FJALOR I MADH I GJUHËS SHQIPE

BLÉRËS,~I m. sh. ~, ~IT Ai që blen diçka; kund. shitës. Blerës i rregullt. Kërkesat e blerësve. Lagje me lëvizje të madhe shitësish e blerësish. Blerësit mbetën të kënaqur. Blerësi ka gjithmonë të drejtë. (fj. u.).

KLIÉNT,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Ai që shkon dhe shërbehet gjithnjë në të njëjtin lokal a dyqan, në të njëjtën klinikë etj.; blerës. Është klienti ynë.

KËRKÉS/Ë, ~A f. sh. ~A, ~AT 1. Kërkim. Kërkesë e llogarisë.
2. Diçka që na kërkohet për ta kryer; këshillë a porosi që i kërkohet dikujt për ta zbatuar. Kërkesa ndaj vetes. Kërkesë e punëtorëve.
3. zyrt. Lutje me shkrim që i bëhet një institucioni, një organi, një personi publik e shtetëror etj. Kërkesë për rishqyrtim. I bëri kërkesë bashkisë për një punë (për punësim).
3. ek. Sasia e mallit a e prodhimit që kërkohet për konsum nga një blerës; kund. ofertë. Çmimi përcaktohet nga kërkesa dhe oferta (fin.).
4. Parim a kriter i rëndësishëm ose normë që duhet zbatuar; detyrim i domosdoshëm. Shpërblimi bëhet sipas kërkesave të kodit të punës. Drejtori (mësuesi) ka kërkesa të forta ndaj nxënësve (ndaj vartësve). Është kërkesë e kohës (e ligjit).
✱Sin.: kërkesë, lutje.

MYSHTERÍ,~U m. sh. ~NJ, ~NJTË bised. Ai që blen a që porosit diçka rregullisht në të njëjtin dyqan, në të njëjtin vend a tek i njëjti njeri, blerës i rregullt ose i përhershëm, klient. Myshteri i vjetër (i ri). Urdhëroni, myshteri! Çfarë deshët, myshteri? U bë myshteriu i tjetërkujt. U larguan myshterinjtë.

NAMUSQÁR,~E mb., vjet. Që e ruan shumë nderin, që është me cipë, i ndershëm; që gëzon një emër të mirë në shoqëri. Plak (njeri) namusqar. Familje namusqare. Nuse namusqare. Blerës namusqarë. Ku e gjen ajo një burrë aq namusqar!
✱Sin.: i ndershëm, i nderuar.

REFERÉNC/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Vlerësim a gjykim i dhënë nga një person i besueshëm, rekomandim. Për këtë vend pune kërkohen dy letra reference. Kandidati kishte referenca të shkëlqyera.

2. Referim bibliografik; citim i një burimi informacioni në një libër ose artikull. Lista e referencave.

3. ek. Element i përdorur si bazë krahasimi ose matjeje, analizash dhe vendimesh të një ndërmarrjeje. Çmim reference çmimi që një blerës deklaron se është i gatshëm të paguajë për një mall ose shërbim.

REKLAMÍM,~I_І m. sh. ~E, ~ET Paraqitje e cilësive dhe e vlerave të një malli, të një shërbimi, të një shfaqjeje etj. për të tërhequr sa më shumë blerës a shikues; paraqitje në një reklamë. Reklamimi i mallrave (i prodhimeve, i librave). Reklamimi i shfaqjeve (i filmave). Reklamimi i një politike.

REKLAM/ÓJ_І vep., ~ÓVA, ~ÚAR kal. 1. I bëj reklamë një malli, një shfaqjeje etj., paraqit cilësitë ose vlerat e një malli, të një shërbimi, të një shfaqjeje etj. për të tërhequr sa më shumë blerës a shikues; paraqit në një reklamë. Reklamojnë mallin (librat). Reklamojnë filmat. Reklamojnë modën.
2. keq. Lëvdoj me të madhe dikë a diçka për ta bërë sa më të njohur, duke i rritur vlerën para syve të botës.

REKLÁM/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. vet. nj. Tërësia e masave dhe e veprimeve që ndërmerren për të bërë sa më të njohur një mall, një shërbim, një shfaqje etj. me qëllim që të tërhiqen blerës ose shikues, duke përdorur njoftime që shihen si të përshtatshme për llojin e tregut a të publikut që i drejtohen. Reklamë e madhe (e fryrë, mashtruese). Reklamë tregtare (turistike). Reklama për mallin (për shfaqjen). Reklamë në shtyp (në radio, në televizion). Shpirti i reklamës. I bëjnë reklamë.
2. Shpallje me shkrim a me gojë, pllakat etj., që njofton për një mall, për një shfaqje etj. me qëllim që të tërhiqen blerës ose shikues. Reklamë shumëngjyrëshe (me drita). Reklamë pijesh (këpucësh). Reklamat e kinemasë (e teatrit, e shfaqjes, e ndeshjes). Dritat e reklamave. Lexoj (shikoj, dëgjoj) reklamat. Ndizen reklamat.
3. keq. Përpjekje për ta bërë sa më të njohur dikë a diçka e për t’i rritur vlerën para syve të botës, prirje për të bërë bujë. Prirje për bujë e për reklamë. I bën reklamë vetes. I bëjnë reklamë të madhe.

TÉNDER,~I m. sh. ~A, ~AT ek. 1. Procedurë që lejon një autoritet me kontratë për të zgjedhur kompaninë konkurruese më të aftë për t’i kryer një shërbim, një punë të caktuar; procedurë përzgjedhjeje sipas kërkesës cilësi-çmim, nëpërmjet së cilës një blerës kërkon nga disa ofertues kryerjen e një pune, të një shërbimi a ofrimin e një produkti; ofertë gare në të holla që zhvillon një firmë a subjekt blerës për një produkt a shërbim nga disa kompani shitëse që garojnë për t’ia shitur më lirë. Lista e tenderave. Hapet tenderi. Shkelje e barazisë në tender. Fitoi (humbi) tenderin. Tender i hapur tender në të cilin pjesëmarrja është e lirë për çdo kompani a ndërmarrje. Tender i kufizuar tender në të cilin blerësi përzgjedh paraprakisht kompanitë e interesuara që mund të konkurrojnë.
2. Ftesë që u bëhet aksionarëve të një shoqërie për t’ua blerë aksionet me një çmim gare, zakonisht mbi çmimin e tregut.

TRE/G,~GU_I m. sh. ~GJE, ~GJET 1. Shesh i hapur a ndërtesë e posaçme, ku shiten e blihen sende ushqimore, kafshë a mallra; vend i posaçëm ku tregtohet mall; pazar. Tregu i gjësë së gjallë (i kafshëve). Tregu i drithit. Tregu i frutave dhe i perimeve. Tregu ushqimor. Tregu i sendeve të përdorura. Tregu i shumicës (i pakicës). Tregu i mishit. Tregu i peshkut. Ditë tregu një ditë e caktuar në javë kur njerëzit venë në këtë vend për të shitur e për të blerë. E bleu në treg. E nxori në treg. U kthye nga tregu.

2. Krahinë, vend a grup vendesh, hapësirë gjeografike, ku mund të shiten mallrat. Treg kryesor (i rëndësishëm). Tregu i jashtëm. Tregu ndërkombëtar. Çmimet e tregut. Kërkesat e tregut. Lufta për tregje. Kërkojnë (pushtojnë) tregje të reja. Sundon tregun. Studim i tregut. E përmbyti tregun me mallra.

3. Shitje dhe blerje e mallrave, tregti. Treg i gjerë. Tregu i kafshëve. Ditë tregu një ditë e caktuar në javë për të shitur e për të blerë. Tregu i shumicës tregu ku shiten mallra me shumicë. Tregu ndërkombëtar (i brendshëm, i jashtëm). Treg i lirë tregti me çmime të mbështetura në kërkesën dhe në ofertën dhe jo në kursin zyrtar. Hedh në treg.

4. fin. Sfera, në të cilën qarkullojnë vlerat monetare. Tregu financiar (monetar, valutor). Tregje të aksioneve. Tregu i Bursës. Tregje të obligacioneve. Tregu i zi treg paralel dhe i paligjshëm ku çmimet zakonisht janë më të larta se çmimet zyrtare; treg që karakterizohet nga tregtia e paligjshme e mallrave, e parave dhe e shërbimeve. Barometër tregu. Depërtoj në treg. Gjendje kolapsi e tregut. Hedh në treg. Tërheq nga tregu një mall stok ose me afat të skaduar. Integrimi i tregjeve. Luhatje në treg. Ngop tregun. Stimuloj tregun. Strategji e tregut. Prirje e tregut. Testoj tregun. Vëzhgoj tregun. Zotëroj tregun. Treg dytësor treg i letrave me vlerë ku trajtohen vlerat që janë në qarkullim. Bursat e letrave me vlerë janë tregje të dyta. Tregu primar (i parë) tregu i emetimit të letrave me vlerë, shitja e parë e një letre me vlerë që është emetuar rishtas. Tregu i aksioneve tregti e aksioneve që bëhet në bursë. Treg i hapur treg pa kufizime për shitësit a për blerësit. Treg kapitali. Tregu i kapitaleve. 1. Treg për ofertën dhe për kërkesën e letrave me vlerë. 2. Treg për çdo lloj paraje që vihet në dispozicion për një kohë afatmesme dhe afatgjatë. Investim në tregun e kapitaleve. Politika e tregut të kapitaleve. Studimi i tregut të kapitaleve.

5. Mundësia që japin ekonomia, arsimi e veprimtari të tjera për punësim, kërkesa për punësim të punonjësve a të specialistëve në fushat përkatëse. Tregu i punës treg teorik ku takohen oferta me kërkesën e punës Studim i tregut të punës. Gjendja e tregut të punës. Politika e tregut të punës. Statistika për tregun e punës. Studim i tregut të punës. Të dhëna mbi tregun e punës. Zhvillimi i tregut të punës.

6. Blerës i mundshëm, klient; klientelë. Nuk ka treg për këtë artikull.

✱Sin.: pazar, dyqan, shitore, panair, çarshi, pjacë, shitblerje, tregti, blerës, klientelë.

♦*Monedhë tregu (shkëmbimi) libr. Nuk nxjerr gjë në treg (dikush) shih nuk nxjerr (nuk qit) gjë në shesh (dikush). E nxjerr në treg (në *pazar) (dikë a diçka) keq. *Plaçkë tregu keq.