Fjalori

Rezultate në përkufizime për “dejzë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

DEJÇË

DÉJÇ/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT bot. Dejzë.

GJETHE

GJÉTH/E,~JAI f. sh. ~E, ~ET 1. Pjesë e rëndësishme e bimëve si fletë me trajtandryshme, që deldegë, në kërcell ose drejt nga rrënja dheshërben për përftimin e lëndëve ushqyese nën veprimin e dritës, si edhe për shkëmbimin e gazeve; kjo pjesë e bimëvepërdoret për ushqim nga njerëzit ose nga kafshët. Gjethe e gjelbër. Gjethethata. Gjethe vezake (gjatore, heshtore). Gjethe e madhe (e vogël, e gjerë). Gjethe e përbërë. Gjethekëmbyera. Gjethedhëmbëzuara (të lëmuara). Gjethet e bimëve (e drurëve, e pemëve).
2. bot. Pjesë e parë e emërtimevepathjeshta për disa lloje bimësh. Gjethe delli (lat. Plantago) bimë barishtore e egër me gjethetrasha, me shumë deje e të shtrira përtokë dhe me lulevogla, që rritet anës vijaveujit e pranë moçaleve dhe përdoretmjekësinë popullore; dejëz. Gjethe thuapulë (lat. Nigella arvensis) bimë shumëvjeçare e kullotave; me rrënjë boshtore, me kërcejshpeshtë e të lartë, me gjethe pesë e nga pesë në çdo degë dhe luleverdha në të kuqërremtë. Gjethe hardhie raskal. Gjethe delli dejzë, dejçë. Gjethe mani material kryesor gjethor, i përbërë prej gjethevemanit dheshërben si ushqim për krimbat e mëndafshit për rritjen dhe për zhvillimin e tij.
3. përmb. Degëholla me gjethedisa drurëve, që përdoren si ushqim për bagëtinë; ushqim prej bimësh për bagëtinë; mullar me degë e gjethetilla; gjeth. Çeli gjethja.
4. Thikë me teh të gjerë (e zdrukthit).
Sin.: fletë, fije, kreshkë, gjeth, llapë.
Me *bar e me gjethe. U gjethe vjeshte (dikush) u dobësua, u tret fare, u zverdh; u lule kungulli. Bën hesap me gjethe të prasit (të preshit) (dikush) përb. është koprrac i madh, është njeri zemërngushtë; bën hesap me krundet keq.; s’të jep gurinçash kokën. Gjethe fiku diçka e sajuarpërdoretkot për të fshehur një gjë të vërtetë a që njihet ose për të mbuluar një turp a një poshtërsi. Gjethe plepi. 1. keq. Dikush që nuk e mban fjalën a premtimin, ai që e dredh. 2. përb. Gruashkon lehtë me burratjerë, që s’ia ruan nderinshoqit; e luan (e dredh, e lëviz) bishtin. E kam gjethe (dikë) e mund a e mposht lehtë, as që matet dot me mua, është shumë i brishtë për t’u kapur me mua; e kam bukë e djathë; e kam një kafshatë bukë; nuk e kam për gjë; e hedh me një gisht. *Lis pa gjethe (pa degë).

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.