Fjalori

Rezultate në përkufizime për “befasishëm”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

ANAKOLUTË

ANAKOLÚT/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. gjuh. Ndryshim i befasishëm në rregullsinë e strukturës së fjalisë, për shkak të një ndërprerjeje të papritur etj.; lëvizje e papritur në mendim.
2. let., stil. Një lloj elipse që shënjon papajtueshmëri në ndërtimin e fjalive të përbëra. Anakolutë që përçon dëshpërim. Në vargjet e tij poeti ka përdorur anakolutën.

APANSËZ

APANSËZ ndajf., bised. Papritmas, befas; pa qenë i përgatitur për diçka; gafil. E gjeti apansëz. Erdhi apansëz. E zuri apansëz.
✱Sin.: papritmas, papritur, papritmazi, befas, befasishëm, befasisht, gafil.

BASTISJE

BASTÍSJ/E,~A f. sh. ~E, ~ET Veprimi kur bastis dikë a diçka ose kur bastisem; kontroll i befasishëm e me dhunë i shtëpisë a i një vendi tjetër për të gjetur diçka të fshehur a të ndaluar. Bastisjet ishin të zakonshme. Fushatë bastisjesh. Bënin bastisje. Urdhëroi një bastisje tjetër.

BEFASISHËM

BEFASÍSHËM ndajf. Befasisht. Erdhi (u shfaq) befasishëm. Godasin (sulmojnë) përnjëherë, befasishëm. Pikëllohej fare befasishëm.

BEFASISHËM

BEFASÍSH/ËM (i), ~ME (e) mb. Që ndodh në mënyrë të papritur e të menjëhershme, që bëhet a që vjen në befasi, i papritur, i papandehur, i beftë. Sulm i befasishëm. Goditje (gjuajtje) e befasishme. Kontroll i befasishëm. Kthesë e befasishme. Kërcim i befasishëm. Lëvizje e befasishme. Ndryshim (shpërthim) i befasishëm. Vdekje e befasishme. Në mënyrë të befasishme. Një lajm i hidhur dhe i befasishëm.
✱Sin.: i papritur, i papandehur, i beftë, i menjëhershëm.

BEFTË

BÉFTË (i, e) mb. Që ndodh në mënyrë të papritur, i papandehur; që vjen befas, i befasishëm. Ndryshim i beftë. Gëzim (zemërim) i beftë. Mendim i beftë. Vdekje e beftë. Ngjarje e beftë. Shpërthime të befta ndjenjash. Me fjalë të befta. Në mënyrë krejt të beftë.
✱Sin.: i papritur, i papandehur, i befasishëm, i menjëhershëm.

GODITJE

GODÍTJ/E,~AI f. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur goditet dikush ose diçka. Goditja e objektivit. Goditja e veseve (e të metave, e zakoneve prapanike). Goditje me kokë (me dorë, me grusht, me këmbë). Goditje dënimi (sport.). Goditje këndi (sport.). Goditje me armë (me pushkë, me artileri). Goditje e përqendruar (në punë, në luftë) me forca të shumta.
2. Grushti a pëllëmba që i japim dikujt; shkelmi që i japim dikujt kur e godasim a diçkaje kur e gjuajmë; ajo që pësojmë kur dikush a diçka na godet e na dëmton. Goditje e fortë (e fuqishme, e lehtë). Goditja nga dielli. Jap (marr) goditje.
3. usht. Sulm vendimtar e i befasishëm, që i jepet armikut me të gjitha forcat e me të gjitha mjetet ose me pjesën e tyre kryesore. Goditja kryesore (vendimtare, vdekjeprurëse). Goditja në krahë.
4. kryes. sh. Rrahjet e zemrës, të një mekanizmi etj.; zhurma që dëgjohet kur goditim diçka me dorë, me çekiç etj.; trokitje. Goditjet e zemrës.
✱Sin.: gjuajtje, përplasje, kritikë, sulm, rrahje, qëllim.

INKURSION

INKURSIÓN,~I m. sh. ~E, ~ET usht. 1. Futja në prapavijat e armikut për veprime luftarake të shpejta; sulm i papritur e i shpejtë që ndërmerret kundër qendrave të banuara ose kundër objekteve të ndryshme të një vendi armik. Inkursion i shpejtë (i menjëhershëm, i befasishëm). Inkursion ajror. Ndërmorën (bënë, fituan) një inkursion.
2. sport. Sulm i shpejtë në drejtim të portës a të anës kundërshtare (në lojërat me top). Inkursion i bukur (i rrezikshëm).
✱Sin.: sulm, mësymje.

