Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
ANTONOMAZÍ,~A f. sh. ~, ~TË poet. 1. Figurë stilistike metonimike, kur emri vetjak i dikujt zëvendësohet me një epitet apo një shprehje, p.sh. Plaku i Vlorës për Ismail Qemalin; Plaku i Maleve për Bajram Currin etj. Antonomazi antike. Antonomazi e mirëfilltë. Tipat e antonomazisë. Antonomazia si nënlloj i metonimisë.
2. Përdorimi i një emri vetjak si emër i përgjithshëm; p.sh. donkishot, jago, judë, shvejk etj. Figurshmëria e antonomazisë. Antonomazia e emrave familjarë.
BAJRÁK,~U m. sh. ~Ë, ~ËT dhe ~QE, ~QET vjet. Flamur. Bajrak i kuq. Me bajrak në ballë. Ngriti bajrakun. Zakon e bajrak. (fj. u.). Shpirtin jepe e shko, bajrakun mos e dorëzo! (fj. u.). Ku të ngulësh bajrakun, mos e shkul. (fj. u.).
2. hist. Njësi ushtarake e më vonë administrative që u krijua në ndarjen tokësore të disa krahinave të Shqipërisë ku kishte mbeturina të organizimit fisnor patriarkal dhe që i zuri vendin këtij organizimi. Ndarja në bajraqe. Krerët (përfaqësuesit) e bajraqeve. Lidhja e bajrakëve të Mirditës. Çdo zjarr çonte nga një djalë për mbrojtje të bajrakut (etnogr.). Gjok Mark Stakën djalë oxhaku, / Faqja e zezë e gjithë bajrakut. (folk.).
3. etnogr. Shami e kuqe me lule e me xhufka dhe me zile të vogla të varura, që e mbanin krushqit si flamur kur shkonin të merrnin nusen. Bajraku i dasmës (i nuses). Bajraku me lule. Bajraku me zile.
4. fig. Njeri me trup të drejtë e të bukur; ai që dallohet mbi të tjerët nga bukuria e trupit; i pashëm. Bajrak ndër nuse.
5. Ai që shquhet mbi të tjerët për cilësitë e mira që mbart; shembull, model. O Bajram, bajrak i gjallë, / More nam me gjak në ballë.
♦ Është bajrak ndër nuse (dikush) thuhet për dikë që dallohet nga të tjerat për nga bukuria; është shumë e bukur e shumë e mirë; është bukuri e rrallë; të pret me sy; të rrëzon nga kali; shtie (rrëzon) hënën përdhe. E ka marren me bajrak (dikush) keq. është i pacipë, nuk e di ç’është turpi, s’e ka për gajle fare; i ka plasur cipa (peta) (e ballit); i kërceu delli (i ballit); nuk i skuqet faqja; i doli huri në majë të kokës; kund. ra në marre. E qiti në bajrak (dikë) keq. e turpëroi a e shau rëndë, e bëri që të ketë turp t’u dalë të tjerëve përpara; e fëlliqi keq; s’i la sy e faqe (dikujt); i mori fytyrën (dikujt); e bëri leckë. Rri me bajrak në krahë (dikush) përçm. do që të jetë kurdoherë i pari, do që të marrë flamurin gjithmonë; është mendjemadh e mburravec; i pëlqen mendja (e vet) (dikujt); pështyn lart (përpjetë); s’i flitet me gojë (dikujt).
BAJRAMCÚRRAS,~E mb. I qytetit Bajram Curri, që është karakteristik për qytetin e Bajram Currit a për bajramcurrasit, që lidhet me qytetin Bajram Curri, me banorët a vendësit e tij; që është krijuar nga bajramcurrasit. Artistët bajramcurras. Mëngjeset bajramcurrase. Traditat bajramcurrase. Qytezat bajramcurrase. Këngët (kostumet) popullore bajramcurrase.
KURBÁN,~I m. sh. ~E, ~ET 1. fet. Bagëti që theret për një ditë të kremte. Kurban për Bajram.
2. etnogr. Bagëti që flijohet kur hidhen themelet e një shtëpie a të një ndërtese tjetër.
3. fig. Fli, theror për një ideal ose në emër të një kauze a të një çështjeje të madhe. U bë (ra) kurban për atdhe ra dëshmor për atdhe. U bë kot kurban i dikujt ra viktimë e dikujt.
✱Sin.: theror, fli.
♦ T’u bëfsha kurban! përk. vdeksha për ty! (i thuhet zakonisht një fëmije me dashuri ose kur i lutemi dikujt për diçka); të marrsha të keqen! M’u bëfsh kurban! mallk. pësofsh të keqen më të madhe që do të më binte mua, të zëntë ty e keqja!; vdeksh ti për mua!; më marrsh të keqen. E bëj kurban (dikë a diçka) e fal, e sakrifikoj për dikë a për diçka të dashur e të shtrenjtë. *Dashi i kurbanit (dash kurbani). Shkoi kurban (dikush) vdiq kot, u vra pa qenë e nevojshme për diçka; e pësoi kot; (shkoi) për dhjamë qeni.
SADAKÁ,~JA f. sh. ~, ~TË 1. Ndihma që i jepet të varfrit si lëmoshë. Ai që jep sadaka është më i lumtur sesa ai që e pranon atë.
2. Ndihma që i jepet dikujt në nevojë në rast fatkeqësie. Ndajnë sadaka për njerëzit në nevojë për Bajram.
3. Dhënie e jetës për një qëllim të madh. Për besë jetën e bëj sadaka!
✱Sin.: dorëdhënie, fli.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë