Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
SËRMÁ,~JA f., vjet. 1. Fill i argjendtë a i artë për të qëndisur. Ka një jelek të punuar me sërma. Veshi fustanin e qëndisur me sërma. Punonte bukur me sërma.
2. Argjend. Zinxhir i larë me sërma. Në xhep mbante një sahat të larë me sërma. Unazën prej sërmaje e kishte kujtim nga e ëma.
✱Sin.: gjymysh, serm.
TEL,~II m. sh. ~A, ~AT 1. Fill a shufër shumë e hollë prej metali, që përdoret për të lidhur ose për të mbajtur diçka. Tel i hollë (i trashë). Tel çadre. Telat e biçikletës. Tel për të nderë rrobat. Uzina e telave. Tel bakri. Tel alumini. Rrjetë teli. Gardh me tela. Lidh telat e këputur. Këput telin me pincë. Lidh me tel. Tel me gjemba tel mbi rrethime, mbi mure repartesh a zonash ushtarake, tel për gardhe etj. që, si shenjë, tregon ndalim a pengim hyrjeje. Tel enësh fill teli shumë i hollë, i gjatë, i mbledhur në trajtë lëmshi a petashuqe, që përdoret për të larë enët që kanë zënë zhezhi.
2. Përcjellës elektrik i përbërë nga një a disa fije metalike të mbështjella me izolant. Tel i veshur. Tel elektriku. Tel telefoni (telegrafi).
3. Fill i hollë prej metali a prej një lënde tjetër, i cili i vihet një vegle muzikore. Telat e kitarës. Tela violine (mandoline, çiftelie, lahute). I vuri telat. U këput teli. U bie telave.
4. Fill shumë i hollë prej ari a prej argjendi, që përdoret për qëndisje; gjymysh. Këmishë me tela.
5. kryes. sh., vjet. Fije të holla e të praruara, me të cilat stolisnin nusen. Nuse me tela. Vuri telat u stolis si nuse. Tel shamaki (etnogr.) tel i grirë në thërrmija shumë të imëta, që i vihet nuses në fytyrë për zbukurim.
6. Mustaqe misri. Po u tha teli, misri do prerë.
7. vjet. Vijë për lidhje telefonike ose telegrafike; ndërlidhje telefonike ose telegrafike; telegram. Foli me tel. Erdhi teli. Hoqi një tel telegrafoi. I ra telit telegrafoi.
8. Telefon (përdorim familjar). Bjeri telit nga pasditja dhe takohemi.
9. Krimb i vogël në ngjyrë të kuqërreme që dëmton bimët e reja, kryesisht duhanin; telç, krimb duhani.
10. Litar, konop i shkurtër për të mbartur. Lidhi drutë me tel dhe i hodhi në sup.
11. fig. Inat, zemërim (nëpër shprehje). I janë bërë nervat tel është inatosur, zemëruar shumë. I ranë telat (dikujt) u qetësua, i iku inati, zemërimi.
12. si ndajf. Qartë; fill e për pe, shumë mirë. E di tel si qëndron e vërteta.
✱Sin.: fill, gjymysh, telegram, krimb, telç, litar, konop, inat, zemërim, qartë, mirë.
♦ *Akull me tel. Bën *birë në tel të çiftelisë (dikush) krahin. I bie *jongarit në një tel (dikush). I bie po atij teli (dikush) keq. shih i bie një (po atij) avazi (dikush) keq. I ranë telat (dikujt) mospërf. u qetësua, i iku inati, s’është më i zemëruar. M’u drodhën telat e zemrës u preka shumë, u mallëngjeva; e ndjeva thellë diçka. M’i gjeti (m’i preku) telat (dikush). 1. M’i zbuloi mendimet, dëshirat a dobësitë dhe më shfrytëzoi për të më bërë për vete, për të më bindur etj., di ku të më prekë; ma gjeti ku më dhemb a ku më pëlqen më shumë, më preku në pikën më të dobët; më preku në tela. 2. U soll me mua si e doja unë, ma bëri diçka si më pëlqente mua; ma gjeti zemrën. I gjetën telat (me njëri-tjetrin) e dinë ç’kanë të përbashkët në mendime, në dëshira etj. dhe merren vesh mirë, shkojnë mirë me njëri-tjetrin; janë lidhur ngushtë ndërmjet tyre dhe kuptohen mirë; u morën vesh për diçka, ranë në ujdi; puqën telat keq.; i poqën pipat keq.; i puqën pipëzat. E hëngri telin e skuqur (dikush) përçm. vulg. u ndëshkua ashpër për fajin që bëri. Është për t’i hedhur telat (dikush) është shumë e bukur, është si nuse e re (për vajza e gra); shtie hënën përdhe; të rrëzon nga kali. E ka mendjen tel (dikush) e ka gjykimin të kthjellët, ka kujtesë të shkëlqyer, nuk e ka lënë mendja; mendon e arsyeton me gjakftohtësi, qartë e me logjikë të shëndoshë; ka mendje të ftohtë; e ka mendjen akull. I ka lidhur telat (me dikë) bashkëpunojnë me njëri-tjetrin; kanë marrëdhënie të mira; kund. i ka prishur telat (me dikë). I luan telat (dikush). 1. Di si t’ia dalë një pune, e bën shumë mirë, e kryen me mjeshtëri, e qan; di si të veprojë në çdo rast, ia del për bukuri. 2. keq. shih e kthen (e ndërron) pllakën2 (dikush) keq. E luan në tel (dikë) e tall e ia hedh dikujt, e dredh e ia punon si do vetë, se është më i zoti a më i zgjuar se ai; bën si të dojë vetë me dikë, e vërtit si do vetë; e luan në litar; e sjell rrotull; e luan (e sjell) në majë të gishtit (të gishtave). I ndërron telat (dikush) keq. shih e kthen (e ndërron) pllakën2 (dikush) keq. Më preku në tela (dikush) shih m’i gjeti (m’i preku) telat1 (dikush). I ka prishur telat (me dikë) është grindur me dikë, nuk shkon mirë, nuk ka marrëdhënie të mira; kund. i ka lidhur telat (me dikë). I puqën telat (njëri me tjetrin) keq. shih i gjetën telat (njëri me tjetrin). Tel më tel majë më majë, thikë më thikë. E vë në tel (dikë) shih e luan në tel (dikë). Vë telat (dikush) iron. vonohet shumë dikush (si nusja kur vë telat për zbukurim).
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë