Fjalori

Rezultate në përkufizime për “cërit”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

CËRCËRET

CËRCËR/ÉT vep., ~ÍTI, ~ÍTUR jokal., vet. v. III Kërcet me një zhurmëndërprerë kur digjettigannxehtë (për yndyrën, për vajin etj.); bën cër-cër. Cërcëret vaji. Cërcëret gjellazjarr. Cërcëret tigani.
Sin.: cërcërin, cërit, kërcet.

CËRIT

CËRÍTI vep., ~A, ~UR kal. 1. Djeg vajin (gjalpin etj.) në tigan; skuq diçkatigan. Cërit vajin. Cërit gjalpin.
2. jokal., vet. v. III Cërcëret. Cërit tigani (yndyra).
3. jokal., vet. v. III Bën një zhurmëlehtë kur bie uji si currili. Jashtë strehët e haurit cërijnë.
Sin.: shkrij, cërcëret.

CËRIT

CËRÍTII vep., ~A, ~UR kal. 1. Thumboj; ngacmoj, nguc. Cërit mushkën (gomarin).
2. fig. I shkaktoj dikujt një dhembje therëse; e pikëlloj. I cërit zemrën,
3. jokal., fig., vet. v. III bënndiej një dhembje therëse, me ngjall një ndjenjëmprehtë shqetësimi e trishtimi. I cërit zemra. Me cëritzemër (në shpirt).
Sin.: shpoj, ngacmoj, thumboj, ngas, pikëlloj, përvëloj, djeg.

CËRITJE

CËRÍTJ/E,~AII f. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur cërit dikë ose kur cëritem.
2. fig. folurit keqdashës për të ngacmuar dikë. Ata hidhnin ndonjë cëritje si të deshnin ta shtonin zabullimën e vapës.
Sin.: thumbim, ngucje, pikëllim, përvëlim.

NGAS

NGÁ/SI vep., ~VA, ~RË kal. 1. Prek diçka me dorë, me këmbë a me një send. Ngas me dorë (me këmbë). Mos i nga librat (fletët). I kishte ngarë gjërat e mia.
2. fig. Shqetësoj dikë me fjalë a me vepra; nuk e lë të qetë, trazoj, ngacmoj, cyt. E ngau rëndë. E ngau me fjalë. Nuk të nget njeri. Të sulmon, po e ngave. - Lërehallin e tij, mos e nga!
3. bised. diçka për ta ngrënë, për ta pirë ose për t’u marrë me të, prek, nis (zakonisht me mohim). Nuk e ngau gjellën fare nuk hëngri fare. Nuk i ngau mësimet nuk mësoi fare. Nuk e nget duhanin nuk e pi duhanin. E nget gotën pi raki.
4. bised., vet. v. III shqetëson një sëmundje ose shfaqja e saj herë pas here, nuk më lë të qetë dukeshkaktuar dhembje, të dridhura etj. E ngasin ethet. Më nget reumatizmi. E nget kolla (lemza). E nget ajo e tokës.
5. Shtyj një kafshë që të ecë në një drejtimcaktuar ose të punojëarë. Ngau kalin (mushkën, gomarin). E ngiste kalin me të katra. Nget qetë. Nget karvanin i drejton rrugën një karvani me kafshë barre.
6. krahin. Punoj tokën me kafshë ose me mjetemekanizuara, lëroj. Ngasin tokën me qe (me parmendë, me traktor). E ngau tokënkohën e duhur.
7. E nis dhe e drejtoj gjatë ecjes një mjet transporti. Ngas veturën (kamionin, traktorin, qerren). Ngas biçikletën. Di (mësoi) të ngasë makinën. Ngas me shpejtësi.
8. bised. Merrem me një punë a me një çështje për ta shqyrtuar ose për ta parë më tej; prek. Nuk po e ngasim më tej këtë punë (këtë bisedë, këtë muhabet).
9. bised., vjet. Merrem me një punë, me një mjeshtëri etj.; ndjek diçka. Nget bujqësinë (blegtorinë). Ngasin shkollën rregullisht.
10. Vë në lëvizje me shpejtësi. Ngas duart (këmbët).
11. krahin. Mpreh. Ngas thikën (sëpatën).
12. jokal. Bredh, rend. Nget rrugëve si zagar. Nget pas vajzave.
Sin.: prek, ngjok, bezdis, trazoj, tundoj, thumboj, ngacmoj, shqetësoj, shpoj, gërgas, cyt, cuk, nguc, nis, shtyj, nxis, dokëndis, shagat, tanoj, guxit, xëgit, gërvëlis, ngallit, cërit, zhbiroj, çoj, drejtoj, vozis, jap, shqyrtoj, mpreh, lëroj, bredh, rend, lëviz.
*Lëre mos e nga (mos pyet)! iron. Që ta ngas *fjalën (llafin)... E nget *gotën (dikush). S’e nget as *gjarpri (dikë). Ngas *këmbët. Nget (rreh) *larg (dikush). ngau *shkuma. Mos e nga (mos e cyt) më *tej (diçka).

PËRVËLOJ

PËRVËL/ÓJ vep., ~ÓVA, ~ÚAR 1. kal. Djeg keq me ujë të valuar a me një lëng tjetër shumënxehtë. E përvëloi me ujë. Më përvëloi çaji gojën (gjuhën).
2. kal. Djeg shumë e menjëherë, përcëlloj.përvëloi duart tenxherja. I përvëloi cigarja buzët.
3. kal. Djeg me një lëndë kimike etj. Përvëloi lëkurën me acid. Plehu i përvëloi bimët.
4. kal. E bëjketë shumënxehtë a zjarrmimadhe. Na përvëloi dielli. E përvëluan ethet.
5. kal. I hedh ujë të valuar për t’i hequr puplatlehtë. Përvëloj pulën (gjelin e detit).
6. kal. Ziej në ujë të nxehtë për ta larë (për rrobat). Përvëloj rrobat (çarçafët).
7. kal. I hedh një gjelle lyrëskuqur Përvëloj pilafin (makaronat). Përvëloj me gjalpë (me vaj).
8. kal. I hedh përsipër shurupnxehtë një ëmbëlsire për ta zbutur dhe për ta ëmbëlsuarshumë. Përvëloj bakllavanë (kadaifin). Përvëloj me shurup.
9. jokal., vet. v. III djeg shumë; kam therje a pickimeforta. E përvëloi piperka. I përvëloi fytin duhani. Na përvëloi tymi sytë. Më përvëlon goja (gryka). Më përvëlojnë sytë për gjumë. Më përvëlon krahu nga gjilpëra. Më përvëlon plaga.
10. edhe fig., kal. E djeg dhe e shkatërroj; i shkaktoj një dëm të madh a një fatkeqësi.Luftën ballkanike pushtuesit përvëluan fshatra e qytete (na therën e na përvëluan).
11. kal. E djeg keq dikë për një faj a për një gabim. E përvëloi mirë një herë.
12. fig., kal. E zhduk me rrënjë një të keqe, e djeg diçka dëmtare e që pengon ecjen përpara, e bëj shkrumb e hi.
13. fig., kal. E bëj dikëvuajë shumë shpirtërisht, ia djeg zemrën, i shkaktoj fatkeqësimadhe. Na përvëloi zemrën (shpirtin). Na përvëloi vdekja e tij. Më përvëloi me atë që bëri.
Sin.: djeg, përcëlloj, pravulloj, zhurit, pikëlloj, cërit, ziej, nxeh, valoj, vloj, skuq, shkatërroj, zhduk, shfaros, asgjësoj, shkrumboj.
Ia përvëloi (ia dogji) *lëkurën (dikujt). E përvëloi *vendin (dikush) tall. Ma përvëloi (ma dogji) *zemrën (shpirtin) (dikush).

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.