit; shkronjashënon këtë tingull. Bashkëtingëlloret e shqipes. Sistemi i bashkëtingëlloreve. Grup bashkëtingëlloresh. Këmbimi i bashkëtingëlloreve.
2. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për disa prej llojevekëtyre tingujve. Bashkëtingëllore anësore bashkëtingëllore e shqiptuar me gjuhënmbështetur në të dyja anët a gojës. Bashkëtingëllore buzoredhëmbore bashkëtingëllore e shqiptuar me pjesëmarrjen e buzësposhtme dhedhëmbëvesipërm (f, v). Bashkëtingëllore buzore bashkëtingëllore e shqiptuar me pjesëmarrjen e buzëve (p, b, m). Bashkëtingëllore dridhëse bashkëtingëllore e shqiptuar duke dridhur majën e gjuhës paksa mbi mishin e dhëmbëvesipërm (rr). Bashkëtingëllore dyfishe (e dyfishtë) bashkëtingëllore e përbërë nga dy shkronja (ll, rr, sh, xh, zh). Bashkëtingëllore e dobët bashkëtingëllore e shqiptuar me gjuhënmbështetur lehtë në qiellzën e fortë ose afër saj (ç, j, k, q). Bashkëtingëllore dhëmbore bashkëtingëllore e shqiptuar me gjuhënmbështetur te dhëmbët e sipërm a të poshtëm, ose te dhëmbët e sipërm e të poshtëm njëherësh (d, dh, ll, t, th,). Bashkëtingëllore fërkimore bashkëtingëllore e shqiptuar me ngushtimkanalitajrit (f, dh, th). Bashkëtingëllore fishkëllore bashkëtingëllore e shqiptuar duke drejtuar rrymën e ajrit te maja e gjuhës, që prek paksa dhëmbët (s, sh, z, zh). Bashkëtingëllore e frymëtuar bashkëtingëllore e shqiptuar me lëshimfrymës (të ajrit) nga gryka dhe me tërheqjen e gjuhës prapa (h). Bashkëtingëllore grykore bashkëtingëllore e shqiptuar me pjesën e pasmegjuhësngriturfundgrykës (g, k). Bashkëtingëllore hundore bashkëtingëllore e shqiptuar me kalimin e ajrit nëpërmjet hundës (m, n). Bashkëtingëllore e lëngët (lëngëzore) bashkëtingëllore e shqiptuar me rrëshqitjegjuhës nga qiellza e fortë (l). Bashkëtingëllore mbylltore (e mbyllur) bashkëtingëllore e shqiptuar me mbylljeplotë ose të pjesshmekalimitajrit (g, h, k). Bashkëtingëllore mesore bashkëtingëllore e shqiptuar me kalimin e ajrit mbi gjuhë, në mesin e gojës (j). Bashkëtingëllore ndërdhëmbore bashkëtingëllore e shqiptuar me majën e gjuhësmbështeturdhëmbët e parmë (c, ç, d, dh, t, th). Bashkëtingëllore qiellzore bashkëtingëllore e shqiptuar me gjuhënngjiturqiellzë (l, ll, q). Bashkëtingëllore shpërthyese bashkëtingëllore e shqiptuar me bllokimkalimitajrit me anëgjuhës (d, t), grykës (g, k), buzëve (b, p). Bashkëtingëllore e shurdhët bashkëtingëllore e shqiptuar pa zë (p, t, sh...). Bashkëtingëllore e zëshme bashkëtingëllore e shqiptuar me dridhjetejzave zanore.

HUNDORËSI
HUNDORËZOHET

HUNDORËZ/ÓHET jovep., ~ÚA (u), ~ÚAR vet. v. III 1. vetv. Merr tipare hundore gjatë shqiptimit. Tingullhundorëzohet lehtë.
2. pës. e HUNDËRZÓJ.

I

I 1. gjuh. Një nga zanoret e gjuhës shqipe dhe shkronja e trembëdhjetë e alfabetit të saj, që shënon këtë zanore. Zanorja i. Tingulli i.
2. si em. f., gjuh. Zanorja dhe shkronja i. Shkronja i. I-ja e madhe (e vogël). I-ja e dorës (e shtypit). I-ja nistore (fundore). I-ja gojore (hundore).
Vë *pikën (pikat) mbi i libr.

NAZAL

NAZÁL,~I m. sh. ~E, ~ET gjuh. Zanore ose bashkëtingëlloreshqiptohet me hundë, hundore.

ZANORE

ZANÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET gjuh. 1. Tingullpërftohet kur ajri kalon pa pengesë nëpër organet e të folurit, duke vënëlëvizje tejzat e zërit; shkronjashënon këtë tingull. Zanore gojore. Zanore e gjatë (e shkurtër). Zanore fundore (nistore). Zanore lidhëse (bashkuese). Zanore e theksuar (e patheksuar). Grup (tog) zanoresh. Gjatësia e zanoreve. Ndiqet nga një zanore. Ruajtja e zanorevegjata. Klasifikimi i zanoreve.
2. Pjesa e parë e emërtimevepathjeshta për disa nga llojet e zanoreve. Zanore buzore që nyjëtohen me pjesëmarrjen e buzëve (y, u, o). Zanore jobuzore që nuk nyjëtohen me anën e buzëve (i, e, a). Zanore hundore përftohenaparatin e të folurit kur njerithi ulet dhe një pjesë e rrymësajrit kalon nga zgavra e hundës. Zanorepërparme ose zanore qiellzore që nyjëtohen kur shpina e gjuhës ngrihet drejt qiellzës dhe maja ulet e mbështetetdhëmbët e poshtëm (i, y, e). Zanoreprapmepërftohenaparatin e të folurit kur trupi i gjuhës zhvendoset pas dhe pjesa e prapme e shpinës ngrihet drejt zonës velare, ndërsa maja largohet nga dhëmbët e poshtëm (ë). Zanorembyllura (ngritjesulët) që nyjëtohen në aparatin e të folurit me gojën paksahapur dhe me gjuhënngriturpozicionin më të lartë (i, y, e). Zanorehapura (ngritjeslartë) që nyjëtohen në aparatin e të folurit me hapjen më të madhenofullave dhe me gjuhënpozicionin më të ulët (a). Zanore gjysmëmbyllura (të ngritjesmesme) që ndodhen midis dy shkallëve (e, ë o,).

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.