Fjalë që fillojnë me...
Fjalë me të njëjtat parashtesa ose tema fjalëformuese.
Mëso si ta përdorësh
<<< Kthehu te kërkimi kryesor në fjalor
ARALLË́/K,~KU m. sh. ~QE, ~QET vjet. 1. Vend i zbrazët, hapësirë e lirë midis dy sendeve, largësi; plasë. Arallëqet e gurëve. Lë arallëk. Ka arallëk.
2. Mesore a rruginë ndërmjet dhomave në shtëpitë e tipit të vjetër. Shtroi arallëkun me qilim.
3. Hajat, treme. Arallëku i portës.
4. Kohë e lirë; nge; pushim. S’kam (s’gjej) arallëk. Nuk i lë arallëk. S’bën arallëk nuk pushon. I jap arallëk. Lë arallëk lë shteg, lë vend.
✱Sin.: zbrazëti, hapësirë, largësi, plasë, hajat, treme.
HAJÁT,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Shesh përpara derës së një ndërtese, i shtruar me dhe të ngjeshur ose me rrasa, i mbuluar me çati të vendosur mbi shtylla, zakonisht i parrethuar me mur ose i rrethuar me mure të ulëta a me parmakë; treme. Për të mos e ndier vapën e madh rrinim në hajat. Hajat i shtruar. Hajat me mure (me parmakë). Hajati i shtëpisë. Shtyllat e hajatit. Rrinte (doli) në hajat.
2. Pjesë e gjerë në katin e poshtëm të një ndërtese, ku hyhet nga dera kryesore (zakonisht e shtruar me pllaka guri, mermen etj.). Hajat i madh (i gjerë, i ngushtë, i gjatë). Shkallët e hajatit.
3. bised. Hauri i bagëtive në katin e poshtëm të shtëpisë, qilar. Hajati i lopëve. I mbylli kuajt në hajat. E futi qerren në hajat.
4. bised. Ndërtesë e thjeshtë njëkatëshe me çati të lartë e pa mure, që shërben për të mbajtur veglat bujqësore.
5. fig., vjet. Limer. Hajati i kaçakëve (i hajdutëve).
✱Sin.: treme, arallëk, qilar, ahur, shesh.
LARGËSÍ,~A f. sh. ~, ~TË 1. vet. nj. Të qenët larg, të ndodhurit në një vend që është larg nga diçka tjetër; kund. afërsi. Në largësi larg.
2. Hapësira që ndan dy pika, dy vija, dy trupa a dy vende që nuk ndodhen ngjitur, që janë të ndarë njëri nga tjetri; rruga që bën një trup kur lëviz, gjatësia e rrugës që përshkon ai nga pika e nisjes deri në pikën e mbërritjes. Largësia e Diellit (e Hënës) nga Toka. Largësia e qitjes. Largësia e Durrësit nga Tirana. Largësia e hedhjes së gurit. Ndodhen në një largësi prej dhjetë kilometrash. Kjo largësi përshkohet për një orë. S’ka shumë largësi.
3. vet. sh. Tokat a vendet që shtrihen larg një qyteti, një fshati etj., vende të largëta nga një qendër e banuar. Ndodhej diku në largësi.
4. Pjesë kohe e ndërmjetme, koha ndërmjet dy ngjarjeve të ndryshme. Në një largësi prej pesëqind vjetësh.
✱Sin.: hapësirë, arallëk, udhë, largësirë.
NGE,~JA f. Kohë e lirë, në të cilën dikush nuk është i zënë me ndonjë punë; koha e mjaftueshme për të bërë diçka pa u ngutur, mundësia e përshtatshme për të bërë diçka. Kam nge. S’kam nge të merrem me ty. Jam me nge. Me nge në kohë të lirë; pa u ngutur. Do ta bëj me nge më vonë. Punoj me nge. Ecte me nge. E bëri punën me nge. Bisedonin me nge. S’ia kam ngenë një pune nuk e ndiej veten të gatshëm për diçka, s’kam kohë a mundësi të merrem me një punë. Nuk kam ngenë tënde nuk kam kohë të merrem me ty; nuk kam hallin tënd. S’ka nge as për të vdekur është tepër i ngarkuar me punë. Kush ka nge, shtie rruaza në pe (fj. u.).
✱Sin.: voli, arallëk, kohë, vakt.
♦ S’ia kam ngenë. 1. (diçkaje). Nuk e ndiej veten të gatshëm ose nuk kam kohë për të bërë diçka a për të kryer një punë, s’kam dëshirë a mundësi të merrem me të; nuk jam në gjendje ekonomike për të bërë diçka, nuk i kam mundësitë materiale. 2. (dikujt). Nuk kam hallin e tij, nuk kam ndërmend të merrem me të; s’ia kam oreksin; s’ia kam takatin. S’kam nge (kohë) të marr *frymë. S’kam nge të pi ujë kam shumë punë, s’di ç’të bëj më parë; s’më zënë këmbët dhe; më vjen festja vërdallë; më lëshon koka miza.
PUSHÍM,~I m. sh. ~E, ~ET 1. Veprimi kur pushoj ose kur pushohet. Pushimi i dikujt nga puna.
2. Gjendja kur pushoj ose kur pushohet. Pushim i udhëtimit. Pushim zemre. Qendër pushimi. Punon pa pushim punon pa ndërprerje, punon vazhdimisht.
3. Çlodhje; koha e lirë pas pune, koha gjatë së cilës njeriu pushon.
4. Ditë e caktuar për të pushuar ose për të mos vajtur në punë. Pushime e fundjavës (të festave).
5. Lejë për të mos vajtur në punë, në shkollë etj. për arsye shëndetësore, për ditë feste etj. Pushimi javor. Pushim i gjatë (i shkurtër). Pushimi i drekës (i mesditës). Në pushimet e lojës. Dhjetë minuta pushim. Mori (kërkoi) pushim. E drejta e pushimit pas punës (zyrt). Shesh pushimi (ndërt.).
6. kryes. sh. Periudhë kohe gjatë vitit, kur dikush që është në marrëdhënie pune ka të drejtë të pushojë, leje e zakonshme. Pushimi vjetor. Gjatë kohës së pushimeve. Ka marrë pushimet. I kaloi pushimet në bregdet (jashtë vendit, në mal).
7. kryes. sh. Periudhë kohe në fund të vitit shkollor ose në mes të tij, kur shkollarët nuk shkojnë në shkollë dhe arsimtarët nuk bëjnë punë mësimore. Pushimet shkollore. Pushimet verore (dimërore). Pushimet e dimrit. Ditët e pushimeve. Periudha e pushimeve.
8. Ndërprerje e zhvillimit të diçkaje. Pushimi i çështjes (drejt.).
9. muz. Pauzë. Pushim i plotë. Pushim katërsh.
10. bised. Qetësi; heshtje. E la në pushim. Ka gjetur pushim.
✱Sin.: çlodhje, prehje, prajë, ndërprerje, ndalesë, ndalim, ndalje, reshtje, heshtje, heqje, largim, leje, pauzë, zhegitje, fundjavë, nge, arallëk, qetësi.
© Akademia e Shkencave e Shqipërisë, 2026 —
Të gjitha të drejtat janë të rezervuara. Çdo riprodhim, i pjesshëm ose i plotë i veprës, qoftë në format elektronik e qoftë në letër, në kundërshtim me ligjin nr. 36/2016 (ndryshuar me ligjin nr. 37/2022, datë 14.4.2022): "Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to", do të ndiqet ligjërisht.
www.akad.gov.al
Adresa: Sheshi "Fan Noli", Tiranë