Fjalori

Rezultate në përkufizime për “gërryerje”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ABRAZIM

ABRAZÍM,~I m. sh. ~E, ~ET fiz., kim. 1. Veprimi kur abrazoj a abrazohet një lëndë, një sipërfaqe etj.
2. Rrjedhimi dhe gjendja kur abrazoj a abrazohet një lëndë, një sipërfaqe etj. Abrazim fizik. Abrazim kimik. Abrazimi i pllakave shkëmbore. Abrazimi i metaleve. Abrazim i dhëmbëve. Abrazimi i shkëmbinjve përgjatë vijës bregdetare. Abrazim i makinerive industriale.
✱Sin.: gërryerje, pastrim, lustrim, shkëlqim.

ABRAZION

ABRAZIÓN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. fiz., kim. Proces gërryes, që shpie në konsumimin e shkallëshkallshëm të një materiali ose të një sipërfaqeje përmes kontaktit të vazhdueshëm me faktorë të jashtëm fizikë, si uji, era, akulli ose përmes kontaktit me objekte të forta; proces në industri për të formësuar ose për të lëmuar materiale të ndryshme. Abrazion i metaleve (i qeramikës, i drurit etj.).
2. gjeol. Veprimi i erozionit dhe i faktorëve si uji, akulli dhe era që gërryejnë shkëmbinjtë e tokën, duke ndryshuar relievin dhe duke krijuar formacione të reja. Abrazioni i shkëmbinjve.
3. mjek. Prishja ose harxhimi i smaltit të dhëmbëve nga ushqimet, nga pijet a nga larja e gabuar e tyre. Abrazion i dhëmbëve të parmë.
4. mjek. Ndërhyrje kirurgjike përmes gërryerjes; mënjanim i indeve të sëmura përmes gërryerjes. Abrazion indor.
✱Sin.: gërryerje, pastrim, lustrim, abrazim.

BREJTJE

BRÉJTJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur brej diçka; brerje, grirje, grimcim, thërrmim, imshtim, gërryerje.
2. mjek. Brejë. Brejtja ose dergja e keqe, njësoj janë.
3. fig. Mundim, gërryerje. Brejtja e brendshme. Brejtja e ndërgjegjes. Brejtje e ngadaltë ekonomike. Brejtje përvëluese.
✱Sin.: brerje, grirje, grimcim, thërrmim, imshtim, gërryerje, brejë, mundim.

BREJË

BRÉJ/Ë,~A f. 1. mjek. Sëmundje që shfaqet me kalbjen e mishit rreth plagës; gërryerje pak e nga pak, brejtje; gangrenë, qime. Kurimi i brejës te kafshët.
2. Brejcë3. Breja e popujve. E vuante këtë brejë.
✱Sin.: gangrenë, qime, qimëz.

BRERJE

BRÉRJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Veprimi kur brej diçka, brejtje; gërryerje me dhëmbë; ngrënie nga fërkimi. Brerja e litarit. Brerja e drurit.
2. Vend i brejtur në diçka. Brerjet e dërrasës. Brerjet e dhëmbëve.
3. Gërryerje e tokës nga shirat; erozion. Tokat i shkatërronte brerja e madhe.
4. fig. Ndjenjë e rëndë shpirtërore, hidhërim a trishtim që të mundon shumë; gërryerje, brejtje. Brerje nga meraku. Brerje e brendshme. Brerje ndërgjegjeje. Kishte brerje të forta ndërgjegjeje.
✱Sin.: brejtje, grirje, grimcim, thërrmim, imshtim, bluarje, skërmitje, gërmitje, ronitje, gërryerje, e ngrënë, e gërryer, e skërmitur, e ronitur, mundim, erozion.

BUÇKURITJE

BUÇKURÍTJ/E,~A f. Veprimi kur buçkurit diçka; gërryerje e tokës me buçkë. Buçkuritja e tokës.

DRAGË

DRÁG/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT Anije e posaçme, që ka pajisjet e nevojshme për të thelluar lumenjtë e portet, për të pastruar kanalet etj.; makinë e posaçme me pajisje për gërryerje, që përdoret për shfrytëzimin e vendburimeve minerare etj.; dhenxjerrëse. Dragë thelluese. Ekuipazhi i dragës.

EROZION

EROZIÓN,~I m. sh. ~E, ~ET gjeol., gjeogr. Gërryerje që pëson sipërfaqja e tokës nga veprimi i ujërave, i akullit ose i erës; gërresë. Erozion i ngadalshëm (i vazhdueshëm, i pandërprerë). Vatra e erozionit. Shenjat (gjurmët) e erozionit. Mbrojmë tokën nga erozioni. Rreziku i erozionit.

FËRRIM

FËRRÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur fërrojmë diçka të fortë, gërryerja e lehtë e diçkaje të fortë; kruarje e dhëmbëve për t’u mbushur; lëmim. U mor me fërrimin e metaleve.
2. Bluarje e trashë; thërrmim. E çuan misrin për fërrim.
✱Sin.: gërryerje, lëmim, bluarje, thërrmim.

GJOCË

GJÓC/Ë, ~A f. sh. ~A, ~AT Lug; gërryerje e shkëmbinjve nga ujërat. Kulloste bagëtitë nëpër gjoca.

GËRRESË

GËRRÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Vegël metalike, me një dorëz a bisht druri, që shërben për të gërryer a për të kruar diçka; gërryes.
2. përmb. Të kruarat e një gjelle që është ngjitur në enë.
3. Vend i gërryer nga ujërat.
✱Sin.: gërryerje, gërryes.

GËRRYESHMËRI

GËRRYESHMËRÍ,~A f. Aftësia për t’u gërryer; gërryerje, erozion. Shkalla e gërryeshmërisë së territorit. Tregon një gërryeshmëri të pranueshme.
✱Sin.: gërryerje, erozion.

HALLKOMË

HALLKÓM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Gropë e thellë në sipërfaqen e tokës e hapur për qëllime të ndryshme; gropë e tillë me baltë e krijuar nga gërryerje të ndryshme. Mbeti makina në hallkomë. Ra në hallkomë.
✱Sin.: gropë, zgorkë, gropere.

HALLMIM

HALLMÍM,~I m. sh. ~E, ~ET krahin. 1. Gërryerje e thellë e dheut për të bërë një gropë a hallkomë; gërmimi a rrëmimi i thellë për të zbuluar diçka. Hallmimi i tokës. Hallmimi i rrugës.
2. krahin. Zgavrim. Hallmimi i trungut. Hallmimi i murit.
3. fig. Prishje, shkallmim, dërrmim, rraskapitje. Hallmimi nga puna e vështirë.
✱Sin.: rrëmim, mihje, gërrmim, gërryerje, zgavrim, zgabullim, shkallmim, prishje, brejtje, lodhje, dërrmim, rraskapitje, shkatërrim.

KORROZION

KORROZIÓN,~I m. sh. ~E, ~ET libr. 1. Gërryerje; brejtje. Ka vepruar korrozioni.
2. Vend, shkëmb etj. i gërryer nga faktorë të jashtëm natyrorë. Këtu kemi të bëjmë me një korrozion.
✱Sin.: gërryerje, brejtje.

KRUAJTJE

KRÚAJTJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur kruhet lëkura, fërkim; gërryerje. Mjet (vegël) për kruajtje.
2. kryes. sh. Të kruara. Kam kruajtje.
✱Sin.: të kruara, fërkim, gërryerje.

LUGËSIM

LUGËSÍM,~I m. sh. ~E, ~ET Veprimi kur bëj diçka të lugët, gërryerje, bëhet si lug.
✱Sin.: përkulje, harkim, lugim.

NGRËNIE

NGRË́NI/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. vet. nj. Veprimi kur ha ose kur hahet diçka, të ngrënët. Ngrënia e drekës (e darkës). Dhoma (tryeza) e ngrënies. Koha (ora) e ngrënies. Para (pas) ngrënies. Ngrënia vakt e pa vakt.
2. bised. Gjë që shërben për t’u ngrënë, ushqim. Në festë kishte ngrënie e pirje. Sigurimi i ngrënies së bagëtive duhet bërë pa ardhur dimri.
✱Sin.: e ngrënë, të ngrënë, hamje, haje, ushqim, hesë, kafshim, gërryerje, kruajtje.

PËRPUSHJE

PËRPÚSHJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur përpush ose kur përpushem. Përpushja e zjarrit.
2. kryes. sh. Lëvizje të shqetësuara që bën dikush nga dhembjet ose nga ndonjë ngacmim tjetër i fortë a i papritur; lëvizje a përpjekje të kota; përpëlitje.
✱Sin.: shpërpushje, shpupurishje, shpuzitje, prushitje, përshkënditje, shpupuritje, zhguritje përpëlitje, shprishje, trazim, hapje, shpurritje, shkërmoqje, gërryerje, përpjekje.

TËNGË

TË́NG/Ë,~A f. 1. Peng. I la tëngë orën (makinën). Është i lidhur me tëngë ka marrë diçka, pasi ka lënë peng një gjë.
2. Keqardhje, brejtje (gërryerje) ndërgjegjeje, merak; maraz I mbeti tëngë që nuk erdhi. E ka tëngë në zemër. Kishte një tëngë kishte maraz nga një padrejtësi që kujtonte se i ishte bërë.
3. Pështirë, krup neveri. Më vjen tëngë, kur e shikoj. Habitem si nuk i vjen tëngë!
✱Sin.: peng, keqardhje, brejtje, maraz, pështirë, krup neveri.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë