Fjalori

Rezultate në përkufizime për “bërruc”

Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor

BËRRUC

BËRRÚC,~I m. sh. ~E, ~ET [BËRRÚC/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT] etnogr. Lloj gune e leshtë për burra, zakonisht e zezë, e trashë e me thekëgjata, e gjerë e pa mëngë, që hidhet krahëve për t’u mbrojtur ngaftohtët e nga shiu; shark, gunë me flokë. Bërruc i leshtë. Hodhi bërrucin krahëve. Shtroi bërrucin. U mbulua me bërrucë. S’kanë me kë të këmbejnë dy fjalë, / Po me lisa, po me male, / Më bërruc, me tallagane. (folk.). Delja e ka bërrucin me vete. (fj. u.).
Sin.: gunë, shark, shegune, strugë.
Shtroi bërrucin (*gunën) (dikush) keq.

GUNË

GÚN/Ë,~A f. sh. ~A, ~AT 1. Veshje e sipërme dhe e trashë e barinjve, zakonisht me lesh dhie, e gjatë deri poshtë gjunjëve e me kapuç; petk grash prej shajakubardhë, pa mëngë, i hapur përpara dhe i gjatë deri nën gjunjë; etnogr. veshje e sipërme kombëtare për burra e për gra, prej leshi ose prej liri, e qepur njësh si një fustan i hapurkraharor. Gunë e dhirtë. Gunë pa mëngë. Kishte veshur një gunë. Mënga e gunësdhirtë. Gusht e gunë. (fj. u.) koha e dimrit kërkon veshjetrasha; Mos i shiko gunën, po shikoji punën. (fj. u.). Rrëfen puna, s’rrëfen guna. (fj. u.).
2. fig. Dukje e jashtmefsheh qenien e vërtetë; petk. Zërat e grave të pambrojtura shpuan gunën e zezëasaj nate. U rivesh me gunën tradicionale të ortodoksizmës.
Sin.: bërruc, shark, strugë, tallagan, kllashë, llacë, leshnik, qimush, zhgun, xhurdi, grathore, gubere, pasten.
Çau *linjë e gunë (dikush). I hodhi gunën (diçkaje) e mbuloi, e mbylli pa e zgjidhur ose për të mos e zgjatur më tej; i vuri kapak (kapakun); kund. ia hoqi gunën. Ia hoqi gunën (diçkaje) e zbuloi, i nxorifshehtat e të palarat; ia hoqi petën lakrorit (byrekut); kund. i hodhi gunën. Gunë pa gjumë dikushpunon shumë; e bën natën ditë. Kaloi me *kallaj mbi gunë (dikush a diçka). E ka në gunë (dikë a diçka) keq. e ka në ngarkim, atij i mbetet përgjegjësia për atë; e ka si barrë; e mban mbi kurriz (në shpinë). I ka guna *gjumë (dikujt). I kanë hutat nën gunë janë zemëruar shumë dhe nuk e shfaqin jashtë inatinkanë ndaj njëri-tjetrit; e mbajnë zemërimin brenda. Kthen gunën ngafryjë *era (dikush). Sa kthen *shpatullatrreh gunën (dikush) keq. (E lë) si *çobani gunën (dikë a diçka) keq. Ia mori gunën *lumi (dikujt). E mban sëpatën nën gunë (dikush) është i pabesë, rri gati që të të godasë pas shpine; fsheh (mban) gurin në gji. mbetigunë (dikush a diçka) shih mbeti (më ngeli) në derë2 (dikush a diçka). polligunë (me dikë) bised. shih polli (më ndezi) belaja (me dikë). Punon nën gunë (dikush) vepron fshehurazi, pa u kuptuar e me dredhi; punon nën rrogoz; punon pas krahëve; punon nën dhe. Shih *punën e jo gunën. Shtroi gunën (bërrucin) (dikush) keq. mbeti si mysafir te dikush për një kohëgjatë; erdhi diku e u ngul, nuk ka ndërmendshkulet, nuk ikën më; shtroi rrogozin; ka lëshuar (ka zënë, ka hedhur) rrënjë; leu e mbiu (aty). Vë *sapun mbi gunë (dikush). Ia ka zgjatur gunën (dikujt) keq. e ka përkëdhelur shumë dikë, e ka lënëbëjë si të dojë, nuk e ndalon e nuk e pengon për asgjë; ia lëshoi (ia liroi) kapistrën (kapistallin) (dikujt) keq.

HERK

HÉRK,~U m. sh. ~A, ~AT krahin. Gunëmbahet mbi xhamadan.
Sin.: leshnik, shark, strugë, bërruc, tallagan, zhgun.

PASTEN

PASTÉN,~I m. sh. ~Ë, ~ËT krahin. Gunë bariu; strugëhidhetkokë për t’u mbrojtur nga shiu.
Sin.: gunë, bërruc, strugë.