KONTROLL

KONTRÓLL,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Shqyrtimi edhe një herë me kujdes i një pune ose i gjendjes reale, që bëhet me qëllim verifikimi, saktësimi etj.; rishikim i vëmendshëm i punës që është kryer, i dokumenteve përkatëse, i të ardhurave dhe fitimit etj., që bëhet për të nxjerrë në pah të vërtetën. Kontroll i cilësisë (i detyrave). Kontroll financiar (i financës, i llogarisë). Kontroll shtetëror (policor, kufitar). Kontrolli i dijeve të nxënësve pyetja që mësuesi u bën nxënësve për të provuar dijet e tyre të mësuara në klasë. Bëj (ushtroj) kontroll kontrolloj.
2. Organ shtetëror që bën këtë shqyrtim. Kontrolli i Lartë i Shtetit.
3. Mënyra se si bëhet ky shqyrtim. Kontroll i befasishëm (mujor, tremujor, vjetor).
4. mjek. Vizitë tek mjeku për të ndjekur procesin e një sëmundjeje. Kontroll klinik (në klinikën e spitalit).
5. Mbikëqyrje; kontrollim. E kam punën nën kontroll.
6. përmb., bised. Tërësia e kontrolluesve të ngarkuar që bëjnë këtë shqyrtim. Erdhi kontrolli.
✱Sin.: kontrollim, shqyrtim, mbikëqyrje.

PAPANDEHUR

PAPANDÉHUR ndajf. Papritur, befas; kund. papandehur. Hyri (doli) papandehur. U ndal papandehur. Pyeti papandehur.
✱Sin.: papritur, befas, befasishëm, papandehurazi.

PAPRITUR

PAPRÍTUR (i, e) mb. Që nuk dihej ose nuk pritej të ndodhte; që vjen në mënyrë të befasishme e të menjëhershme, që ndodh papritur; kund. i pritur. Takim i papritur. Sulm i papritur. Lajm i papritur. Sëmundje (vdekje) e papritur. Në mënyrë të papritur.
✱Sin.: papandehur, i befasishëm, i beftë, i rrufeshëm, i habitshëm, i paparashikuar, i parakohshëm.

PRE

PRE,~JA f. sh. ~, ~TË 1. Kafshë, shpend etj., që e zë dhe e ha një tjetër; ajo që zëmë a vrasim kur dalim për gjah ose kur peshkojmë, gjah i vrarë a i kapur. Pre e skifterit (e shqiponjës, e hutës). Pre e ujkut (e dhelprës, e luanit, e krokodilit). Iu hodh presë. I iku preja. E zuri (e shqeu) prenë. E di çakalli ku ka pre. (fj. u.).
2. Diçka që rrëmbehet a grabitet me forcë, gjë e vjedhur; mjete luftarake, plaçkë etj., që i zihen armikut në luftë. Merrnin (ndanin) pre. I iku preja nga duart.
3. Ai që kapet rob a që i bie në dorë dikujt. I iku (i shpëtoi) preja nga duart. Ra pre u zu rob. S’u bë pre e armikut. Ra pre e sulmit të befasishëm.
4. fig. Ai që i nënshtrohet verbërisht diçkaje të keqe, të huaj etj. Pre e thashethemeve.
5. fig. Viktimë; skllav.
✱Sin.: gjah, plaçkë, viktimë, skllav, rob.
♦ U bë pre (dikush) është vënë në shenjë për t’u goditur; u sulmua; u asgjësua a e shkatërrua.

TAK-FËSHT

TAK-FËSHT ndajf., bised. Shpejt dhe pa u ndier, befasishëm, në mënyrë të rrufeshme, tinëz, fshehtas. Dhelpra (shqipja) e rrëmbeu tak-fësht pulën në oborr.

VETËTIMTË

VETËTÍMTË (i, e) mb. 1. Që shkrep a që shkëlqen si vetëtima. Dritë e vetëtimtë. Shkëlqim i vetëtimtë. Flakë e vetëtimtë.
2. I shpejtë e i befasishëm si vetëtima; që bëhet brenda një kohe shumë të shkurtër; i rrufeshëm. Vrap (sulm) i vetëtimtë. Shpejtësi e vetëtimtë. Goditje e vetëtimtë. Vështrim i vetëtimtë. Takim i vetëtimtë.
✱Sin.: i shpejtë, i vetëtimshëm, i menjëhershëm, vetëtitës, llamburitës, farfuritës.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.


© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 — Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.

www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë