Fjalori

Rezultate në përkufizime për “barrsë”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BARRSË
BARRSËRI

BARRSËRÍ,~A f., libr. 1. qenët barrsë (për kafshët).
2. Koha e barrës. Periudha (koha) e barrsërisë.

BON

BON vep., BÓI, BÚAR kal. Bën barrsë, mbars (për disa kafshë shtëpiake e të egra).
Sin.: barrëson, ndërzen, edh, përçit, pllenon, dëbuj, thërpej, çiftoj, heq, hej.

LOPË

LÓP/Ë,~A f. sh. ~Ë, ~ËT 1. Kafshë e madhe shtëpiake, femër, që mbahet për qumështin, mishin e lëkurën, mëshqerrë që ka pjellë viç, femra e kaut; gjedh femër i rritur. Lopë barrsë (pëlle). Lopë qumështore. Lopë vendi (race). Qumësht (mish, gjalpë) lope. Lëkurë lope. Opinga lope. Tufa e lopëve. Bariu i lopëve. Ethet lopa kërkon dem. Pëllet lopa. Lopë e çmendur (mjek.) Sëmundja e lopësçmenduar.
2. keq., shar. Vajzë a grua me trupmadh e të shëndoshë dhe shumë e ngathët.
Ajo lopë atë qumësht bën shih ai stan atë bulmet ka mospërf. E di edhe lopa (diçka) tall. shih e di edhe bufi! (diçka) tall. Kur të flasin lopët iron. thjeshtligj. kurrë, asnjëherë; kur të hipë derrifik; kur të hipë gomarifik; kur të pjellin mushkat; kur të pjellë gjeli; kur të bjerë shi i kuq. I kanë humbur lopët (dikujt) tall. s’është i qetë a s’e ndien veten mirë; është i hutuar, është i shpërqendruar krejt; është si i çoroditur; nuk e ka kokën (mendjen) në vend (dikush); i fluturoi (i iku) mendja; i kullot mendja (gjetkë); s’ështëterezi (dikush). S’është as për të ruajtur lopët (dikush) keq. është fare i mefshët, s’kryen dot asnjë punë, është shumë i ngathët e i pazoti, është i humbur, s’i jepet për asgjë; ia merr pula (macja) bukën nga dora (dikujt); ia ha bukën gomari (dikujt) tall.; nuk e nxjerr (dot) qimen nga qulli. (Ka) sa të hanë lopët (nga diçka) thjeshtligj. shih (ka) sa hanë qentë (nga diçka) thjeshtligj. E ka lëpirë lopa (dikë) shaka. është pispillosur, i ka shtruar flokët si të lëpira. (E lëshon) si lopa bajgën (dikush) thjeshtligj. shih (e lëshon) si pula glasën (dikush) thjeshtligj. Ta merr lopën me gjithë viç (dikush) për diçkavogël që të jep, të merr diçka shumëmadhe ose gjithçka; t’i merrgjitha, të faron; jep një thelë e të merr (të rrëmben) një pelë. Është rritur në *sisëlopës (dikush) shaka. I shkon lopa me gjithë viç (dikujt) i shpëtojnë gabimeshumta e të mëdha, i kalojnë edhe gabimetrasha. I vë lopës *fre keq. Shtyhen si lopa me mushkën shkojnë shumë keq njëri me tjetrin, hahen e zihen vazhdimisht, kanë marrëdhënie shumëacaruara; (shkojnë) si macja me miun; (shkojnë) si qeni me macen; shkojnë thikë e brisk; shkojnë gjak e lak. E ka vrarë lopa kaun iron. s’pyet njeri për të zotin e shtëpisë, për çdo gjë vendos gruaja.

MBARS

MBARS vep., ~A, ~UR kal. 1. E bëjjetë me barrë, e lë me barrë; vet. v. III e bën barrsë (për kafshët). E mbarsishoqen.
2. fig., libr. I shtoj ose i fut një gjë të re (zakonisht negative) e cilavonë zmadhohet dhe rezultondiçkamadhe dhe me pasoja; ngjiz. Negativiteti nuk mundmbarsë jetën tonë. E mbarsi me ide të gabuara. Përhapen lajmembarsin psikologjinë e frikës.
Mbars *mushkën (dikush) tall.

MBARSEM

MBÁRS/EM jovep., ~A (u), ~UR 1. vetv. Bëhem me barrë, jam me barrë; vet. v. III bëhet barrsë (për kafshët). Gruaja u mbars sërish pas pesë vjetësh. U mbars pela. Nuk mund të mbarsej se ishte shterpë.
2. vetv., vet. v. III Ngarkohet me diçka, mbushet; fryhet. Mjedisi u mbars me gaz metan. U mbars moti u ngarkua shumë me re dhe është gati për shi.
3. fig., libr., vetv. Mbushem me diçka (zakonisht jo të mirë). Mbarsem me frikëra. Gjendja ishte mbarsur me shumë rreziqe. U mbars dheu me lot.
4. pës. e MBÁRS. Janë mbarsur me urrejtje nga ky ligjërim.
Kur të mbarsen (të pjellin) *demat.

MBARSË

MBÁRS/Ë,~A f. Me barrë, barrsë.

MBARSË

MBÁRSË mb. vet. f. është me barrë; barrsë (për kafshët). E la të shoqen mbarsë. Dhia mbarsë polli një kec. Importohen mëshqerra mbarsë që do të lindinvend. Studim i kryer te minjtë mbarsë.

NDRIGUAR
NGARKUAR

NGARKÚAR (i, e) mb. 1. Që ka një barrëshpinë; që ka ngarkesë përsipër; kund. i shkarkuar. Kalë (gomar) i ngarkuar. Makinat e ngarkuara. Anije e ngarkuar me grurë.
2. I mbushur plot me diçka; i pasur me diçka. Mollë e ngarkuar (me kokrra). Pjergull e ngarkuar me rrush. Re të ngarkuara (me shi). Qiell i ngarkuar (me re).
3. fig. është shumë i zënë me punë; që ka punë tepër, jashtë mase. Nxënës shumëngarkuar. Vit i ngarkuar. Ishin shumëngarkuar me punë.
4. bised. Shtatzënë; me barrë; barrsë. Grua e ngarkuar.
5. fig.është i rënduar, që është në një situatëvështirë. Trafik i ngarkuar. Situatë e ngarkuar me tension.
6. fig. I mbushur plot me ndjenja. Ndeshje e ngarkuar emocionalisht. Ishte e ngarkuar në ato momente, nuk të dëgjonte.
Sin.: i barrosur, i mbushur, i rëndë, i pazhdërvjellët, i pasur, i rënduar, i zënë, i besuar, i dhënë, shtatzënë, barrsë.

SHTERPË

SHTERP/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT Bagëti (dele, dhi, lopë etj.) që nuk pjell fare ose nuk është barrsë një vit. Shterpë e majme. Kullot shterpat. Ndaj shterpat nga pëllatë. Theri një shterpë.
E bën shterpën *pëlle (dikush). Mjel shterpat (dikush) tall. rri kot, nuk punon; është dembel; prashit (mih, lëron) në ujë; hyn e del e tund peshqirin (dikush). Ta shet shterpën për *pëlle (dikush).

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.