PLAF

PLAF,~I m. 1. Lloj velenxe e trashë dhe sipër me thekë, që përdoret për shtrojë a mbulojë; çdo lloj shtrese a mbulese e trashë; çull, shkorsë. Plaf i dhirtë. Shtroi plafin. E mbështolli me plaf. Fjeti në plaf.
2. fig. Shtresë e trashë e diçkaje; mbulesë. Plafi i barit. Një plaf i bardhë bore.
3. Bërruc.
Sin.: çull, velenxë, batanije, mbulesë, mutaf, shkorsë, belcë, shtresë, plis.

POSTEHE

POSTÉH/E,~JA f. sh. ~E, ~ET krahin. Bërruc, tallagan, gunë pa mëngë.

SHARK

SHAR/K,~KUII m. sh. ~QE, ~QET Zhgun leshi, i zi ose i bardhë, pa mëngë e me thekë; bërruc, gunë, tallagan. Sharku ishte bërë me leshfisëm. Hodhi sharkun e bardhë krahëve. E zuri gjumi mbështjellë me shark.
Sin.: bërruc, gunë, qimush, tallagan, zhgun, llacë, strugë, kilashë, xhurdi, leshnik, gubere, kozhun, postehe.

SHARKË

SHÁRK/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT 1. Petk i sipërm grash, i leshtë, i qepur gjerë e me kinda dhe pa mëngë ose me mëngë që nuk vishen. Sharkë e leshtë. Ndihej rehat me sharkën e saj. I ishte grisur pak sharka.
2. Xhokë e gjatë. Kishte veshur një sharkë me thekë. Sharkë e bardhë.
Sin.: sharkë, xhokë, flokje, flokatë, lakore, xhurdi, qashë, gubere, gunë, poste, gunë, bërruc, loznik, zhgun, mantel.

SHARË

SHÁR/Ë,~AI f. sh. ~A, ~AT Mantel prej leshibardhë; sharkë, xhokë. Shara i rrinte mirë. Po endte një sharë. Sharë leshi. Sharë me xhufka.
Sin.: sharkë, xhokë, flokje, lakore, xhurdi, qashë, gubere, gunë, poste, gunë, bërruc, loznik, zhgun, mantel.

SHEGUNE

SHEGÚN/E,~IA f. sh. ~E, ~ET Veshje e sipërme prej shajaku, që i ngjan sharkës që mbanin barinjtë, por edhe gratë ortodokse në Çamëri; bërruc, zhgun. I veshur me shegune. Shegune e zezë. Mbante shegune. Me shegunegjatë.
Sin.: bërruc, shajkë, shark, gunë, zhgun, xhurdi, leshnik, gubere, postehe.

THEKORE

THEKÓR/E,~JA f. sh. ~E, ~ET Qilim, bërruc a veshje tjetër me thekë. Shtroi thekoren. U mbulua me thekore. Veshi thekoren.
Sin.: jakuce, kaçarret, kajuke, flokje, lurkë.

ZHGUN

ZHGUN,~I m. sh. ~A, ~AT 1. Shajak i trashë, zakonisht i bardhë, i punuar me dy liq në vegjë e i dërstiluar, që përdoret për veshjesipërme. Rroba (tirq) prej zhguni. - A i shkele zhgunat? Copë e madhe prej zhguniparrahur. Veshja me tirq zhgunibardhë. Mbështjell me zhgun. Në atë lagje fabrikoheshin zhguna e pëlhurakushtueshme. Merr një latë zhguni e m’i arno tirqet. Rripa zhguni për xhubleta.
2. Veshje e sipërme dhe e gjatë si pallto, me mëngë ose pa mëngë, që bëhet me këtë lloj shajaku; gunë. Zhguni i graveShoshit. Mëngët e zhgunit. I zoti i zhgunave. Veshi zhgunin. Hodhi zhgunin krahëve. Gjithë verës me zhgun, gjithë dimnit culla. (fj. u.).
3. fet. Veshje e sipërme e murgjve françeskanë, prej cohe ngjyrëkafe, e gjatë deri te këmbët dhe e lirshme. Frati me zhgun. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik. Mbante veshur një zhgungjatë.
Sin.: shajak, gunë, bërruc, shark, grathore.

Ky fjalor është domosdoshmëri për shkrimtarët e për publicistët, për shkollarët e për studentët, për mësuesit e për pedagogët, për studiuesit e për këdo që merret me përdorimin e kultivimin e gjuhës amtare.

Ai u vjen në ndihmë gjithë atyre që merren veçanërisht me gjuhën e shkruar, por edhe të folur, me krijime e me përkthime, me hartimin e fjalorëve të tipave të ndryshëm etj.

...lexo më tepër.