Fjalori

Rezultate në përkufizime për “doke”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

DOKE

DÓKE,~T f. vet. sh. Zakone në jetën shoqërore të një populli, që lindin në kushte të caktuara historike dhe ruhen brez pas brezi. Doke të moçme. Doke e zakone.

ETNOKULTURË

ETNOKULTÚR/Ë,~A f., etnogr. Tërësi e karakteristikave të posaçme kulturore (tradita, zakone, rite, gjuhë etj.) të një grupi etnik. Mëvetësia e dukurive në etnokulturën e saj. Një thesar i madh i etnokulturës sonë. Doke e kode në etnokulturën shqiptare. Studime antropologjike në etnokulturë.

KANUN

KANÚN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. etnogr. Tërësi normash e zakonesh të pashkruara, të trashëguara brez pas brezi, që pasqyronin gjendjen ekonomike, shoqërore e politike në një vend a krahinë në të kaluarën dhe zbatoheshin dogmatikisht nga gjithë popullsia e atjeshme; tërësia e së drejtës zakonore. Ishte martuar me kanun. Kanuni i Skënderbeut e drejta zakonore sipas Skënderbeut. Kanuni i Lek Dukagjinit e drejta zakonore sipas Lek Dukagjinit. Atje ka vepruar kanuni.
2. bised. Ligj, legjislacion; normë ligjore.
3. bised., shpërf. Përmbledhje zakonesh të cilat në kohën e sotme konsiderohen dogma ose norma jolegale dhe të paligjshme. Në një vend të lirë e demokratik nuk zbatohet kanuni.
✱Sin.: ligj, legjislacion, zakon, doke.

MIKPRERJE

MIKPRÉRJ/E,~A f., etnogr. Prerja e mikut në besë; besëprerje, mikpremje. Zakone e doke që lidhen me mikprerjen.

MNERSHËM

MNÉRSH/ËM (i), ~ME (e) mb. Që të frikëson shumë, që të tmerron, që të kall datën, i frikshëm, i tmerrshëm. Një thi i mnershëm. Doke të mnershme. Hetuan diçka të mnershme.
✱Sin.: i frikshëm, i tmerrshëm.

OJTNI

OJTNÍ,~A f. sh. ~, ~TË bised. Zakon; doke. Ojtnitë e vendit. Shkelin ojtninë. I kanë pasur njëlloj ojtnitë.

SHEKULLOR

SHEKULLÓR,~E mb. Që ka ekzistuar prej shumë kohësh; që ka jetuar një shekull a shumë shekuj, që është prej shekujsh; që ka zgjatur shumë shekuj; shumë i lashtë, shumë i vjetër, qindvjeçar; kund. i vonë, i ri. Kullë shekullore. Rrap shekullor. Ullishtë shekullore. Rrënimi i pyjeve shekullore. Truall shekullor. Kanun shekullor. Armiqësi shekullore. Akull shekullor. Konflikt shekullor. Vuajtje shekullore. Prapambetje (errësirë) shekullore. Aspirata shekullore. Doke e zakone shekullore.
✱Sin.: i vjetër, qindvjeçar, njëshekullor, njëqindvjeçar, i lashtë, i hershëm, i dikurshëm, herak, antik, arkaik, i moçëm, i parë, parak.

TABIAT

TABIÁT,~I m. sh. ~E, ~ET vjet., bised. 1. Doke, zakon. Tabiat i fisëm. Tabiatet e mira zbukurojë njeriun. E ka bërë tabiat e ka bërë zakon. Fshat e zanat, derë e tabiat. (fj. u.) njerëz të vendeve a të familjeve të ndryshme kanë zakone të ndryshme.
2. Ves, huq. Tabiat i keq.
✱Sin.: zakon, natyrë, veti, ves, huq.

VOSKOPOJAR

VOSKOPOJÁR,~E mb. Që lidhet me voskopojarët; që është karakteristik për voskopojarët ose që është krijuar prej tyre, i Voskopojës ose i voskopojarëve. Veshje (valle) voskopojare. Rite, doke e zakone voskopojare. Këngë e valle voskopojare.

ZADRIMOR

ZADRIMÓR,~E mb. Që lidhet me Zadrimën ose me zadrimorët, që është karakteristik për Zadrimën ose për zadrimorët, i Zadrimës ose i zadrimorëve; që është krijuar nga zadrimorët. Veshje zadrimore. Valle (këngë) zadrimore. Doke zadrimore.

ZAKON

ZAKÓN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Mënyrë veprimi, sjelljeje etj., që është ndjekur e është përsëritur vazhdimisht nga dikush; shprehi e fituar nga përsëritja e vijueshme e një veprimi, e cila ruhet për një kohë të gjatë. Zakon i mirë (i keq, i dëmshëm). Sipas zakonit si zakonisht. E ka (e bëri) zakon. E preu (e hoqi) atë zakon. I është bërë zakon. Ujku qimen e ndërron, po zakonin s’e harron. (fj. u.). Nuk qaj se s’dua burrën, po bëj zakonë. (fj. u.).
2. Rregull a normë në mënyrën e jetesës (në sjelljen, në veshjen, në marrëdhëniet shoqërore etj.), që është vendosur historikisht e zbatohet si ligj i pashkruar nga një popull, nga një fis, nga një shtresë shoqërore etj. dhe që trashëgohet brez pas brezi; vet. sh. doke. Zakone të reja (përparimtare). Zakone të vjetra (të lashta, të motmotshme). Zakone fisnore (patriarkale, kanunore). Zakonet e vendit. Zakonet e dasmës (e lindjes, e vdekjes). Burrë (plak) zakoni burrë (plak) që ndjek zakonet e vjetra. Forca e zakonit. Doke e zakone. Thyen (shkel, prish, zhduk) zakonet. Si e do (si është) zakoni. Nuk e kanë zakon. Fshat i ri, zakon i rri. (fj. u.). Katundi digjet, zakoni s’prishet. (fj. u.). Ndryshku i vjetër dhe zakoni i vjetër nuk hiqen kollaj. (fj. u.).
3. hist. Kanun. Sipas zakonit.
✱Sin.: huq, ves, rreshk, cen, adet, tabiat, doke, rit, kanun.

ZAKONOR

ZAKONÓR,~E mb. Që lidhet me norma e mënyra të jetesës të vendosura historikisht; që mbështetet në doket e zakonet, që është vendosur a bëhet sipas zakonit, i zakonit, doketor, dokesor. Kodi zakonor fisnor. Ligje të pashkruara zakonore. E drejta zakonore shqiptare. Norma (rregulla, doke, tradita, praktika, rite) zakonore. Jeta zakonore.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë