Fjalori

Rezultate në përkufizime për “dënesë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BLEGËRIJ

BLEGËRÍ/J vep., ~TA, ~TUR jokal. 1. vet. v. III Lëshon blegërimë (për dhentë); vakërron. Zunë qentë ulërijnë, / Zunë dhentë blegërijnë. (folk.).
2. mospërf. Nxjerr një zë si të deles. - Ç’ke që blegërin ashtu?
3. fig. Vajtoj, qaj me dënesë.

BLEGËRIMË

BLEGËRÍM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Britma që lëshojnë dhentë, zëri i dhenve; vakërrimë. Blegërima e deles (e qengjit). Çobani i mirë e njeh bagëtinë me blegërimë. (fj. u.).
2. fig. Vajtim, qarje me dënesë. Blegërimat e grave.

DËNES

DËNÉS vep., ~A, ~UR jokal. Qaj me ngashërim a me gulçima, qaj me dënesë. Dëneste me të madhe. Dëneste në gjumë.

DËNESEM

►DËNÉS/EM jovep., ~A (u), ~UR vetv. Qaj me dënesë, më zë dënesa, dënes.

DËNESJE

DËNÉSJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Veprimi kur dënes; të qarët me dënesë. Pushuan dënesjet.
✱Sin.: e dënesur, të dënesurit, shëmim, qarje, ngashërim.

DËNESUR

DËNÉSUR,~IT (të) as. Dënesë; dënesje.

DËNESË

DËNÉS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Të qarët me ngashërim a me gulçima; gulçim a rënkim i thellë e i mbytur kur qajmë (kur jemi shumë të tronditur nga një hidhërim i thellë). Qante me dënesë. Shpërtheu në dënesë. Dëgjoheshin dënesat e nënës (e një fëmije).
✱Sin.: ngashërim, shëmim, gulçim, rënkim, të dënesurit.

NGASHËREHEM

►NGASHËR/ÉHEM jovep., ~ÉVA (u), ~ÝER vetv. 1. Provoj dhembje, hidhërim a keqardhje të thellë; prekem në zemër, mallëngjehem thellë. Më ngashërehet zemra (shpirti) për dikë. U ngashërye nga ato vargje (nga muzika, nga kënga). Ngashërehet kur sheh të vëllain në shtratin e spitalit.
2. Ia jap të qarit me dënesë. U ngashërye në krahët e të vëllait. Ngashërehet në lot.
✱Sin.: ngashërohem, hidhërohem, prekem, shqetësohem, trazohem, mallëngjehem, tronditem, turbullohem, dënes, shkithem.

NGASHËRI

NGASHËRÍ,~A f. Gjendja e atij që është i ngashëryer, mallëngjim i thellë, ngashërim. Flet (qan) me ngashëri. E pushtoi një ngashëri. Ia thotë këngës me ngashëri.
✱Sin.: ngashërim, dënesë.

NGASHËRIM

NGASHËRÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. vet. nj. Gjendje e njeriut që është i prekur thellë në ndjenjat, turbullim i brendshëm nga një hidhërim ose gëzim i papritur etj.; mallëngjim i thellë. Ngashërim i thellë. Dridhej nga ngashërimi. Ngashërim drithërues.
2. Të qarët me ofshe e gulçime, të qarët me dënesë. Ngashërime të mbytura. Qante me ngashërim. Mezi i mbante ngashërimet.
✱Sin.: prekje, ngashëri, turbullim, dënesë, mallëngjim.

OJ

OJ onomat. Përdoret për të shënuar zërin e njeriut kur qan me dënesë, oi. Qante me zë oj, oj, oj...

PANGUSHËLLUAR

PANGUSHËLLÚAR (i, e) mb. Që nuk është ngushëlluar. Qante me dënesë dhe i pangushëlluar. Vejushë e pangushëlluar. Vdiq i pangushëlluar.

QARAVITJE

QARAVÍTJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Veprimi kur qaravitemi; ankim. Qaravitjet e fëmijës.
✱Sin.: qarje, të qarë, përloshje, vajtim, lotim, dënesë.

QARJE

QÁRJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET 1. Lotim, derdhje lotësh nga një dhembje, dëshpërim, hidhërim etj.; kund. qeshje. Qarja e foshnjës. Qarje teatrale.
2. Vajtim për humbjen a për vdekjen e dikujt. Vajtim dhe qarje për njeriun e zemrës.
3. Zëri që dëgjohet kur qan dikush; e qarë. Qarja e dhimbshme e nënës.
4. bised. Ankesë. - Lëri qarjet!
✱Sin.: e qarë, të qarë, lotim, dëshpërim, hidhërim, përloshje, vajtim, dënesë, ankesë.

QARË

QÁR/Ë,~A (e) f. sh. ~A (të), ~AT (të) 1. Zëri i dikujt që qan; qarje. E qara e foshnjës. E qara ngjitet si e qeshura (fj. u.).
2. bised. Ankim, ankesë. Nuk ka asnjë të qarë. Kanë shumë të qara për të.
3. muz. Pjesë muzikore me melodi të përvajshme, që luhet zakonisht me ndonjë vegël popullore. E qarë me fyell. E qara me gërnetë.
✱Sin.: përloshje, vajtim, ankim, lotim, dënesë.

QARË

QÁRË,~T (të) as. 1. Qarje. Të qarët me ngashërim. Nisi të qarët. Iu skuqën sytë nga të qarët.
2. Lotët, rënkimet e ngashërimet kur qajmë. E mbyti të qarët. Të qarët të trondit zemrën.
✱Sin.: e qarë, përloshje, vajtim, lotim, dënesë.

REGËTIJ

REGËTÍ/J vep., ~VA, ~RË jokal. 1. vet. v. III Rreh e dridhet (për zemrën etj.), refkëtin. Regëtin zemra. I regëtin një damar. I regëtijnë sytë. Regëtin me forcë (me vrull).
2. vet. v. ІІI Ndriçon dobët, duke u dridhur nga pak. Regëtin drita (flaka, zjarri). Regëtin llamba. Regëtijnë rrezet. Regëtijnë yjet. Regëtin në errësirë.
3. vet. v. III Nxjerr një zë të dridhur e si më të qarë; qan me zë të ulët e me dënesë; tingëllon dobët e me ndërprerje. Regëtin zëri. Regëtinte nëna (motra). Regëtin burimi. Regëtin motori. Nuk regëtin asgjë.
4. fig., vet. v. III (me një trajtë të shkurtër të përemrit vetor në r. dhanore). Më vjen e më pushton për një kohë të shkurtër një ndjenjë a një mendim, më rreh në shpirt një ndjenjë. I regëtiu një shpresë (një gëzim, një mendim). Më regëtiu në zemër (në shpirt, në kokë).
5. Marr frymë me ndërprerje, me vështirësi e duke u dridhur në çastet para vdekjes, jam në grahmat e fundit, heq për shpirt. Regëtinte në shtratin e vdekjes.
✱Sin.: rreh, regëton, refkëtin, troket, vezullon, heq, gërheq, përheq.

SHAMIZEZË

SHAMIZÉZË mb. 1. Që mban në kokë një shami të zezë, futëzezë. Një grua shamizezë po priste jashtë. Nënat shamizeza qanin me dënesë. Plaka shamizezë mbante veshje tradicionale.
2. si em., fig. ~A f. sh. ~A, ~AT Ajo që është në zi, që mban zi. Shamizeza ishte tërhequr mënjanë. Ishte një grup shamizezash. Shamizezat ishin zhytur në pikëllim.

SKITHEM

SKÍTH/EM jovep., ~A (u), ~ÚR vetv. Qaj me dënesë, pa fjalë, kuit. Fëmija po skithej. Mos u skith kështu!

SKËRTHUL

SKËRTHÚL,~I m. sh. ~Ë, ~ËT bised. 1. Fëmijë i dobët, i pazhvilluar. Grupit iu shtua edhe një skërthul. Skërthuli i vogël qante me dënesë.
2. fig. Njeri pa peshë, i papërfillshëm. Sillej si skërthul. Skërthuli nuk fliste fare.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë