FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

►DËK/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Derdhem, lëshohem me vrap. U dëkua për ta arritur.
2. pës. e DËKÓJ.
✱Sin.: zhdëpem, këputem, shembem, derdhem, rrëzohem, zbrazem.

►GRUMBULL/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR 1. vetv. Bashkohem në grup me të tjerë në një vend, formoj me të tjerë një grumbull a një grup për qëllime të caktuara. U grumbulluan rreth zjarrit. U grumbulluan te sheshi. Janë grumbulluar shumë njerëz.
2. sport., vetv. Marr pjesë në një skuadër a në një ekip dhe bëj stërvitje të organizuar para një ndeshjeje, një kampionati etj. U grumbulluan në ekipin kombëtar.
3. vetv., vet. v. III Vjen nga një ose nga disa anë dhe mblidhet në një vend. Grumbullohet uji nëpër rezervuarë. Grumbullohen retë.
4. vetv., vet. v. III (zakon. me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore) Më mblidhet mjaft punë që duhet bërë, më shtohet puna etj. Më është grumbulluar puna.
5. pës. e GRUMBULLÓJ.
✱Sin.: mblidhem, bashkohem, mbështillem, përqendrohem, tubohem, tubëzohem, ngrydhem, grupohem, dyndem, derdhem, rrasem, ngjeshem.

►HAMULL/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR vetv. (me trajtë të shkurtër përemërore) I vërsulem dikujt, i derdhem, i lëshohem me zemërim. Iu hamulluan njëri-tjetrit.
✱Sin.: inatosem, nxehem, zemërohem, acarohem, nervozohem, hungërohem, tërbohem, pezmatohem, egërsohem, ashpërsohem.

►PËRHÁP/EM jovep., ~A (u), ~UR 1. vetv., zakon. sh. Largohemi në drejtime të ndryshme dhe mbushim një shesh a gjithë vendin.
2. vetv., vet. v. III Shtrihet në drejtime të ndryshme diçka që është e grumbulluar në një vend; zë gjithë vendin, pushton; prishet një grumbull, shpërndahet. U përhapën nëpër pyll (nëpër fushë). U përhap mjegulla. U përhap flaka (zjarri). Përhapën tingujt. Përhapet aroma e luleve. Përhapen rrezet e diellit.
3. vetv., vet. v. III Merr një shtrirje a përpjesëtim të gjerë, zgjerohet; kap edhe vende të tjera. Përhapet mbjellja në sera. Përhapet përdorimi i pajisjeve kompjuterike në mësim.
4. vetv., vet. v. III Kalon një sëmundje nga njëri tek tjetri, prek një shumicë njerëzish, mbartet, shtrihet. Sëmundjet ngjitëse përhapen shpejt.
5. vetv., vet. v. III Bëhet e ditur a e njohur për të gjithë ose për një rreth të gjerë njerëzish; përvetësohet nga një shumicë njerëzish; shtrihet, popullarizohet. U përhap fjala (lajmi) se... Përhapet përvoja e më të mirëve.
6. vetv. Shpërndahem e merrem me gjëra të tjera që nuk lidhen shumë me thelbin e një çështjeje; zgjatem për së tepërmi kur merrem me studimin, me shqyrtimin a me trajtimin e diçkaje; nuk përqendrohem në diçka, hapem. U përhap në hollësira (në gjëra të panevojshme). Punon shumë, po përhapet tepër.
7. pës. e PËRHÁP.
✱Sin.: shpërndahem, përndahem, hapem, shpërhapet, shpërderdhet, shkoqem, përshkoqem, përshkënditem, hallakatem, davaritem, zhdavaritet, tuhatem, damahushet, përbishtem, shqepem, shtrihem, zgjerohem, derdhem, bie, qarkullohem, shpërpallet, dal, shkon, vete, kalon, tërhapem, zgjerohem, përdegem, çakërdisem, pushtohem, shkapërderdhem, shprishem, zhvillohem, rritem, shtrapëzohet, dëgjohem, njihem, përvetësohet, popullarizohem, hapërdahem, zgjatem, hapem, tërhapem. shpërqendrohem, shtohem, tejçohet, tejshtrihet, rrezatohet, depërton, gëlon, jehon.

RRËNX/ÓHEM jovep., ~ÓVA (u), ~ÚAR vetv. Më shket dhjamët, derdhem ndër vete, dëkohem. U rrënxua keq.
✱Sin.: dëkohem, shembem.

►SHKRÉH/EM jovep., ~A (u), ~UR . vetv., vet. v. III Lirohet vetiu diçka që ka qenë e ngrehur ose diçka që ka qenë e tendosur kund. ngrehet. U shkreh tenda.

2. vetv., vet. v. III Shkrepet arma vetë; zbrazet. Iu shkreh çiftja (pushka,). Iu shkreh arma duke e pastruar. U shkreh në ajër.

3. vetv., vet. v. III Bëhet si më parë një mjet a një vegël duke shkuar vetë në gjendjen fillestare; zbërthehet, zgjidhet, hiqet. U shkreh kurtha.

4. fig., vetv., vet. v. III Prishet një bisedë a punë e nisur; pushon, mbaron. U shkreh puna (dasma).

5. fig., vetv. Gajasem nga të qeshurit a nga të qarët; më shkrepet. Iu shkreh një e qeshur. U shkreh në vaj.

6. fig., vetv. Lodhem aq shumë sa mezi qëndroj më këmbë; këputem, tretem. U shkreh fare. M'u shkreh trupi.

7. fig., vetv. Mundem zakonisht në një betejë; thyhem, shkatërrohem. Pushtuesit u shkrehën.

8. fig., vetv. I drejtohem dikujt me të shara e me të bërtitura. Pse më shkrehesh mua? Iu shkreh të birit.

9. fig., vetv. Derdhem, lëshohem, dyndem. U shkreh ushtria drejt fushës.

10. pës. e SHKREH.

✱Sin.: shkrepet, zbrazet, ndizet, zbërthehet, zgjidhet, hiqet, prishet, rraskapitem, dobësohem, tretem, ligem, gajasem, zbruhem, lëshohem, mundem, mposhtem, thyhem, shkatërrohem, shkalafitem, shkurdiset.

SÚL/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. 1. Nisem me vrap për diku, derdhem me turr deri në një vend, turrem. Sulu deri te libraria. U sul brenda duke iu marrë fryma. Aeroplanët sulen drejt qiellit. U sul të gjente mjekun.
2. Hidhem mbi dikë për ta mposhtur, për ta rrëzuar a për ta mundur; i lëshohem dikujt, e sulmoj; kund. tërhiqem, sprapsem. U sulën mbi armikun. U sulën me armë. Iu sulën qentë e rrugës. Ata suleshin përpara me guxim.
3. fig. I vihem një pune me ngulm, e marr me vrull diçka. U sulen arave. Iu sul malit me guxim.
4. bised. I drejtohem dikujt me qortime e fjalë të rënda, e sulmoj me fjalë. Mos iu sul ashtu! Iu sul me fjalë të ashpra.
✱Sin.: vërsulem, lëshohem, derdhem, pilohem, vrapoj, sulmoj, hov, hidhem, lëshohem, flakëroj, furem, mësyj, kërcej.

TÚRR/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. 1. Vërsulem me të shpejtë drejt dikujt a drejt diçkaje, hidhem me vrull mbi dikë a mbi diçka; marr hov e lëshohem me vrap përpara, sulem; vete me vrap diku. Iu turrën qentë. Turrem me vrap (me të shpejtë). Fëmijët u turrën në det. Çeta u turr mbi armikun. Iu turr përsipër. Iu turr nga prapa. U turr në mes të flakëve. U turr ta shpëtonte. Turru deri te vëllai e shiko a është aty! U turrën tërë njerëzit në sheshin e fshatit.
2. fig. I sulem dikujt me fjalë a me kërcënime, i vërsulem, e sulmoj. Iu turr me fjalë. Iu turr me zemërim (me tërbim). Mos m’u turr mua për këtë!
3. fig., vet. v. III Vjen me vrull e me kërcënim, na sulmon e na rrezikon. Po u turret një rrezik i madh.
✱Sin.: vërsulem, sulem, mësyj, derdhem, lëshohem, kanoset.

VRULL/ÓJ jovep., ~ÓVA, ~ÚAR jokal. Sulem me vrull kundër dikujt a diçkaje; vrapoj a eci me vrull, dal ose lëviz përpara me vrull; marr vrull. Vrulloi kundër armikut. Vrulluan kuajt. Vrulloi makina. Vrulloi drejt derës. Vrulloi era. Vrulloi me sa kishte fuqi. Vrulloi dhe kërceu.
✱Sin.: vrullem, turrem, flakem, derdhem, hidhem, vërsulem, vrundulloj, pilohem.

VËRSÚL/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. 1. Turrem me vrull e me vrap për diku, sulem me vrull, lëshohem me vrap. Iu vërsul armikut. M'u vërsul qeni.
2. fig. E sulmoj dikë me fjalë a me kërcënime, i turrem. Iu vërsul me britma (me të shara).
✱Sin.: derdhem, vrullem, vrulloj, lëshohem, turrem, sulem, vërvitem, flakem, hidhem.