Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
FORAGJÉR,~E mb., bujq. 1. Që mbillet e përdoret si ushqim për kafshët ose për shpendët; që përbëhet prej foragjeresh. Bimë foragjere. Perime foragjere. Ushqim foragjer.
2. Që mbahet për qumësht ose për mish, duke i dhënë foragjere si ushqim plotësues (për kafshët shtëpiake). Lopë foragjere. Pulë foragjere.
PANXHÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT bot. 1. (lat. Beta vulgaris, Beta perennis, Beta sylvestris) Bimë barishtore dyvjeçare, me gjethe të mëdha vezake e në tufë afër rrënjës dhe me një zhardhok të tultë, të madh, të rrumbullakët sipër e me majë poshtë, që përmban sheqer në sasi të ndryshme sipas llojit.
2. Zhardhoku i kësaj bime, prej të cilit nxirret sheqer ose që përdoret si ushqim. Panxhar i bardhë. Panxhar i kuq. Panxhari i sheqerit panxharsheqeri. Sallatë me panxhar. Breshkëza e panxharit (zool.).
3. Panxharsheqeri.
4. Pjesë e parë e emërtimeve për disa lloje panxhari: Panxhari i bardhë (lat. Beta alba). Panxhari i detit (lat. Beta maritime). Panxhari foragjer (lat. Beta vulgaris crassa). Panxhari gjethe (lat. Beta vulgaris cicla). Panxhari kokërrndarë (lat. Beta lomatogona). Panxhari i kuq (lat. Beta vulgaris hortensis) rrepa e kuqe, rrika e kuqe. Panxhari lulekurorë (lat. Beta corollifera). Panxhari ndërmjetës (lat. Beta intermedia). Panxhari i sallatës (lat. Beta crisente).
SHALQÍ,~RI m. sh. ~NJ, ~NJTË 1. bot. (lat. Citrullus lanatus, Citrullus vulgaris) Bimë njëvjeçare me kërcell të gjatë e të shtrirë përtokë, me gjethe si pëllëmbë, që bën kokrra të mëdha, të rrumbullakëta ose vezake; kokrra e kësaj bime me lëkurë të trashë, të gjelbër ose laramane e me tul të kuq, të lëngshëm e të ëmbël, e cila hahet; bostan, karpuz. Shalqi oval. Shalqi me fara (pa fara). Shalqi laraman. Lëkura e shalqirit. Thelë shalqiri. Fara shalqiri. Prodhimi i shalqirit. Fermer shalqiri.
2. bot. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta që tregojnë lloje të ndryshme të kësaj bime. Shalqiri foragjer (lat. Citrullus colocynthis) bimë zvarritëse, njëvjeçare dhe e ngjashme me kungullin, me fryt më të madh se shalqiri i zakonshëm, i cili arrin deri në 25-30 kg. Shalqiri me tul të verdhë (lat. Citrullus lanatus) lloj shalqiri me tul të verdhë që arrin deri në 4-8 kg.
✱Sin.: bostan, karpuz, imonik, lubanica, sharqi, shergji, shlakë, shalqe.
♦ Të ha shalqirin e të rreh me lëkura (dikush) është mosmirënjohës, nuk ta di të mirën që i ke bërë, madje ta kthen me të keqe; ha bukën dhe përmbys kupën; i bie bukës (së mirës) me shkelm (me këmbë). Mban dy shalqinj (dy kunguj) në një sqetull (dikush) përpiqet të bëjë dy punë të vështira njëherazi; merr përsipër shumë punë në të njëjtën kohë.
TËRFÍL,~I m. 1. bot. (lat. Trifolium) Bimë barishtore me kërcell të drejtë e të hollë, me degëza të vogla që kanë në krye tri gjethe së bashku në trajtë zemre (ndonjëherë edhe më shumë nga 4-7), me lule të vogla në ngjyrë të kuqe, të trëndafiltë, të verdhë a të bardhë, që lulëzon në muajt qershor-korrik dhe që mbillet e përdoret si ushqim për bagëtinë ose për të pasuruar tokën; tetelinë, tërfojë, trefletësh, trifol. Tërfil foragjer. Gjethet e tërfilit. Mbjellin tërfil. Korr tërfilin. Tërfil me katër gjethe (fig. për shkak se është i rrallë, quhet si fatsjellës në dashuri). Livadh (çair) me tërfil. Tërfil plagësh (bot.) luleleshe.
2. bot. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa lloje tërfili. Tërfili aleksandrin (lat. Trifoliutn alexandrinum) tërfil me gjethe të gjera vezake që lulëzon nga qershori në tetor, me lule të bardha në të verdhë të zbehtë që mund të zgjaten në fund të lulëzimit e që mund të mbillet edhe si foragjere; bersim. Tërfili amerikan (lat. Petalostemon violaceum, Dalea purpurea) tërfil me lule të purpurta që përdoret si bimë zbukuruese. Tërfili australian (lat. Marsilea drummondii) bimë ujore me origjinë nga Australia që i ka rrënjët në shtresa balte nën ujë, e cila, kur rritet lëshon gjethe të cilat formojnë një shtrat pluskues mbi sipërfaqen e ujërave të qeta. Tërfili i bardhë (lat. Trifolium leucanthum) bari i mitilit, tërfili lulebardhë. Tërfili i fushave (lat. Trifolium campestre) Tetelina e egër, tërfili i saritë, tërfojna e saritë. Tërfili i kënetave (lat. Menyanthes trifoliata) bari i mushkërive, tërfili i ujit. Tërfili i livadheve (lat. Trifolium pratense) bari i arave, bari i draprit, derdelina, dordolina, gërklani, mitili i bjeshkëve, tërfili i arave, tërfili i kuq.
3. Motiv zbukurues me këtë formë kryesisht në ndërtesat e stilit gotik.
4. Stringël me këtë formë që vendosin njerëzit në veshje (mbi gjoks).
5. Letra spathi (në lojën me letra).
✱Sin.: tetelinë, tërfojë, trefletësh, trifol, dordolinë.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë