Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
ARÁSHK/Ë,~AII f. sh. ~A, ~AT krahin., bot. (lat. Beta vulgaris) Bimë barishtore një- e dyvjeçare, me rrënjë të trashë dhe me ngjyrë të kuqe të errët, të bardhë ose të verdhë dhe me lule të vogla e të gjelbra; panxhari i sheqerit, panxhari i bardhë, panxhari i kuq, panxhari gjethor, lakra zvicerane. Arashka sheqeri. Arashkë e egër.
✱Sin.: panxhari, panxharsheqeri, rrepa.
BÉTA f., palak. 1. Emri i shkronjës së dytë të alfabetit grek (β).
2. spec. Përdoret si simbol në matematikë, në astronomi e në fizikë për të shënuar të dytin kënd, të dytin yll, një lloj rrezesh, grimcash etj. në vargun e emërtimit të tyre. Rrezet beta (fiz.) rrezatim i grimcave beta gjatë shpërbërjes radioaktive. Thërrmija (grimca) beta (fiz.).
GRÍMC/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Copë shumë e vogël e ushqimeve (e bukës, e djathit etj.), që mbetet zakonisht kur hamë; thërrime, dromcë. Grimca buke (djathi). Bën grimca.
2. zakon. sh. Pjesë shumë të vogla të një sendi; thërrime, thërrmija. Grimca pluhuri (metali, guri, akulli).
3. spec. Molekulë; atom ose një pjesë përbërëse e tij; thërrmijë. Grimca elektrike. Grimca alfa (beta). Grimca elementare. Grimcë e ngarkuar. Grimcë e pangarkuar.
4. gjuh., vjet. Pjesëz. Grimcë pyetëse.
5. si ndajf. (së bashku me numërorin një) Pak. Ha një grimcë.
✱Sin.: grimë, thërrime, dromcë, droçkë, drudhe, drudhëz, lëmesë, thërrmijëz, zhibël, pjesëz, pizël, thërrmokull, thërrmoqe, kokrrizë, thërrmijë.
PANXHÁR,~I m. sh. ~Ë, ~ËT bot. 1. (lat. Beta vulgaris, Beta perennis, Beta sylvestris) Bimë barishtore dyvjeçare, me gjethe të mëdha vezake e në tufë afër rrënjës dhe me një zhardhok të tultë, të madh, të rrumbullakët sipër e me majë poshtë, që përmban sheqer në sasi të ndryshme sipas llojit.
2. Zhardhoku i kësaj bime, prej të cilit nxirret sheqer ose që përdoret si ushqim. Panxhar i bardhë. Panxhar i kuq. Panxhari i sheqerit panxharsheqeri. Sallatë me panxhar. Breshkëza e panxharit (zool.).
3. Panxharsheqeri.
4. Pjesë e parë e emërtimeve për disa lloje panxhari: Panxhari i bardhë (lat. Beta alba). Panxhari i detit (lat. Beta maritime). Panxhari foragjer (lat. Beta vulgaris crassa). Panxhari gjethe (lat. Beta vulgaris cicla). Panxhari kokërrndarë (lat. Beta lomatogona). Panxhari i kuq (lat. Beta vulgaris hortensis) rrepa e kuqe, rrika e kuqe. Panxhari lulekurorë (lat. Beta corollifera). Panxhari ndërmjetës (lat. Beta intermedia). Panxhari i sallatës (lat. Beta crisente).
SHEQÉR,~I m. 1. Substancë e ëmbël në trajtë kristalesh të vogla zakonisht të bardha e të tretshme lehtë në ujë, që nxirret nga një lloj panxhari ose nga një lloj kallami (sukrozë) dhe që përdoret gjerësisht në industrinë ushqimore, sidomos në përgatitjen e ëmbëlsirave; kund. zeher. Përftimi i sheqerit. Nuk i hedh sheqer kafesë. Paketimi dhe përpunimi i sheqerit. Një lugë sheqer. Sheqer për diabetikët. Akullorja kishte shumë sheqer. Liker me përmbajtje sheqeri. Importimi i sheqerit. Ëmbëlsirë pa sheqer. Shurupi i sheqerit.
2. biol. Pjesë e parë e emërtimeve të pathjeshta për lloje të ndryshme të kësaj substance ose mënyra të ndryshme të përpunimit të saj. Sheqer drusor produkt i përftuar nga përpunimi me ngrohje i drusë që shndërrohet në sheqer. Sheqer dytësor lloj sheqeri kristalor me ngjyrë kafe të verdhë që përdoret në industrinë përpunuese ushqimore. Sheqer i djegur karamel. Sheqer i kuq sheqer i parafinuar ose i rafinuar pjesërisht. Sheqer i lëngët shurup sheqeri. Kallam sheqeri përdoret si emërtim për një lloj ëmbëlsire me sheqer që ka formën e një kallami pak të përkulur. Mollë sheqeri një lloj ëmbëlsire me mollë e cila vishet me sheqer të djegur.
3. Lëndë organike e ëmbël, që gjendet në nektarin e luleve, në tulin e frutave etj.; fruktozë. Sheqeri i fiqve (i rrushit, i mjaltit). Kumbull sheqeri (bot.) një lloj kumbulle që bën kokrra të rrumbullakëta, të verdha e shumë të ëmbla.
4. Pjesë e dytë e emërtimeve të pathjeshta për disa bimë. Panxhar sheqeri (lat. Beta vulgaris saccharifera, B. vulgaris altissima, B. Vulgaris) panxharsheqeri, rapa, rrepa e sheqerit. Kallam sheqeri (lat. Saccharum officinarum) bimë me origjinë nga Azia, kërcelli i së cilës shërben për të prodhuar sheqer.
5. mjek. Pjesë e dytë e emërtimit të pathjeshtë për një sëmundje. Sëmundja e sheqerit sëmundje e shkaktuar nga tepria e glukozës, diabeti.
6. si mb. edhe fig. Që është shumë i ëmbël, mjaltë. Mollët janë sheqer. E ka gojën sheqer.
7. si ndajf. Në një shkallë shumë të lartë, shumë; kund. pak. Ishte sheqer i ëmbël. Çarçafët i kishte sheqer të bardhë.
✱Sin.: i ëmbël, mjaltë, fruktozë.
♦ Nuk ra sheqeri në *ujë. E hëngri shapin për sheqer (dikush) shih e hëngri (e mori) sapunin për djathë (dikush). (Është) *mjaltë e sheqer (mjaltë e qumësht) (dikush). E ka *mjaltë e sheqer (mjaltë e qumësht) (me dikë). E ka gojën sheqer (dikush) është gojëmbël; nxjerr sheqer nga goja; i buron (i nxjerr, i rrjedh) goja mjaltë (dikujt); e ka gojën të ëmbël; e ka gojën llokum. Kërkon sheqer e kripë në ujë (dikush) tall. kërkon diçka të pamundur, që nuk mund të ndodhë a nuk mund të bëhet; kërkon qumësht nga delja shterpë; kërkon qumësht nga cjapi; kërkon dhallë të thartë në kollozhek. E lyen me sheqer (diçka) përpiqet ta zbukurojë e ta fshehë thelbin e keq të diçkaje, duke përdorur fjalë të ëmbla ose mënyra joshëse; e sheqeros. Ndaj *shapin nga sheqeri. Nxjerr sheqer nga goja (dikush) është gojëmbël; e ka gojën sheqer; i buron (i nxjerr, i rrjedh) goja mjaltë (dikujt); e ka gojën të ëmbël; e ka gojën llokum. Nxjerr sheqer nga ujët e detit (dikush) shih nxjerr mjaltë nga guri (dikush). *Top sheqeri.
TRASHËSIMÁTËS,~I m. sh. ~IT mek. Matës, aparat për matjen e trashësisë së një trupi. Trashësimatës në largësi. Trashësimatës me rreze beta. Trashësimatës me ultratinguj.
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Fjalë që rimojnë ose mbarojnë me të njëjtat germa.
Kërko forma në përkufizime ose shembuj. _
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë