Fjalori

Rezultate në përkufizime për “fundor”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

FUNDIT

FÚNDIT (i, e) mb. 1.ështëfund a në skajin më të tejmë të një vargu ose të një radhe frymorësh, sendesh, dukurish etj.; që vjen pas gjithëtjerëve; kund. i parë. Vagoni i fundit. Rreshti i fundit. Shtëpia e fundit. Stacioni i fundit.
2. Që ka mbeturfund e një i vetëm, pasi janë larguar ose janë harxhuar gjithëtjerët. Leku i fundit. Fisheku i fundit.
3. ndodhetfund të një vendithelluar, të një ene etj. Shtresa e fundit.
4. shënon mbarimin e një kohecaktuar; që nga ana kohore kryhetfund të një vargu ngjarjesh, veprimesh, punësh a dukurish; që shënon cakun kohor kur dikush a diçka mbaronqeni e nuk vijon më tej. Dita e fundit e javës. Viti i fundit i shekullit. Perandoria e fundit.
5. Që ka të bëjë me kohën më të afërt përpara çastit kur flasim, që sapo është bërë e ka ndodhur; më i ri. Kohët e fundit. Zbulimet e fundit. Të rejat e fundit. Prodhimi i fundit.
6. është para vdekjes, që e thotëçastin para vdekjes. çastin e fundit. Dëshira e fundit.
7. Më i lartë; më i rëndë. Masa e fundit. Dënimi i fundit.
8. Përfundimtar; vendimtar. Qëllimi i fundit. Grushti i fundit.
9. fig. Që ka më pak vlerë ose rëndësi; që është më i prapambetur se të tjerët. Njeriu (më) i fundit.
Sin.: fundor, i fundmë, i prapmë, i pasmë, i prapsëm, i sprasëm, i mbramë, i pastajmë, përfundimtar, vendimtar.
*Banesa e fundit lart. *Barku i fundit. Në *dorëfundit (diçka). I *dorës fundit. *Fisheku i fundit. *Fjala e fundit. Deri në *frymën e fundit. *Guri i fundit. I heq *gurin e fundit (dikujt a diçkaje). Është në *grahmat e fundit. I jap *dorën e fundit (diçkaje). Dha *frymën e fundit (dikush). Dha *grahmën e fundit (dikush). I jap *lamtumirën e fundit (dikujt). Luaj *asin e fundit. Luaj (hedh) *gurin e fundit. Luaj *letrën (kartën) e fundit. Ndan *kafshatën e fundit (e gojës) (me dikë). I *orësfundit. Ka shkuar (ka vajtur) në *pikëfundit. *Vrima (bira) e fundit e kavallit përçm.

FUNDOR
MBARESË

MBARÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Skaji fundor i diçkaje, pjesa më e skajshme e një gjëje. Mbaresë nervore.
2. gjuh. Secila nga ndajshtesat trajtëformuese që u vihenfund temavepjesëvendryshueshmeligjëratës gjatë lakimit a zgjedhimit për të shprehur kuptimet gramatikore. Mbaresë rasore (vetore, foljore). Mbaresat e njëjësit (e shumësit). Mbaresat e kohëstashme (e së pakryerës).

OKSITON
PERIMETËR

PERIMÉT/ËR,~RI m. sh. ~RA, ~RAT 1. gjeom. Vija e lakuar ose e thyerkufizon një figurë gjeometrike; gjatësia e kësaj vije ose shuma e të gjitha brinjëve të një figure gjeometrike. Gjatësia e perimetrit të rrethit (të trekëndëshit, të katërkëndëshit). Mat perimetrin.
2. Vijë pak a shumë si rreth, që përcakton kufijtë më të mëdhenj të një trupi zakonishtrrumbullakët. Perimetri i Tokës. Perimetri i kafazitkraharorit.
3. Kufiri rrethues i diçkaje, vija rrethuese, vija anësore. Perimetri i gjetheve. Perimetri i mbrojtjesqytetit. Perimetër i sigurisë kordon me litra najloni etj. dhe me objekte pluskuesevendoset në një zonë plazhi për të treguar kufirin fundor të notimit.

SHURDHIM

SHURDHÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Gjendja kur nuk dëgjoj nga veshët, kur shurdhohem. Shurdhim i pjesshëm (i plotë). Shurdhim i përhershëm (i përkohshëm). Pasojat e shurdhimit.
2. gjuh. Dukuri fonetike kur një bashkëtingëllore e zëshme shndërrohet në bashkëtingëlloren e shurdhët përgjegjëse (p.sh. gj shndërrohetq, z s etj.). Shurdhimi i bashkëtingëllorevepozicion fundor.

TEJMË

TÉJM/Ë (i), ~E (e) mb. 1.ështëskajin e fundit të një hapësire, të një sipërfaqeje, të një vargu etj., i përtejmë, skajor, i skajshëm, i fundit, fundor; kund. i këtejmë. Caku (skaji) i tejmë. Shkalla e tejme. Fshati më i tejmë. Në viset e tejme.
2. I përtejmë. anën e tejmemalit (të fushës, të detit, të lumit, të kanalit, të udhës, të rrugës).
3. si em. m. Tjetri, bota. Ç’punë ke ti se ç’thotë i tejmi? Mos çaj kokë se ç’thotë i tejmi mos u shqetëso se ç’thotë bota. I tejmi dhe i këtejmi.
Sin.: i përtejmë, skajor, i skajshëm, i fundit, fundor, tjetri, bota.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.