Fjalori

Rezultate në përkufizime për “gjahtari”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

FISHKË

FÍSHK/Ë,~AII f. sh. ~A, ~AT Thikë gjahtari. Futi fishkënbrez.

GJAHTARI
MURRAK

MURRÁK,~E mb. 1. Që vjen si i zi, i murrmë, i zeshkët a në ngjyrë gështenje (për sende etj.) Anije murrake. Shkrep murrak. Korja murrake e bukës. Me fytyrë murrake. Gjahtari murrak u drodh.
2. Murrash (për kafshët). Dhi murrake. Kuaj murrakë.
3. si em. m. e f. Kafshë murrashe.

SHIGJETË

SHIGJÉT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Një lloj arme me majëmprehtë e të hollë prej druri a metalihidhet me hark. Shigjetë me flakë (me helm). Lëshoi një shigjetë. Goditi me shigjetë. Çau si shigjetë. Vrapon si shigjetë vrapon shumë shpejt.
2. Rrip i metaltë, i hollë, i ngushtë e me majëmprehtë, që rrotullohet rreth një boshti dhetregon vlerandryshme në një aparat matës, akrep. Shigjeta e orës. Shigjeta e peshores. Shigjeta e busullës. Shigjeta e shpejtësisë në kroskot tregonte shpejtësi mbi normën e lejuar.
3. Shenjë rrugoretregon drejtimin e një lëvizjeje. Shigjeta orientuese. Sipas drejtimit të shigjetave. Shigjeta tregonte hyrjen. Ndiq shigjetën. Korsi e pajisur me shigjeta.
4. Një figurë lineare që ka një fundformë pyke, që përdoretharta për të treguar drejtimin ose vendosjen. këndin e hartës shigjeta tregonte veriun.
5. Diçka e hollë, e gjatë dhe e mprehtë, që bie a futet diku. Shigjetë vetëtimash. Shigjetë bregdetare. (gjeogr.) ledh rëreizolon pjesërisht një gji deti.
6. mat., fiz. Simbolmatematikë a fizikë.
7. kryes. sh., fig. Goditjedrejtuara kundër dikujt a diçkaje, fjalëmprehta e therësethuhen kundër dikujt a diçkaje. Shigjetat e ironisë. Lëshoi shigjeta kundër dikujt a diçkaje. I drejtoi shigjetat kundër saj.
8. kryes. sh., fig. Dashuria me shikimparë. Shigjetat e dashurisë. Shigjetat e Kupidit.
9. vjet. Pjesa më e mirë e gjahut, të cilën e merrte gjahtariqëllonte i pari kafshën.
10. zool. (lat. Bothrops atrox) Lloj gjarpri helmues me gjatësi deri në 2 m, që jetonkëneta, në pyje, në fusha etj.
11. zool. (lat. Coluber jugularis, Coluber longissimus, Coluber caspius) Gjarpër i hollë, shumë i shpejtë, me luspalëmuara, që gjendet në Ballkan dhedisa vendeEvropës Lindore; shigjetull. Shigjeta kishte kollofitur një zog. Shpejtësia e shigjetës.
12. zool. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për llojendryshme të gjarpërinjsh. Shigjeta e hollë (lat. Coluber najadum, Platyceps najadum) gjarpër i hollë johelmuesjetonmjedisethata, por edhepyje. Shigjeta e shkurtër (lat. Coluber gemonensis) gjarpër i hollë, me luspa, me kokën dhe pjesën e përparmetrupit ngjyrë gri ose kafe në të verdhë e me njollaerrëta, i cili gjendet edhe në Ballkan.
13. bot. (lat. Dactylis glomerata) Një lloj bari shumëvjeçar me tufadendura, bari i telishit, këmbëgjel. Shigjetë e gjelbëruar. Fije shigjetash.
14. Mëqiku i vegjës, sovajkë. Ndërroi shigjetën. Shigjeta e avlëmendit.
15. si ndajf. Shumë shpejt, fluturimthi. Nisem shigjetë. Erdhi (iku) shigjetë.
Sin.: akrep, gjilpërë, shigjetëz, shigjetull, fluturimthi, vetëtimë.
I ka drejtuar shigjetën (dikujt a diçkaje) e ka përqendruar luftën kundër dikujt a kundër diçkaje, e ka marrë si shenjë kryesore për ta sulmuar e për ta goditur; e ka vënë (e ka) në shenjë (dikë a diçka). Lëshon shigjeta (kundër dikujt a kundër diçkaje) e sulmon dikë a diçka ashpër, me fjalë therëse a me sharje; e thumbon keq, e shigjeton. E ka syrin shigjetë (dikush) shih e ka syrin pushkë (dikush).

SORRGAHUTË

SORRGAHÚT/Ë, ~A f., zool. Sorrë e madhe me ngjyrë hiri në të zezë, që rritetbjeshkë; galë. Gjahtari qëlloi gabimisht një sorrgahutë. Qeni i gjahut solli sorrgahutën e vrarë.

SPILAR

SPILÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Mjet për të zënë peshk, në trajtë të një shporte që ka në fund një rrjetë. Peshkatari pa që spilari ishte mbushur me peshq. Kur e nxorën spilarin nga uji panëishte mbushur plot.
2. Kurth për zogj. Fëmijët kishin ngritur disa spilarë në të katër anët e fushës. Gjahtari kontrolloi spilarin pranë pemëve dhe gjeti një zog.
Sin.: bat, batinë, grackë, dërrasë, rrasë.

TULATEM

TULÁT/EM jovep., ~A (u), ~UR 1. vetv. Mblidhem kruspull ngaftohtët, nga frika etj.; strukem, fshihem, mbulohem që të mos bie në sy; pulitem. U tulat pranë oxhakut (pas zjarrit). U tulat pas derës. Fëmija u tulat pas nënës. Gjahtari u tulat pas një shkurreje. Bisha ishte tulatur në një zgavër shkëmbi. Ishte tulatur si lepur. Fëmijët u tulatën pa bërë zë. Hëna tulatej pas reve.
2. vetv., vet. v. III Shtypet dhe bëhet më i ngjeshur, ngjishet, rraset, rrasallitet. U tulat dheu.
3. vetv., vet. v. III Nisshuhet, nuk digjet më me forcë, bie, platitet (për zjarrin); bie, zbutet, qetësohet, nuk ndihet më (për erën); dobësohet, pulitet. U tulat zjarri. Era ishte tulatur.
4. fig., vetv., vet. v. III Humbet forcën a gjallërinë, bie, ulet. Zunë yjettulaten. Guximi iu tulat. Optimizmi nisi t’i tulatej. Sherri (grindja) u tulat. Bimët ishin tulatur nga thatësia e madhe.
5. pës. e TULÁT.
Sin.: mblidhem, strukem, kruspullosem, fshihem, mbulohem, pulitem, rrëgjohem, tretem, dobësohem, ngjishet, shtypet, rraset, rrasallitet, platitet, zbutet, qetësohet, bie, ulet, struket.

USHE

USHÉ,~JA f. sh. ~, ~TË Kasolle me degë e me gjethe, ku pret gjahtari gjahun; pritë, pusi, ushezë. Ruaj ushenë të të vijë gjahu! (fj. u.)
Sin.: pritë, pusi, ushezë.

USHEZË

USHÉZ/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Kasolle me degë e me gjethe, ku pret gjahtari gjahun; pritë, pusi. Rri (struket) në ushezë. Zuri një ushezë. Qëlloi nga usheza. Doli nga usheza.
2. Pritë me thupra për të ndaluar ujin a për t’i kthyer drejtimin. Ushezë me thupra. Hapi ushezën. Ndërtuan një ushezë.
3. Kosh për peshkim, me të cilin mbyllin si pritë gjithë rrjedhën e ujit. Zënë peshk me ushezë.
Sin.: ushe, pritë, pusi, kasolle, kosh.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.