Fjalori

Rezultate në përkufizime për “hijëz”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

HIJËZ

HÍJËZ,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Hije e lehtë.
2. vjet. Çadër dielli, ombrellë.
2. fig., krahin. Ëndërr. Gjumë me hijëza. Pa një hijëz të keqe.
✱Sin.: hije, çadër, ombrellë, ëndërr.

OMBRELLË

OMBRÉLL/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Çadër dore që hapet e mbyllet dhe që shërben për t’u mbrojtur nga shiu a nga dielli; çadër. Ombrellë shiu (dielli). Hapi (mbylli) ombrellën.
2. fig. Mbrojtje, strehë. Është në ombrellën e të vëllait e mbron, e ruan, kujdeset i vëllai.
3.Tufë lulesh, bishtat e të cilave dalin nga i njëjti vend dhe zgjaten njëlloj; tërësia e degëve të disa pemëve, e cila ka trajtë të rrumbullakët; diçka që ka trajtën e çadrës. Ombrellë e thjeshtë (e përbërë). Ombrella e kërpudhës. Ombrella e pemëve (e pishave) kurora e pemëve. Ombrella e bombës atomike pjesa e sipërme e tymit të bombës atomike, që hapet si kërpudhë.
4. Mbrojtje kundër goditjeve që mund të vijnë nga lart. Ombrellë ajrore. Ombrellë atomike mbrojtje nga sulmet me armë bërthamore, të cilën gjoja ua sigurojnë superfuqitë vendeve të tjera që nuk i kanë këto armë, duke synuar t’i mbajnë të çarmatosura e të nënshtruara.
✱ Sin.: çadër, hijëz, mbrojtje, strehë.
♦ Iu bë ombrellë (dikujt) e mori në mbrojtje, e ruajti nga goditjet e të tjerëve; iu bë jorgan. (Është, rri) nën ombrellën (e dikujt) është nën mbrojtjen e dikujt; e ka marrë (e mban) nën sqetull (dikush).

ÇADËR

ÇÁD/ËR,~RAI f. sh. ~RA, ~RAT 1. Mjet për t’u mbrojtur nga shiu ose dielli i fortë, prej pëlhure ose materiali tjetër, të nderë mbi tela të hollë që formojnë trekëndësha, të fiksuara në një unazë që rrëshqet përgjatë boshtit, i cili përfundon zakonisht me dorezë; ombrellë. Çadër shiu. Çadër dielli. Çadër plazhi. Çadër burrash (grash, fëmijësh). Doreza e çadrës. Tela çadre. Hap (mbyll) çadrën. Futem (rri) nën çadër. Duhet të marrë një çadër për të mos u lagur.
2. Tendë prej pëlhure të trashë, e nderë mbi hunj të gjatë, që shërben për t’u strehuar përkohësisht. Çadër ushtarake (turistike). Çadër gjeologësh. Çadër fushimi. Çadrat e alpinistëve (e vullnetarëve). Kunjat e çadrës. Ngre (ngul) çadrën. Hap (mbledh, palos) çadrën. Moisiu dilte për të shkuar në çadër.
3. fig. Strehë mbrojtjeje; mburojë. I bëhet çadër. Hyn nën çadrën e dikujt. Imuniteti nuk është çadër për veprime antiligjore.
✱Sin.: ombrellë, hijëz, tendë, strehë, mburojë.

ËNDËRR

Ë́ND/ËRR,~RRA f. sh. ~RRA, ~RRAT 1. Pamje që shohim në gjumë, varg vegimesh, figurash, ngjarjesh etj. që na shfaqen kur flemë. Ëndërr e keqe (e frikshme, e llahtarshme, e çuditshme). Pashë një ëndërr. E pashë në ëndërr. Na mbytën ëndrrat. M’u shfaq (më doli, m’u bë) në ëndërr. Si në ëndërr. Shpjegimi i ëndrrave.
2. Dëshirë e zjarrtë për diçka që duam të na plotësohet në të ardhmen. Ëndërr shekullore. Ëndrrat e rinisë. Ëndrrat e poetit. Thurën shumë ëndrra bashkë. Iu përmbushën (iu plotësuan) ëndrrat.
3. Diçka e krijuar nga përfytyrimet, nga imagjinata ose nga fantazia; dëshirë a synim që nuk mund të plotësohet, diçka e ëndërruar më kot, lodër e fantazisë; gjë e kotë, iluzion. Ëndrra me sy hapur (çelur, në mes të ditës, në diell) dëshira të kota që nuk mund të plotësohen asnjëherë. Rronte me ëndrra. Ajo ishte vetëm një ëndërr. Kjo ekziston vetëm në ëndrrat e tij.
✱Sin.: vegim, vegulli, përhitje, hijëz, ëndërrim, fantazi, imagjinatë, iluzion, utopi, fluturim.
♦ Ëndrra në diell ëndërrime të kota, dëshira në erë, që nuk mund të përmbushen kurrë; gjëra të pabesueshme, gjepura; ëndrra me sy hapur. Ëndrra në sirtar libr. dëshira që nuk plotësohen dot, që mbeten të mbyllura e të fshehta për shumë kohë. Ëndrra me sy hapur dëshira e synime të kota, jashtë çdo mundësie; përfytyrime ose sajesa me fantazi që nuk mund të plotësohen asnjëherë; ëndërrime të kota, iluzione; ëndrra në diell; kështjella në erë (në ajër). As në ëndërr s’e kam parë (diçka) nuk e kam menduar kurrë një gjë të tillë; është një gjë e pabesueshme, është diçka e jashtëzakonshme.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë