Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
BÓRXH,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Të holla ose sende që janë marrë ose janë dhënë për një kohë të caktuar dhe që duhet të kthehen përsëri; hua. Borxh i vjetër. Mori borxh. Nuk kam borxh (borxhe). Ktheu (lau, pagoi, shleu) borxhin. S’vë borxh. U fut (hyri) në borxh. Ishte zhytur (ishte mbytur) në borxhe. I fali borxhin. Mbeti borxh. Fli pa darkë e zgjohu pa borxh. (fj. u.). Borxh i larë në mot të shtrënguar. (fj. u.). Borxhi i zgjatur-faqja e skuqur. (fj. u.). Ai fukara që s'ka borxh, është nikoqir. (fj. u.).
2. fin. Veprim financiar në bankë. Borxh i brendshëm detyrim kombëtar, brendapërbrenda vendit. Borxh i jashtëm borxh ndaj huadhënësve të huaj. Borxh i keq borxh me pasoja të rënda për huadhënësin. Borxh i motuar borxh që i ka kaluar data e kthimit. Borxh i prapambetur (i vjetër) borxh i papaguar. Borxh i vdekur borxh që nuk mund të shlyhet. Borxh publik borxh që merr qeveria nga banka e shtetit për projekte publike.
3. fig., bised. Detyrim moral ndaj dikujt, diçka që e kemi për detyrë ta bëjmë. Kam borxh. Ia kam borxh. I mbeta borxh. Laj (kryej) borxhin. Gjendem (në) borxh. Ta paça borxh! (ur.). ta shpërblefsha! Mos hyr borxh me fjalë të keqe. (fj. u.). Shqiptari s'lë hak pa marrë e borxh pa larë. (fj. u.).
✱Sin.: hua, detyrim, detyrë.
♦Ta bën borxh (dikush) mban vazhdimisht një qëndrim a sjellje të padurueshme ose përsërit disa herë një veprim të papëlqyeshëm, sa të detyron t’i kthehesh me të keq, të bën të mos përmbahesh më dhe të veprosh kundër tij. Borxh çifuti keq. borxh i rëndë, që nuk shlyhet lehtë. I dola borxhit (nga borxhi) (dikujt) e bëra detyrën time ndaj dikujt; bëra gjithçka që më takonte, e paralajmërova me kohë; i dola hakut. Hyj në borxh kam detyrime ndaj dikujt, i cili më ka bërë një nder, më ka ndihmuar etj. S’ia kam borxh (dikujt) s’i kam bërë gjë të keqe, s’kam detyrime ndaj dikujt; nuk e meritoj atë që më bën. I ktheu borxhin (dikujt) iu përgjigj a veproi në të njëjtën mënyrë, me po atë vrazhdësi a keqdashje, ia shpagoi njësoj; mori (lau) hakun (dikush). Ia ktheu borxhin me *babune (dikujt). Laj borxhin plotësoj një detyrim moral, e bëj diçka që e kam për detyrë ndaj dikujt për t’ia shpërblyer të mirën.
BRÉNDA ndajf. 1. Në pjesën ose në anën e brendshme të një sendi, në pjesën ose në anën që nuk duket (edhe si em.); në vendin a në hapësirën që përfshijnë kufijtë e diçkaje, në pjesën e brendshme të diçkaje, në brendësi; në hapësirën që kapin kufijtë e një vendi; në një vend të mbyllur; kund. jashtë. Brenda në shishe (në kusi). Brenda në det (në lumë). Brenda në shtëpi (në dhomë). Brenda në pyll. Brenda në qytet. Brenda në tokë. Brenda në trup (në kokë). Hyri brenda. Mbetën brenda. Është kalbur nga brenda. E nxori nga brenda. Kush i bën varrin shokut bie vetë brenda. (fj. u.). Po nuk e pate të ligën brenda, s'të vjen nga jashtë. (fj. u.). Kalaja merret nga brenda. (fj. u.).
2. Në pjesën e brendshme të diçkaje, në pjesën që nuk duket, në sipërfaqen e brendshme; kund. jashtë. Lyej (vesh) nga brenda.
3. Në gjirin e një grupi shoqëror, të një familjeje, të një njësie administrative, të një ndërmarrjeje, të një organizate etj.; kund. jashtë.
4. Në zemrën e në shpirtin e dikujt, në botën e brendshme, përbrenda. E mbaj brenda nuk e shpreh, nuk e shfaq atë që ndiej.
5. sport. Në fushën e ekipit vendës; kund. jashtë. Ndeshjen tjetër e kemi brenda.
6. si mb. Që bëhet nga pjesëtarët e kompanisë a të familjes; që është i brendshëm, si i familjes. Punë brenda. Dhëndër brenda.
✱Sin.: përbrenda, brendapërbrenda, brendazi.
♦ Ra brenda (dikush). 1. E futën në burg, u burgos, ra në burg. 2. U ndodh në kushte të vështira ose në një gjendje të keqe a të rrezikshme që nuk e priste; ra plotësisht në një gabim dhe e pësoi. 3. U dashurua, ra në dashuri; e ka zënë qymyri shaka.; i ka hyrë fitili shaka. Sa për të qenë brenda sa për të qenë në rregull me diçka, që të mos jem në kundërshtim me të; sa për të përmbushur diçka dosido e formalisht. I hyj (i futem) brenda (diçkaje) e kuptoj mirë, e kap thelbin e saj, e marr vesh ashtu si është; njoh thelbin e një çështjeje. Na hyri *dhëndër brenda (dikush) tall. Jam brenda. 1. Nuk vij në kundërshtim me një rregull, me një kërkesë të përgjithshme etj., i përmbahem me kujdes ashtu si kërkohet. 2. keq. I përmbahem formalisht diçkaje, përpiqem të zbatoj, së paku në dukje, një masë, një rregull, një ligj etj. 3. E di mirë diçka, e njoh një çështje në brendi; e bëj si çështje timen. E mori *kalanë (kështjellën) nga brenda (dikush).
BRENDAPËRBRÉNDA parafj. Përdoret me emra të rasës rrjedhore që shënojnë vend a diçka tjetër me caqe, përbërje e përmasa të përcaktuara, me kuptimin “vetëm në hapësirën që përfshijnë kufijtë (e diçkaje), vetëm në pjesën e brendshme (të diçkaje), vetëm në gjirin (e diçkaje); brenda”. Brendapërbrenda familjes. Brendapërbrenda shkollës. Brendapërbrenda vendit. Brendapërbrenda rrethit.
GJAKPËRZÍER mb. 1. Që është hibride (për kafshët); e kryqëzuar. Kafshë gjakpërziera.
2. I lindur nga prindër prej racash të ndryshme. Fëmijë gjakpërzier. Princ gjakpërzier.
3. Që është brendapërbrenda fisit (për martesën).
GJAKPËRZIÉRJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Marrëdhënie brendapërbrenda fisit me lidhje gjaku.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë