Fjalori

Rezultate në përkufizime për “drejtas”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

DREJT

DREJT ndajf. 1.vijëdrejtë, pa dredha a shtrembërime, pa lakime e kthesa; kund. shtrembër. Shkon (ecën) drejt. E hoqi vijën drejt. E shtrij fillin drejt.
2. drejtimpingultë, pa u përkulur a pa u anuar; me këmbë e me shalëbashkuara, në qëndrim gatitu; kund. shtrembër. Rri (qëndron) drejt. Ecën drejt. E mban trupin (qafën) drejt. E vendosi (e nguli) drejt. Vetëm plumbi ecën drejt. (fj. u.).
3. drejtimin e duhur a të zakonshëm; kund. shtrembër. E preu drejt diçka. Shkoi drejt gërshëra (sharra, gozhda...).
4. vendin e vet, ashtu si duhet; në rregull. S’i rrinë drejt çorapet (pantallonat). - Vëri drutë drejt!
5. këtë ose në atë drejtim; jo shumë larg, afër; në udhën më të shkurtër, shkurt, pa dredha. - Këtej drejt shko! - Këtu drejt duhetjetë. I ra drejt. Këtej bie drejt.
6. Pa u kthyer askund, pa ndalesa. U ul drejt e në divan. Pëllumbi i mësuar shkon drejtshtëpi të vet. (fj. u.).
7. Pa ndërmjetës. Nga fabrika drejt te blerësi. Jepja drejt atij.
8. Ashtu si duhet, mirë, pa gabime; kund. keq; gabim. E shtroi (e zgjidhi) drejt problemin. I kuptoi drejt udhëzimet.
9. fig. Pa bërë dredhi, pa i mbajtur anën askujt, siç e do e drejta; ashtu siç është e vërteta, me drejtësi, në mënyrë parimore; hapur, pa fshehur gjë; kund. shtrembër. Foli (veproi) drejt. E zgjidhi drejt çështjen. E vlerësoi drejt. - Drejt e ke (bised.) mirë e ke, kedrejtë.
10. fig. marrëdhëniemira me dikë, me mirëkuptim e dashuri. E shpien drejt.
Sin.: pingul, qiri, degë, ngul, rrafsh, fill, menjëherë, drejtpërdrejt, drejtpërsëdrejti, mirë, drejtas.
Barkun *petë e shpatullat (shpinën) drejt (dikush). I bie drejt flas hapur e pa shumë fjalë, flas troç, shkurt e pa dredha, i them gjërat ashtu si janë. Hyn (drejt e) në *thela (dikush). E mban timonin drejt (dikush) sillet mirë e vepron me drejtësi; drejton pa hile e pa hatëre; ka hyrërrugëdrejtë (të mbarë). Rri drejt mbaj qëndrimmirë, nuk bëj hile a poshtërsi, sillem si duhet; them vetëmvërtetën. rrimë *shtrembër e të flasim drejt! S’i shkoi plumbi drejt (dikujt) nuk arriti gjë, nuk pati sukses, i vajti kot mundimi, dështoi; nuk i doli diçka ashtu siç e mendonte a e dëshironte; nuk iu plotësuan shpresat; i vajti (i doli) huq. I shkon *tymi drejt (dikujt). Me *shpatullat drejt.

DREJTAS

DRÉJTAS ndajf. 1.drejtimdikujt a të diçkaje, drejt; kund. zhdrejtas. Aty drejtas.
2. fig. marrëdhëniemira me dikë, me mirëkuptim e dashuri. E shpien (e çojnë, shkojnë) drejtas.

DREJTAZI
MIRË

MÍRË ndajf. 1. Me cilësimirë ose shumëmirë; ashtu si duhet, pa të meta; duke plotësuar si duhet kërkesat a nevojat; në përputhjeplotë me diçka, në rregull, drejt, bukur; kund. keq. Punon (gatuan, luan) mirë. Kërcen mirë. E pa (e vizitoi) mirë. E studioi mirë. Është punuar mirë. Shoh (dëgjoj) mirë. Ecën mirë (puna). I bie mirë violinës. Shkon mirëmësime. I ka hyrë mirë punës. Doli mirë. E trajton mirë. Vishet mirë. Shpjegon (flet) mirë. I rrinë mirë rrobat.
2.mënyrëpërshtatshme e të hijshme, me mend e me arsye, ashtu si duhet, në rregull, drejt; me urtësi e me nder; në mënyrë miqësore a shoqërore; sipas normavevendosura nga shoqëria; kund. keq. Sillet (vepron) mirë. E këshillon mirë. Fol mirë! Fol mbarë! Mos fol ters! Flet mirë për shokët. Rri mirë. Gjykon mirë. Mirë thotë. Mirë e ka. Nuk e ke mirë nuk jerrugëdrejtë, nuk vepron si duhet. Shkojnë mirë njëri me tjetrin. Sa mirë! përdoret kur shprehim kënaqësi ose miratim për dikë a për diçka që e shohim, e dëgjojmë etj. Mirë a keq ashtu si mund ose aq sa mund, ashtu si di; në një farë mënyre. E ka mirë me dikë ka marrëdhëniemira, miqësore e shoqërore me dikë, i shkon fjala tek ai, merret vesh mirë me të.
3.gjendje a në kushtekënaqshme ekonomike etj.; në qetësi, rehat; në gjendjemirë shëndetësore; kund. keq. Mirë e më mirë. Mirë e tumirë gjithnjë e më mirë, shumë mirë. Rrojmë (jetojmë) mirë. Është (u ) mirë me shëndet. Mbahet mirë. Urojjeni mirë. Udhëtuan (fjetën) mirë. Sa vjen e mirë. E ka (punën) mirë e ka në rregull (punën). Ka mirë e më mirë, ka keq e më keq. (fj. u.).
4. Në një shkallëlartë, shumë, fort a rëndë; në mënyrëmjaftueshme; derifund, sa a si duhet, plotësisht. U err mirë. E rrahën mirë. E njoh mirë. U lagën mirë. E shpartalloi mirë. E ka zënë kolla mirë. Paguante mirë. Hëngri (piu) mirë. Fitonte mirë. I ra mirë dikujt doli me fitim, pati mjaft fitime. Pa u gdhirë mirë. Pa dalë mirë dielli. Pa hapur sytë mirë. Doli (u bë) mirë dikush doli me fitim, doli faqebardhë. Mirë e mirë shumë mirë; shumë, fort. Mirë e bukur plotësisht, aq sa duhet; derifund, krejtësisht.
5. Me kënaqësi, me qejf, përzemërsisht, me bujari, me dashuri; kund. keq. E priti mirë. Më vjen mirë gëzohem, më bëhet qejfi.
6. iron., bised. Ashtu si duhet ose ashtu si e meriton (përdoret zakonisht kur dikush vepron keq a kur diçka bëhet keq). Mirë, besa! Ia punoi mirë! Mirë e gjeti! Mirë ia tha! Mirë ia bëri (mirë ia punoi) veproi si e kishte hak, i dha me të drejtë një mësim.
7. si em. f. Diçka e mirë, e mira; e mbara; kund. keq. Bëri mirë e gjeti keq. Mendoi për mirë. Paç mirë! (ur.) Më doli për mirë. Mori për mirë mori për mbarë. E ka për mirë. S’e zintegojë as për mirë as për keq. S’e ke as për mirë as për keq dikë s’e ke për asgjë, nuk të ndihmon dot, nuk sjell asnjë dobi.
8. si em. f. Notë kaluese midismjaftueshëm’ e ‘shumë mirë’ për vlerësimin e njohurive ose të sjelljesshkollë. Mori (i vuri) mirë.
Sin.: tamam, ashtu, paq, bukur, drejt, fort, tej, pupa, miras, mbarë, bujarisht, përzemërsisht, kënaqshëm, pëlqyeshëm, këndshëm, hijshëm, gëzueshëm, drejtas, rehat, tumirë.
S’është mirë (në rregull) nga *trutë (dikush). Si s’ka (si jo) më mirë në një gjendje shumëmirë, në mes të mirave, sa s’ka si bëhetmirë; si veshka në mes të dhjamit. Një *herë e mirë. S’më ndajnë *sytë (mirë). Ia preu mirë *kostumin (dikujt) iron.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.