Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
BËRTHÁM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. bot. Pjesa e fortë e frytit të disa pemëve (si pjeshka, kumbulla, qershia, ulliri etj.), që e ka lëvozhgën të drunjëzuar, që ka brenda një thelb dhe që mbështillet nga një pjesë e trashë tuli; bërthokël. Bërthamë pjeshke (kajsie, kumbulle, qershie, ulliri). Bërthama e ngjitur bërthamë që nuk shqitet lehtë nga tuli i frytit. Bërthama e shqitur (e veçuar) bërthamë që shqitet lehtë nga tuli i frytit. Pemë me bërthamë. U heq bërthamën ullinjve. Qëroj bërthamat. Këmbehen pjeshkat për bërthama?! (fj. u.). Shiti pjeshkët e bleu bërthama. (fj. u.). Mëllenja e mat bërthamën, pa e ha ullirin. (fj. u.).
2. spec. Pjesa e brendshme qendrore e një sendi; pjesa kryesore nga e cila zhvillohet më tej vetë sendi; pjesa rreth së cilës organizohen elementet e tjera të një të tëre; farë, qelizë, embrion. Bërthama e atomit (fiz.) pjesa qendrore e atomit me ngarkesë pozitive, që përbëhet nga protonet e neutronet dhe që zë pothuaj gjithë masën e atomit. Bërthama e Galaktikës (astr.) qendër e rrotullimit të Kashtës së Kumtrit, që ka ndriçim të fortë. Bërthama e kometës (astr.) pjesa e ngjeshur dhe më e ndritshme e një komete. Bërthama e kondensimit (meteor.) pjesë e pikës së shiut ku nis kthimi i avullit në ujë. Bërthama e magnetit (elektr.) pjesë e magnetit me çelik ferromagnetik të mbështjellë me spirale teli. Bërthama e molekulës (kim.) grup i qëndrueshëm atomesh në një molekulë, që përcakton karakteristikat e saj. Bërthama e qelizës (biol.) pjesa më e rëndësishme e çdo qelize, që ka trajtën e një trupi të vogël, të ndarë me një cipë nga protoplazma. Bërthama e reaktorit (fiz.) pjesa qendrore e reaktorit bërthamor që përmban lëndën radioaktive. Bërthama e Tokës (gjeol.) pjesë e ngjeshur në qendër të Tokës, me përmbajtje kryesisht hekurnikeli. Bërthama e një shtrese (gjeol.). Bërthama e fjalisë (gjuh.) kryefjala dhe kallëzuesi. Bërthama e flakës pjesë më e ndritshme e flakës. Digë me bërthamë argjile.
3. fig. Pjesa kryesore dhe më e rëndësishme nga e cila zhvillohet diçka. Bërthama fillestare. Bërthamë racore (bujq.) grup bagëtish të një race të mirë, që mbahen për të shtuar tufat. Bërthama e një qyteti. Bërthama e industrisë.
4. fig. Grup i vogël e i qëndrueshëm njerëzish që përbën pjesën kryesore e më të rëndësishme të një bashkësie, të një shtrese, të një mase etj., zemër. Bërthamë drejtuese. Bërthamë shkencore (teknike). Bërthama e pushtetit. Bërthamë prej pesë vetash. Bërthama e skuadrës.
EMBRIOGJENÉZ/Ë,~A f., biol. Procesi biologjik përmes të cilit një embrion zhvillohet nga një qelizë vezë e fekonduar deri në formimin e një organizmi të ri në fazat e hershme të zhvillimit të tij. Vdekja qelizore ka rol thelbësor në embriogjenezë. Defektet në embriogjenezë shkaktojnë çrregullime të fetusit.
EMBRIÓN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. biol. Organizmi i njeriut ose i kafshës në fazën më fillestare, në anin e femrës ose në vezë. Embrioni i njeriut. Embrioni i majmunit. Embrioni i zogut. Zhvillimi i embrionit. Banka anonime të embrioneve. Projektligj për dhurimin e qelizave riprodhuese ose embrioneve.
2. bot. Organizmi fillestar i bimëve që formohet në farën e tyre nga qeliza e pllenuar. Embrioni i bimës. Fara me embrione të paformuara mirë.
3. fig. Zanafillë, fillesë, farë, bërthamë. Embrioni i së ardhmes. Që në embrion që sapo fillon të shfaqet. Duhet ta ndalonte këtë që në embrion. Ky mentalitet duhet luftuar në embrion. Ai që mund të quhet embrion i romanit.
✱Sin.: zanafillë, fillesë, farë, bërthamë.
MBÁRSUR (i, e) mb. 1. Që është ngjizur si embrion, që është krijuar. Krijesë e mbarsur në organizmin e nënës.
2. I ngarkuar, i mbushur, i fryrë. Re të mbarsura me shkreptima dhe bubullima. Vende të mbarsura me konflikt.
3. Që ka krijuar një ide të caktuar, që i ka lindur një ndjenjë a emocion i caktuar; i mbujtur, i ngjizur. Njeri i mbarsur me ide fikse. Njerëz të mbarsur me shpresë të madhe.
PARAFORMÍM, ~I m., biol. Veprimi kur paraformoj ose kur paraformohet një embrion etj.
PORSANGJÍZUR (i, e) mb. Që porsa është ngjizur; që ka pak kohë që është ngjizur. Embrion i porsangjizur.
✱Sin.: i posangjizur, i sapongjizur.
TERATOLOGJÍ,~A f., mjek. Disiplinë e anatomisë që studion anomalitë ose keqformimet të lindura tek organizmat, veçanërisht te njerëzit dhe kafshët, në embrion ose në fetus. Teratologjia eksperimentale studion veprimin e faktorëve të ndryshëm në embrionin e një kafshe.
VETËNGJÍZUR (i, e) mb. Që është vetëngjizur a është mpiksur vetiu. Gjak i vetëngjizur. Embrion i vetëngjizur.
ZANAFÍLL/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Vendi a pika ku nis diçka, fillimi i diçkaje, pikënisja, burimi. Që në zanafillë. Zanafilla e një pune (e një ndodhie). Zanafilla e njeriut (e deteve, e jetës mbi Tokë). Deri në zanafillë. Zanafilla e universit. Zanafilla e familjes. Zanafilla e epidemisë. Eposi shqiptar ka zanafillë të hershme mesjetare. Fjalë me zanafillë vendase (fenikase, ilire). Për të mbërritur në zanafillën e një ngjarjeje.
2. Prejardhja, origjina. Zanafilla e një gjuhe. E ka zanafillën te... Kërkon zanafillën e diçkaje. Ia gjeti zanafillën. Shpjegoj zanafillën. Kanë zanafillë të përbashkët. Janë me zanafilla të ndryshme. Kishte aty gjithfarë zanafillash apo dromca kapitujsh, portrete personazhesh etj.
3. fet. Libri i parë i Testamentit të vjetër, që është dhe libri kryesor; themeli i Biblës së vjetër ku flitet për arsyen e krijimit të botës, për përmbytjen e saj dhe për historinë biblike.
✱Sin.: fillesë, fillim, burim, gurrë, nismë, krye, kryefill, pikënisje, prejardhje, mëmë, rrjedhë, origjinë, gjenezë, embrion.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë