Fjalori

Rezultate në përkufizime për “grunore”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BIMË

BÍM/Ë,~AI f. sh. ~Ë, ~ËT 1. bot. Dru, shkurre, barishte, lule, kërpudhë a qenie tjetër e këtij lloji, që mbin, rritet e jeton zakonisht e ngulur në një vend, që e merr ushqimin nga toka e nga ajri me rrënjë e me gjethe dhe që shumëzohet me fara ose me lastarë; emër i përgjithshëm për qenie të tilla të gjalla, që rriten në tokë ose në ujë dhe që dallohen nga kafshët, ngaqë nuk lëvizin vetë. Bimët e Shqipërisë. Bimë mjaltëse (helmuese, ngjyruese). Bota e bimëve. Zhvillimi i bimëve. Rrënjët (farat) e bimëve. Mbrojtja e bimëve. Vaj bimësh. Llojet e bimëve. Bima e vonë është për lopë. (fj. u.). Sheh bima bimën e ngjitet përpjetë. (fj. u.). Bora është jorgani i bimës. (fj. u.).
2. bot. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa nga llojet e familjeve të bimëve. Bimë alpine (lat. Plantae alpinae) bimë e përshtatur për mjedise me temperaturë të ulët, edhe me mbulesë bore e me erëra të forta. Bimë barishtore (lat. Leguminosa) bimë pa kërcell a me kërcell të hollë e të shkurtër, me gjethe të njoma, zakonisht të blerta, që nuk drunjëzohet. Bimë bishtajore (lat. Leguminaceae) familje bimësh, kryesisht me bishtaja të mbushura me kokrra (si soja, fasulja, bizelja, batha, qiqra, kikiriku etj.), që përdoren për ushqim. Bimë bujqësore (lat. Plantae agricultura) bimë të dobishme të mbjella në tokë bujqësore. Bimë e butë (lat. Herba mollis) bimë e kultivuar. Bimë e dobishme (lat. Herba utilis) bimë e kultivuar ose e mbirë vetiu, që ka vlera ushqyese, shëruese etj. Bimë e dytë bimë që mbillet e korret pas një bime të mëparshme në të njëjtën stinë. Bimë dyvjeçare (lat. Plantae biennes) bimë që në vitin e parë mbin nga fara dhe rritet, ndërsa në vitin e dytë lulëzon dhe lidh fryte. Bimë të egra (lat. Herba silvestris) bimë që mbijnë vetë. Bimë grunore (lat. Poaceae; Gramineae) bimë barishtore të shumëllojshme të arave, zakonisht njëvjeçare, me kërcell të drejtë e të nyjëzuar, me gjethe të holla e të gjata, që bëjnë kallinj me kokrra të vogla, të cilat bluhen dhe përdoren si ushqim. Bimë industriale (lat. Plantae industriae) bimë që rriten e përdoren për qëllime industriale. Bimë kacavjerrëse (ngjitëse) (lat. Plantae volubilis) bimë që, për të marrë dritë e për t’u zhvilluar, kapen pas një bime tjetër ose ngjiten pas mureve a ndonjë peme me anë të rrënjëve ajrore, të gjembave me majë, të lozeve në majat e gjetheve etj. Bimë kultivuese (lat. Herba cultivata) bimë bujqësore që mbillen në toka bujqësore. Bimë mishngrënëse (lat. Plantae carnivorae) bimë (si lulevesa, lule lagjini etj.), që ushqehen me inde shtazore të insekteve dhe të jovertebrorëve të tjerë, të cilat i kapin dhe u marrin lëndë ushqyese (si azoti etj.). Bimë mjekësore (lat. Herba medicinalis) bimë me veti shëruese; bimë që përdoren për prodhimin e barnave mjekësore. Bimë njëvjeçare (lat. Herba annua) bimë që mbin nga fara, zhvillohet, lulëzon dhe lidh fryte brenda një viti, bimë me cikël zhvillimi njëvjeçar. Bimë pyjore (lat. Arbor) bimë drusore e jodrusore të pyllit. Bimë shumëvjeçare (lat. Plantae perennes) bimë me cikël zhvillimi shumëvjeçar. Bimë ujëse (lat. Plantae aquaticae) bimë që rriten në ujë. Bimë vajore (lat. Plantae Oleiferae) bimë me fryte ose fara që përmbajnë vaj (si soja, kikirikët, luledielli, farat e pambukut, palmat vajore, ulliri, susami etj.). Bimë zbukurimi (lat. Planta ornamentalis) bimë që mbillen për zbukurim.
3. Pjesa a trupi që del mbi tokë nga një farë. Bimë e vogël. Bima e misrit (e grurit). Numri i bimëve për hektarë. Lëshon bimë.
4. Kulturë bujqësore e arave. Bimë pranverore. Bimë shoqëruese. Bimë të hershme (të vona). Bimët e arave. Duket bima që kur mbin. (fj. u.). Duket dita në të gdhirë, bima duket në të mbirë. (fj. u.).
5. fig., bised. Pjellë, pasardhës. S’lanë bimë prapa. Bima e gjirit tënd.
♦ Bimë e keqe përb. njeri (zakonisht fëmijë) pa edukatë, që prish gjithçka e dëmton të tjerët; farë e keqe; pjellë e keqe (e shejtanit).

GRUNISHTË

GRUNÍSHT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Arë e mbjellë me grurë, grunajë. Korrja e grunishtave.
✱Sin.: grunajë, grunore, grunjëra, të grunjta.

GRUNJËRA

GRÚNJËRA,~T f. sh. 1. Llojet e ndryshme të grurit. Grunjëra që piqen shpejt. Grunjëra që i qëndrojnë thatësirës.
2. Gruri që është mbjellë dhe që ka mbirë në arë, arat e mbjella me grurë. Grunjëra të pakorrura. Plehërojnë grunjërat. Blerojnë (zverdhojnë) grunjërat. U poqën (u korrën) grunjërat.
3. Bimët grunore.

GRUNOR

GRUNÓR,~E mb. Që është mbjellë me grurë. Arë (tokë, fushë) grunore. Bimët grunore (bot.) tërësia e bimëve barishtore njëvjeçare me kërcell si cilindër, të zbrazët e me nyja, me lule të grumbulluara në kalli, që bëjnë fryte njëthelbore, si gruri, thekra, elbi etj.

GRUNORE

GRUNÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Arë e mbjellë me grurë, grunishtë. Grunoret ishin të mbara. 2. vet. sh., bot. Bimët grunore.
3. bot. Dardhë që piqet në një kohë me grurin.

ITHME

ÍTHM/E,~JA f., bot. Barishte e hidhur që mbin në grunore. Grunore e mbuluar nga ithmet.

LASHTORE

LASHTÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Arë e mbjellë me të lashta.
✱Sin.: grunore, grunishtë, elbore.

LESHMACE

LESHMÁC/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Lloj bari i vogël në ngjyrë të hirtë, që del në grunore e në livadhe, ka gjethe si push të imët ngjyrë të hirtë si lesh maceje, që dëmton të lashtat.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë