Fjalori

Rezultate në përkufizime për “haje”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BREGADJATHË

BREGADJÁTH/Ë,~I m., ushq. Gatesë me miell të zier, me djathë e me vezë. Bregadjathi ishte haje tradicianale.

BURBULETËS

BURBULÉTËS,~E mb. Që është i gatuar me mish; jokreshmor, i burbuletur. Gjellë (haje) burbuletëse.

BËRÇUK

BËRÇÚK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Kalli misri që mbetet i vogël.
2. Pjesë e kallirit të misrit që mbetet pasi e kemi shkoqur; misërishte, bloçkë. Nxjerr bërçukë.
3. Haje për derra. Bërçukë për thiun.
4. fig., mospërf. Njeri me trup të shkurtër, shkurtabiq. Bërçuku i klasës.
✱Sin.: shkurtalak, shkurtaq, xhuxh, xhuxhmaxhuç, cumrak, gërdhuz, çufrak, burravogël, caradung.

GJELLIMË

GJELLÍM/Ë,~A f. 1. Ushqim; haje.
2. Jetë.

HAJE

HÁJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Ushqim (për njerëz a për kafshë). Haja e njerëzve. Haja e lopëve. Haja e qenit. Dy mullarë me haje. E mban me haje.
2. Ngrënie; të ngrënët.
✱Sin.: ushqim, ngrënie, të ngrënët.

HAJEKEQ

HAJE/KÉQ,~I m. sh. ~KËQÍJ, ~KËQÍJTË Ai që bën shumë naze për të ngrënë, ngrënëkeq.

HAJEKEQE

HAJE/KÉQ/E,~JA f. sh. ~KËQÍJA, ~KËQÍJAT Ajo që bën shumë naze për të ngrënë, ngrënëkeqe.

HAMJE

HÁMJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET E ngrëna, ushqimi, haja (për njerëz a për kafshë). Ky veç hamjes s’do gjëkafshë. I bëra dhe gjithë veshjet dhe hamjet që ka nevojë.
✱Sin.: e ngrënë, ushqim, haje.

HASHTULLË

HÁSHTULL/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT krahin. Arë e mbjellë me bimë që shërbejnë si ushqim dimri për bagëtitë; hesë dimri për kafshët. Hashtullë për bagëtinë.
✱Sin.: hesë, haje, zahire.

HEJË

HÉJ/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT Ushqim; haje.

HESË

HÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT krahin. Haje; zahire. Hesa e vitit. Hesa e bagëtive (e kafshëve). Gatit (bëj) hesat.
✱Sin.: zahire, ushqim, haje, tëmotje, rezervë.

JEMEK

JEMÉK,~U m. Gjellë, haje; tërësia e gjellë ve të drekës ose të darkës; tavë me oriz, domate, vezë, qepë dhe me mish.

MBRUJ

MBRUJ vep., ~TA, ~TUR kal. 1. Përziej me ujë dhe e ngjesh mirë deri sa të bëhet brumë, ngjesh (zakonisht për miellin, por edhe për deltinën). Mbruj brumin. E mbrujnë miellin me ujë të ngrohtë për të përgatitur kulaç. Siç e mbrujte, haje. (fj. u.).
2. Zë bukë me brumë të thartë, e gatuaj me tharm. Mbruj bukën.
3. Përgatit llaç ose beton, duke përzier rërë e zhavorr me ujë, me gëlqere ose me çimento. Mbrujnë llaç (beton).
4. fig. E fryj, e zmadhoj së tepërmi (për një mendim, për një ide, për një emocion etj.); e mbush plot e përplot. Tharmi i së shkuarës të ka mbrujtur shpirtin.
5. fig. E përgatit dhe e edukoj dikë me kujdes e me këmbëngulje duke e bërë të përvetësojë parime, ide e njohuri të caktuara; e formoj. I ka mbrujtur fëmijët me dashurinë për atdheun.
6. Majm; ngjall. E mbrujti kaun (lopën).

NGRËNIE

NGRË́NI/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. vet. nj. Veprimi kur ha ose kur hahet diçka, të ngrënët. Ngrënia e drekës (e darkës). Dhoma (tryeza) e ngrënies. Koha (ora) e ngrënies. Para (pas) ngrënies. Ngrënia vakt e pa vakt.
2. bised. Gjë që shërben për t’u ngrënë, ushqim. Në festë kishte ngrënie e pirje. Sigurimi i ngrënies së bagëtive duhet bërë pa ardhur dimri.
✱Sin.: e ngrënë, të ngrënë, hamje, haje, ushqim, hesë, kafshim, gërryerje, kruajtje.

PRISHË

PRÍSH/Ë,~A f. 1. Diçka që hahet sa për të thyer urinë.
2. Sillë, haje për mëngjes.

SQEPEM

►SQÉP/EM jovep., ~A (u), ~ÚR vetv. 1. Çukitem. Gjelat u sqepën plot zhurmë në oborr.
2. Grapcoj, nduk (bukën etj.) Nuk sqepet buka ashtu! Ishte sqepur pjesa më e madhe e ushqimit dhe fëmijët mbetën pa ngrënë.
3. fig. Ha nga pak, ngaqë ndruhem, nuk kam oreks etj. Ka gjithë ditën që sqepet. Haje ushqimin, mos u sqep!

TEDARYQ

TEDARÝQ,~I m. sh. ~E, ~ET vjet. Gatim, haje, gjëra të gatshme, të përgatitura që më parë. Bëj ndonjë tedaryq se na vinë miq për darkë. Kanë dasmë, po janë mbrapa me tedaryqet.

USHQIM

USHQÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. vet. nj. Veprimi kur ushqej dikë ose kur ushqehet dikush. Ushqimi i rregullt. Ushqimi i fëmijës. Ushqimi i të sëmurit. Ushqimi i bagëtisë (i shpendëve). Ushqimi me gjak. Ushqimi me energji. Ushqimi me dru (me qymyr). Regjimi i ushqimit. Nuk vlen (nuk bën) për ushqim.
2. Gjithçka që hanë njerëzit a kafshët dhe që mund të përpunohet e të përvetësohet nga organizmi. Ushqim i thatë (i lëngshëm). Ushqim i mirë (i zgjedhur, i përshtatshëm). Ushqim i freskët (i prishur). Ushqim i bollshëm (i paktë, i pamjaftueshëm). Ushqime të pasura. Ushqim i gatshëm (gjysmë i gatshëm). Ushqim i konservuar. Ushqim i përpunuar (i papërpunuar). Ushqime bimore (shtazore). Ushqim natyror. Ushqim plotësues. Ushqim i njomë (i gjelbër) (bujq.) bar i njomë ose bimë të tjera të njoma që i jepen bagëtisë. Ushqim i thatë (i trashë, i ashpër) (bujq.) bari ose jonxha e thatë, kashta e të lashtave etj. që i jepen bagëtisë. Ushqim për kafshë. Aparati i tretjes së ushqimit. Përgatit ushqimin. Ziej ushqimin. Ha ushqim. Përtyp ushqimin. Tret ushqimin. Gjej (siguroj) ushqimin.
3. vet. sh. Sendet e ndryshme të përpunuara (oriz, sheqer, makarona, fasule, vaj etj.), që i blejmë në treg për t’u ushqyer. Dyqan ushqimesh. Çantë ushqimesh. Blej (marr) ushqimet.
4. Lënda ushqyese që përmban një send dhe që përvetësohet nga organizmi. Mjalti ka shumë ushqim. Nuk përmban asnjë lloj ushqimi.
5. Tërësia e lëndëve joorganike që ndodhen në tokë, të cilat thithen dhe përpunohen nga bimët. Bima thith ushqimin nga toka.
6. spec. Gjithçka me të cilën punon ose që e përpunon një makinë a një pajisje ose gjithçka që përpunohet prej tyre; energjia e nevojshme që vë në lëvizje diçka. Ushqimi i radios (i aparatit). Skema e ushqimit. I jep ushqim. Çon ushqim. Ndërpres ushqimin.
7. fig. Ajo që shërben për edukimin dhe për brumosjen ideologjike e shpirtërore të njeriut. Ushqim shpirtëror. Ushqim për mendjen. Shtypi është ushqim i përditshëm. Librat janë ushqim për të gjithë.
8. fig. Ajo që jep shkas të zhvillohet a të përhapet diçka, burimi që ushqen diçka. Ushqim për thashethemet. I jep ushqim për diçka.
✱Sin.: haje, hamje, ngrënie, e ngrënë, bukë, shujtim, mëndje, tajitje, qeveri, hesë, ngjëratë, çek, mbajtje, grazhd, kullotë, mëngojë, edukim, mëkim, rritje, ndjellëse, vagjëli, llurbë, lluburdire, mjet, gatesa, të ngrëna, ngrënie, zahire, nozull, nozullime.

VALUKE

VALÚK/E,~JAI f. sh. ~E, ~ET gjell. Haje e nxehtë, bukëvale, papare. Mos u ngut se është valuke. Hajde të hamë një valuke! U gatoi një valuke.

ÇAVARR

ÇAVÁRR,~I m., arb. Miell dhe bar i grirë për bagëtinë; hesë.
✱Sin.: hesë, haje, zahire.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë