Fjalori

Rezultate në përkufizime për “bizë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BIROJSË

BIRÓJS/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Fëndyell, bizë, birëse. Hap birat (vrimat) me birojsë.

BIZASH

BÍZASH ndajf. Bizë. Luaj bizash.

BIZË

BÍZË ndajf. Mënyrë loje fëmijësh me fëndyell, të cilin e hedhin në tokë të butë në disa mënyra për ta ngulur; bizash, çakaçukthi. Luanim bizë.
✱Sin.: bizash, çakaçukthi, çakaçuke, picimajthi.

BIZË

BÍZË pasth. Britma e atyre që luajnë “bizë”.

BIZË

BÍZ/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Fëndyell, birojsë. Biza e këpucarit. Shpoj me bizë. Kundraxhiu me bizë e me darë, gjithmonë shkarpa ka në këmbë. (fj. u.).
2. Grep për të qëndisur. Qëndisje me bizë. Punon me bizë.

BLETËZ

BLÉTËZ ndajf. Bizë (lojë fëmijësh).

CIMBIL

CIMBÍL,~I m. sh. ~Ë, ~ËT krahin. 1. Bodec, thumb. Shpoj me cimbil. I rri me cimbil në dorë.
2. Bizë. Punoj me cimbil.

FEME

FÉM/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Fëndyell. Përdor femen për të shpuar lëkurën e këpucëve.
✱Sin.: fëndyell, bizë.

FËNDYELL

FËNDÝE/LL,~LLI m. sh. ~J, ~JT Vegël këpucarësh që përbëhet prej një maje të hollë prej hekuri, e ngulur në një bisht të shkurtër prej druri, e cila shërben për të hapur vrima në shollë, bizë. E shpoi me fëndyell. Njihej për fëndyejt që bënte.

GOZHDAR

GOZHDÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT 1. Vegël e hekurt për të bërë gozhdë.
2. Bizë, fëndyell. Shpoj me gozhdar. Hap vrima me gozhdar.
3. Reze e hollë si gozhdë për të mbyllur derën, dritaren etj. I vuri gozhdarin derës. Mbyll me gozhdar.
4. Qajka e qerres a e parmendës.
✱Sin.: bizë, fëndyell, rreze, qajkë.

GREP

GREP,~I m. sh. ~A, ~AT 1. Copëz teli e kthyer si grremç, që lidhet me një fill dhe përdoret për të zënë peshk. Peshkoj me grep.
2. bised. Çengel, kanxhë. Grepi i kandarit. Grepi i mishit. U bë (si) grep (fig.) u dobësua shumë.
3. Shtizë e hollë me majë të kthyer për të thurur dantella etj.
4. fig., keq. Vjedhës xhepash; zhvatës.
✱Sin.: bizë, cimb, cimbil, shtizë, çengel, kanxhë, karficë, reze, bisk, lastar, vjedhës, zhvatës, rrodhe, koprrac, zhuzhingë.
♦ U bë grep (dikush). 1. shih u bë kockë e lëkurë (dikush). 2. shih e bëri dorën grusht (dikush). M’u bë grep (dikush) shih m’u bë rrodhe (dikush). Ra në grep (dikush) u mashtrua nga ato që tha a që i kërkoi dikush, u gënjye prej tij dhe e pësoi; ra në kurth; ra në grackë. I hedh grepin (grepat) (dikujt a diçkaje) ia vë syrin mirë dikujt dhe përpiqet ta shjerë në dorë; e miklon për ta bërë për vete; ia vë syrin diçkaje dhe përpiqet të nxjerrë përfitime prej saj; i hedh karremin; i hedh çengelin; hedh skortin të zërë troftën (dikush). Jam (rri) në (ndër) grepa kam një hall të madh që më mundon vazhdimisht e që nuk më lë të qetë; nuk jam i qetë e nuk rri dot në një vend; rri (si) mbi gjemba; rri (si) mbi gozhdë. Nuk i kap grepi (dikujt) është jashtë mundësive e forcave të tij diçka, nuk ka mundësi të bëjë një punë, një detyrë etj., nuk ka sukses; nuk arrin dot atë që do a që kërkon. Iu këput grepi (dikujt) nuk i eci puna mbarë, i ngeci puna, nuk ia arriti qëllimit; nuk pati sukses, i vajti kot mundimi, dështoi; nuk i doli diçka ashtu siç e mendonte a e dëshironte; nuk iu plotësuan shpresat; iu këput balçi i torbës; iu thye çerepi; ashtu i vajti filli; nuk i ndezi masati. Ia nxjerr me grep (me grepa) (dikujt) ia nxjerr me shumë vështirësi fjalën ose diçka tjetër, ngaqë nuk dëshiron ta thotë ose ngaqë nuk do që ta japë, ia nxjerr me zor; ia nxjerr me darë.

MITON

MITÓN,~I m. sh. ~Ë, ~ËT Lloj jeleku femëror tradicional, me ose pa mëngë, i punuar me zbukurime të lakuara të tipit qëndisje e punime me bizë, të cilat qepen mbi copën e jelekut; mitan.

PICIMAJTHI

PICIMÁJTHI ndajf. 1. Picingul, kryengulthi.
2. Duke luajtur bizë. Luajmë picimajthi.

SMATOSUR

SMATÓSUR (i, e) mb. Që është smatosur; i shpuar me fëndyell, me bizë. Po binte gruri nga thesi i smatosur. Mjeshtri nuk po e qepte dot këpucën e smatosur.

ZAMË

ZÁM/Ë,~A f. Shufër e metaltë si hell i vogël, që e përdorin argjendarët, këpucarët etj. për të hapur vrima, bizë, fëndyell. Zamë vrimash.

ZUMÇ

ZUMÇ,~I m. sh. ~A, ~AT [ZYMÇ,~I m. sh. ~A, ~AT] Bizë e samarxhiut për të shpuar lëkurët; fëndyell.

ÇAKAÇUKE

ÇAKAÇÚK/E,~JA f. sh. ~E, ~ET 1. Çoku i derës, trakullore. I ra çakaçukes tri herë.
2. Çakalle mulliri.
3. Bizë me të cilën luajnë fëmijët. Luante me çakaçuke.
✱Sin.: çok, trakullore, çakalle, bizë.

ÇAKAÇUKTHI

ÇAKAÇÚKTHI ndajf. Luaj me bizë duke e hedhur në mënyra të ndryshme që të ngulet me majë në tokë. - A do të luajmë çakaçukthi?

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë